به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، خانم فریبا علاسوند، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده و استاد حوزه و دانشگاه در دهمین اجلاس استانی نماز که در مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران و با محوریت «مادران، فرزندان و فناوری‌های نوین» برگزار شد، با تأکید بر نگاه شبکه‌مند به طهارت و خباثت، گفت: غرب هوشمندانه سرگرمی را ایجاد می‌کنند، یعنی هدفشان شکل دادن ارکان نظام آگاهی به‌نفع خود است. این بحث مهمی است چرا که نظام آگاهی خانواده درباره اسلام و رفتار مسلمانی‌شان تغییر می‌کند، نظام آگاهی درباره نماز و عبادت و ارتباط با خدا تغییر می‌کند و بنابراین جایگاه نماز در زندگی تقلید پیدا می‌کند، بنابراین بحث نظام آگاهی مهم است و اینکه ما صرفاً درباره نماز داده‌های نظری ایجاد کنیم، مقاله بنویسیم و کتاب تولید کنیم، در حالی که نسل جدید ما سرش جای دیگری به نظام آگاهی گرم است آن اثری که ما مدنظرمان است؛ ایجاد نمی‌شود.

عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده بیان کرد: امروزه در جهان نظام آگاهی چنان اهمیت پیدا کرده که به‌طور تقریبی می‌توان گفت تمدن‌ها زاییده نظام آگاهی هستند. در حوزه نظام آگاهی و ایجاد دانش‌هایی که شاکله عملیاتی زندگی انسان‌ها را تشکیل می‌دهد، بحث رسانه‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند. در تاریخ پیدایش سینما تعبیری وجود دارد و آن این است؛ کسانی که سینما را اوایل قرن بیستم ایجاد کرده‌اند از چیزی به نام Infotainment یا سرگرمی رسانه‌ای استفاده می‌کرده‌اند، یعنی سینما فقط سرگرمی نیست، سینما مدام داده می‌دهد، دانش تولید می‌کند و افکار می‌سازد و به قول ما نظام آگاهی شکل می‌دهد. بنابراین رسالت اصلی رسانه تفریح و سرگرمی نیست، اگرچه بحث تفریح و سرگرمی به مثابه یک رکن مهم در چهارچوب زندگی‌های مدرن و جدید مطرح بوده، البته با غایت و هدف حاکمیت لحو بر زندگی و این مسئله یعنی حاکمیت لحو بر زندگی و نه فقط سرگرمی، یکی از ارکان مهم سبک زندگی غربی است.

خانم علاسوند گفت: نکته دوم این است که بدانیم نظام آگاهی در رسانه چه چیزی را تولید می‌کند. تحقیقات و مطالعات نشان می‌دهد یکی از نقاط هدف اصلی در ساختار رسانه که نظام آگاهی ایجاد می‌کند، مسئله پاکدامنی است. پاکدامنی یک مفهوم اخلاقی نیست، پاکدامنی یک مفهوم ساختارساز است، همانگونه که می‌گوییم عدالت یک مفهوم ساختارساز است، طهارت نیز یک مفهوم ساختارساز است، برای همین است که در اسلام و در قرآن کریم زمانی که از پاکی صحبت می‌کند، از یک شجره صحبت می‌کند یعنی از یک سلسله شبکه یا رفتارها یا مفاهیم یا گزاره‌های شبکه‌مند صحبت می‌کند.

وی بیان کرد: ما شبکه طهارت داریم و در مقابل این شبکه طهارت، شبکه ضدیت با طهارت و پاکدامنی یعنی شجره خباثت وجود دارد و باید بدانیم اگر قرآن از شبکه صحبت می‌کند، اگر ما از شبکه صحبت کنیم، از تمدن مبتنی بر پاکدامنی با تمدن مبتنی بر خباثت و ضدیت با پاکدامنی صحبت می‌کنیم، یعنی جریان عظیمی در دنیای مدرن در این ۱۰۰ سال وجود داشته است و دارد که به‌خصوص با پیشران رسانه، یعنی بر گُرده رسانه کار خود را خیلی سریعتر به جلوتر می‌برد.

عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده افزود: این اتفاق اجزای این شبکه طهارت را تهدید می‌کند، طُهر ولادت را تهدید می‌کند، طُهر از حَدَث و خَبَث را تهدید می‌کند، یعنی به‌گونه‌ای آنها وارد عملیات می‌شوند که آرام آرام طهارت‌ها را در ابعاد مختلف از ما بگیرند، نباید فراموش کنیم که هدف اصلی آنها تاراج و غارت جامعه ایمانی شیعی است که طُهر ولایت او را هم بگیرند، زمانی که قرآن را می‌خوانیم، قرآن رفتارها را مجموعه مجموعه مطرح می‌کند و در سوره مؤمنون و ماعون و چند سوره دیگر، به اشکال و مفاهیم دیگر، قرآن سرسلسله شبکه طهارت و خوبی‌ها را برای ما بیان می‌کند، منظور رفتارهایی هستند که وقتی می‌آیند سایر خوبی‌ها را به‌دنبال خود می‌آوردند. سرسلسله بدی‌ها آنهایی هستند که وقتی می‌آیند سایر بدی‌ها را به‌دنبال خود می‌آوردند، مضامین قرآنی و روایی ما این مطلب را کاملاً روشن بیان کرده است، وقتی امام صادق می‌گوید:«الغَضَبُ مِفتاحُ کُلِّ شَرٍّ» و یا دروغ دروازه و کلید بقیه گناهان است، یعنی باید توجه داشته باشیم که استراتژی‌های تربیتی‌مان چه در خانه و چه در رسانه و در حوزه‌های تربیت رسمی مبتنی بر اسصلاح سرسلسله‌ها نباشد، ما قافیه را باختیم.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: در سوره مؤمنون و ماعون دلیل بهشتی و جهنمی شدن را بیان می‌کند، در سوره مؤمنون می‌گوید: صاحبان فردوس کسانی هستند که نماز به‌پا می‌دارند و خاشع‌اند و فروتن‌اند و محافظ‌اند، دوسه نکته در یازده آیه سوره مؤمنون می‌گوید و یکی از اجزای مهم آن طهارت دامان یعنی پاکدامنی است، یکی از اجزای مهم طهارت لقمه است که در حوزه طهارت پاکدامنی، در حوزه طهارت ولادت، در حوزه طهارت ولایت، یک مفهوم خیلی اساسی است و آن حلال زادگی، سالم به دنیا آمدن و در خانواده ریشه دوانیدن است. از آن سوی در سوره ماعون علت جهنمی شدن را می‌پرسد که آن‌ها می‌گویند ما نماز را کنار گذاشته‌ایم و یکی از مسائل مهم را نیز مجدد تأکید می‌کند و آن پاک بودن لقمه و پاک بودن زندگی است.

رزم جهان پاکدامنی و جهان ضدیت پاکدامنی

خانم علاسوند اضافه کرد: ما باید به نگاه شبکه‌مند به طهارت و خباثت تأکید کنیم، یک مثال خیلی ساده، کاشت ناخن است؛ روی دست بانوان ما ناخن کاشتند و روی آن ناخن‌ها لاک زدند، طهارت را از زندگی زنان ما خارج کردند، طهارت که خارج شد نماز بی‌معنا شد، چون طهارت برای کسی واجب است که قصد خواندن نماز دارد، بنابراین کم‌کم از سلسله مفاهیم و رفتارها و حرف‌های در گوشی نسل به نسل مادران و به دختران، مطالبی چون ضرورت غسل و وضو و بحث‌های اینچنینی خارج شد، این مثال ساده‌ای است اما تأثیر بزرگی دارد.

وی گفت: در آمریکا و اروپا یک تعبیری وجود دارد «Nail day girl day» یعنی روز دختر روز ناخن، این به‌صورت شعار گسترش می‌یابد، به صورت تصویر و ادبیات درمی‌آید، در کتاب‌های مختلف درباره آن نوشته می‌شود و به‌طور سیستمی با پاکدامنی می‌جنگند اما ما سیستمی برای طهارت نمی‌جنگیم. این همه اجلاس‌های نماز هم برگزار می‌شود، اما یک شبکه معنایی بین نماز و آن دسته طهارت‌ها و اهمیت آن در زندگی معلوم و مکشوف نمی‌شود و لذا افراد، مؤمنان، مخاطبان خانواده، مادران و هرچه که نامش را می‌نامیم، وقتی در سلسله معنای شبکه‌ای چنین چیز مهمی را متوجه نشود و اهمیت حفظ پاکدامنی را در ابعاد مختلف نداند، تمام مبارزات معنایی ما درباره بحث زنان به چیزی به نام بحث پوشش و حجاب فروکاسته می‌شود، در حالی که رزم بین جهان پاکدامنی و جهان ضدیت پاکدامنی، رزمی است در مقیاس جهانی که امروزه در جهان، خانواده‌گرایان متدین در سمت ما هستند و کسانی که در ضدیت با خانواده تلاش می‌کنند با تأکید بر مفاهیمی که زمانی پوشش و عبادت‌های رسمی بود و امروزه همجنس‌گرایی و سقط جنین است، در آن سمت و سوی می‌رزمند.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: اگر ما آن‌گونه که قرآن مطرح کرده، حرفه‌ای‌تر امر طهارت و این شبکه را فهم کنیم، هم جایگاه رسانه و کوشش رسانه در این رابطه و ساختار نظام آگاهی بچه‌های ما را که در آن طهارت جایی ندارد، بهتر درک می‌کنیم هم نقش خانواده‌ها را و می‌توانیم خانواده‌ها را بهتر متقاعد کنیم که نماز در این شبکه مهم طهارت چه نقشی دارد.

انتهای پیام/