به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/مازندران، خانم معصومه صابری مدرس مدرسه علمیه تخصصی الزهرا (سلام‌الله‌علیها) ساری، در گفت‌وگویی به مناسبت روز عرفه، با نگاهی عرفانی و فلسفی به تبیین ابعاد این روز پرداخت و عرفه را «رویدادی وجودی» برای بازتعریف نسبت انسان با خداوند دانست.

صابری با اشاره به حقیقت زمانی عرفه اظهار کرد: ظهر عرفه، زمانی از جنس ساعت نیست، بلکه لحظه‌ای از جنس افق شدن است؛ هنگامه‌ای که انسان، همچون ابراهیم خلیل علیه السلام نه با قربانی ظاهری، بلکه با دل خویش به پیشگاه الهی می‌رود و درمی‌یابد که مقصود، خودِ عمل قربانی کردن نیست، بلکه حقیقت تسلیم است.

وی با توصیف عرفه به‌عنوان صحنه‌ای از نیایش عمیق انسانی افزود: عرفه، جاری شدن نیایشی است که از آغاز خلقت انسان سرچشمه می‌گیرد و در زمزمه‌های حجاج استمرار می‌یابد، در این روز، انسان درمی‌یابد که فلسفه مناسک، چیزی جز تمرین رهایی از «من» و عبور از خودبنیادی نیست.

مدرس حوزه علمیه با تأکید بر جایگاه عرفات بیان کرد: عرفات نه محل پرسش، بلکه مقام بی‌پرسشی است؛ جایی که نیایش از سطح درخواست فراتر می‌رود و به مرتبه بودن می‌رسد، دعای عرفه را نمی‌توان صرفاً فهرستی از نیازها دانست، بلکه باید آن را بیانگر نوعی اشتیاق وجودی و جست‌وجوی حضور الهی در آیینه دل تلقی کرد.

وی ادامه داد: در این فضا، انسان درمی‌یابد که اشک، گاه از هر استدلالی روشن‌تر حقیقت را آشکار می‌کند و بندگی، نه صرفاً برای رهایی از عذاب، بلکه برای فنا شدن در نور الهی معنا می‌یابد.

خانم صابری عرفه را نماد «وقوف» در برابر حقیقت مطلق دانست و گفت: در جهانی که همه چیز در معرض زوال و گذر است، عرفه تمرینی برای ایستادن در برابر امر نامتناهی است، در این تجربه، خداوند نه یک مفهوم ذهنی، بلکه حقیقتی حضوری است که انسان آن را در ژرفای وجود خود درمی‌یابد.

وی افزود: در چنین وضعیتی، زمان نیز معنای متعارف خود را از دست می‌دهد و به نوعی “اکنون گسترده” تبدیل می‌شود که در آن، گذشته و آینده در یک تجربه حضوری جمع می‌شوند.

استاد صابری با بهره‌گیری از مفاهیم فلسفی، عرفه را «هوشیاری بی‌واسطه» توصیف کرد و گفت: در این روز، فاصله میان فاعل شناسایی و متعلق آن از میان می‌رود و انسان به مرتبه‌ای از حضور می‌رسد که در آن، دیگر دعا نمی‌کند، بلکه خودِ دعا می‌شود؛ حالتی که در عرفان اسلامی از آن به “فنا” تعبیر می‌شود.

وی همچنین با اشاره به تفاوت «زمان زیسته» و «زمان خطی» خاطرنشان کرد: عرفه تجلی زمان زیسته است؛ زمانی که در آن، انسان از چارچوب تاریخ خارج شده و وارد ساحت زمان قدسی می‌شود.

خانم صابری با تأکید بر مضمون دعای عرفه اظهار داشت: در این دعا، محور اصلی نه درخواست، بلکه تسلیم در برابر تقدیر الهی است، این نگرش نشان‌دهنده نوعی استغنای وجودی است که در آن، انسان به رضایت در برابر اراده الهی می‌رسد.

وی افزود: در این معنا، تسلیم نه نشانه ضعف، بلکه بیانگر عالی‌ترین مرتبه قدرت انسان است؛ قدرتی که در رها کردن اراده محدود فردی و پیوند با اراده مطلق الهی تجلی می‌یابد.

استاد صابری عرفه را نقدی عملی بر رویکردهای فایده‌گرایانه به دین دانست و گفت: در عرفات، عبادت نه برای کسب منفعت، بلکه برای خودِ عبادت انجام می‌شود، این تجربه نشان می‌دهد که می‌توان خداوند را فارغ از هرگونه انتظار و چشمداشت پرستش کرد.

مدرس حوزه در پایان تأکید کرد: عرفه صرفاً یک مراسم دینی نیست، بلکه نوعی انقلاب هستی‌شناختی در وجود انسان است، در این روز، انسان از خود روزمره فاصله می‌گیرد، با حقیقت وجودی خویش مواجه می‌شود و آن را در نسبت با مطلق بازتعریف می‌کند.

وی یادآوری کرد: اگر انسان حقیقت عرفه را دریابد، این تجربه محدود به زمان و مکان نخواهد بود، بلکه به نحوه‌ای از زیستن تبدیل می‌شود؛ زیستنی که در آن، انسان همواره در برابر حقیقت ایستاده است.

انتهای پیام/