به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، آیت‌الله‌ جعفر سبحانی در جلسه درس اخلاق این هفته خودبا تبیین اهمیت و جایگاه احسان به والدین، اظهار کرد: تکریم پدر و مادر یک امر فطری است که نشانه جهانی و همگانی بودن آن، گسترش آن در تمام نقاط جهان است.

این مرجع تقلید افزود: در هر کجای دنیا که سفر کنید، فرزندان نسبت به پدران خود نوعی علاقه و محبت فطری نشان می‌دهند و این امر گواهی بر فطری بودن آن است؛ به این معنا که در نهاد و خمیره هر انسانی نهفته است که نسبت به پدر و مادر ابراز محبت کرده و آنان را گرامی بدارد.

وی با اشاره به ریشه‌های این محبت، بیان کرد: جنبه فطری این مسئله در درجه اول به آفرینش انسان باز می‌گردد و علت آن نیز سال‌ها پرورش یافتن فرزندان در آغوش والدین است. فرزندان سالیان طولانی ۱۰ یا ۲۰ سال در کنار پدر و مادر زندگی می‌کنند و همین امر سبب می‌شود که مهر پدر و مادر در وجود انسان به صورت فطری و ریشه‌دار رسوخ کند.

آیت‌الله‌ سبحانی در ادامه با استناد به آیات قرآن کریم، بر قطعیت حکم احسان به والدین تأکید و بیان کرد: در آیه شریفه «وَ قَضیٰ رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» واژه «قضا» به کار رفته است که در قرآن کریم هر جا آمده، به معنای حکمی قطعی و لایتغیر است. در این آیه، خداوند متعال دو اصل اساسی را حکم کرده است؛ اولاً عبادت و بندگی خالص برای خداوند و ثانیاً نیکی به والدین.

وی با بیان جایگاه والای والدین در اسلام، اظهار کرد: فردی که به پدر و مادر احسان می‌کند، در مرتبه دوم و پس از عبادت خداوند قرار دارد. اهمیت این موضوع به حدی است که حتی در آیات بعدی خطاب به کسانی که می‌خواهند والدین خود را اذیت کنند، هشدار داده شده است.

آیت‌الله‌ سبحانی در ادامه، با اشاره به شرایط سخت پیری والدین، عنوان کرد: زمانی که پدر و مادر به سن پیری می‌رسند و توانایی‌های خود را از دست می‌دهند، نیاز به مراقبت و احترام بیشتر می‌شود. همانطور که قرآن کریم می‌فرماید: «إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا» در این مرحله حساس، انسان موظف است که در تمام حالات و با کمال احترام با والدین رفتار کند و از ابراز نارضایتی یا حتی واژه «اف» که کوچکترین نوع بی‌احترامی است، اکیداً پرهیز نماید.

وی در ادامه تبیین مباحث اخلاقی و تربیتی با اشاره به آیات سوره مبارکه اسراء، به تشریح ابعاد مختلف احسان به والدین پرداخت و اظهار کرد: خداوند متعال در آیات قرآن کریم، هنگامی که سخن از پیری و ناتوانی والدین به میان می‌آید، خطاب به فرزندان می‌فرماید که حتی کمترین کلمه بی‌احترامی را حق ندارید نسبت به پدر و مادر اظهار کنید.

این مرجع تقلید گفت: واژه «اف» در آیه شریفه کوچکترین نشانۀ بی‌احترامی است، مبادا در برابر پدر و مادر آواز خود را بلند کنید یا آنان را با بی‌احترامی صدا بزنید، بلکه باید با کمال ادب و نازل‌ترین لحنِ محبت‌آمیز با آنان سخن بگویید.

این مرجع تقلید در ادامه با بیان جامعیت احکام اسلام، تصریح کرد: حکم احسان به والدین اختصاص به والدین مسلمان ندارد، بلکه این حکم شامل تمام بشریت اعم از موحد و غیر موحد می‌شود. اخلاق اسلام و کرامت انسانی چنان بالاست که حتی در برابر والدین کافر نیز دستور به نیکی و محبت خوب داده است.

آیت‌الله‌ سبحانی با مقایسه دوران جاهلیت پیش از اسلام با تعالیم قرآنی، بیان کرد: در دوران جاهلیت در شبه‌جزیره عرب، رسوم خشنی و عجیبی در برخورد با والدین وجود داشت، اما اسلام با این دستورات الهی، داروی شفابخشی برای مشکلات اجتماعی و خانوادگی ارائه کرد.

وی با اشاره به تشبیه زیبای قرآن کریم در این باره، گفت: خداوند متعال در آیه «وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ»، مومن را به یک پرنده تشبیه کرده است که بال‌های ذلت و رحمت خود را فرود می‌آورد.

این مرجع تقلید ادامه داد: شما به پرنده نگاه کنید؛ اگر مرغی چهار یا پنج جوجه داشته باشد، بال‌های خود را پهن می‌کند تا همه جوجه‌ها را زیر پر و پناه خود بگیرد و از آن‌ها محافظت نماید. قرآن می‌فرماید: انسان باید نسبت به پدر و مادر نیز دری از رحمت خود را باز کند و آن‌ها را زیر پر و پناه رحمت خویش بگیرد.

آیت‌الله‌ سبحانی با بیان اینکه هیچ کلامی به این جامعیت و زیبایی در ادبیات بشر یافت نمی‌شود، افزود: این تعریف دقیق و پرمعنا، الگویی کامل برای نحوه رفتار انسان‌ها با یکدیگر است.

وی در ادامه به موضوع مهم دیگری اشاره و بیان کرد: احسان و نیکی به پدر و مادر تنها در زمان حیات آن‌ها خلاصه نمی‌شود و کافی نیست. پیامبران بزرگ الهی از جمله حضرت نوح و حضرت ابراهیم (علیهماالسلام)، حتی پس از وفات والدین خود نیز برای آن‌ها دعا می‌کردند. دعای حضرت نوح(ع) برای والدینش این‌گونه بود: «رَبِّ اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَیْتِیَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ» و دعای حضرت ابراهیم برای پدر و مادرش اینگونه بود: «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَابُ» آنان حتی در سنین بزرگسالی رابطه عاطفی خود را با والدین خود قطع نمی‌کردند و برای پدر و مادر خود دعا می‌کردند.

انتهای پیام/