به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/تهران، عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، بحران هویت، گسست از وحی و گرفتاری در عقلانیت تجربه‌زده را سه چالش اصلی انسان امروز دانست و با اشاره به نظریه‌های «اصالت وجود» و «حرکت جوهری» ملاصدرا، آن‌ها را راهکاری برای برون‌رفت از ناامیدی و سرگردانی بشر در عصر مدرن معرفی کرد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید احمد غفاری، دانشیار و مدیر گروه فلسفه اسلامی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، در دومین نشست علمی بزرگداشت ملاصدرا که در مدرسه علمیه تخصصی رفیعه المصطفی (سلام‌الله علیهما) برگزار شد، ضمن تبریک عید غدیر به تبیین ویژگی‌های انسان معاصر پرداخت.

دکتر غفاری با اشاره به تاریخ تحولات فکری غرب گفت: انسان دوران رنسانس پس از رهایی از الهیات غیرقابل‌دفاع کلیسای قرون‌وسطی، مسیر بریدگی از وحی را در پیش گرف، این انسان امروز از یک سو با بحران هویت و خلأ معنا دست‌وپنجه نرم می‌کند و از سوی دیگر، گرفتار عقلانیت تجربه‌گرا و ریاضی‌وار شده که هیچ حرمتی برای معرفت متافیزیکی قائل نیست.

وی مدرنیته را حامل سه مؤلفه ناکارآمد «سوبژکتیویسم، ایندیویژوالیسم و سکولاریسم» توصیف کرد و افزود: بشر امروز به دنبال عدالت و امنیت بود، اما محصول ایندیویژوالیسم و سکولاریسم، بمباران هیروشیما و جنبش‌های ضد نابرابری چون جلیقه‌زردها بود؛ اینها نشان داد غرب پیشرفته نیز در تأمین ابتدایی‌ترین خواسته‌های بشری شکست خورده است.

پژوهشگر فلسفه اسلامی در ادامه، حکمت متعالیه ملاصدرا را ظرفیتی برای حل این بحران‌ها معرفی کرد و نظریه «اصالت وجود» را نقطه مقابل کثرت‌گرایی و تباین ناشی از اصالت ماهیت دانست.

او افزود: اشتراک در وجود، همه انسان‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد و مبنای یک حکمرانی هرمی و ولایی است که در آن، دل‌ها پیش از جسم‌ها به هم گره می‌خورند؛ پیوندی که تجربه عینی آن را در شهادت رهبر شهید دیدیم.

حجت الاسلام والمسلمین غفاری دومین قاعده نجات‌بخش را «حرکت جوهری» صدرایی خواند و اظهار داشت: برخلاف حکمت مشاء که تغییر را محدود به عَرَضیات می‌داند، ملاصدرا معتقد است انسان در عمیق‌ترین لایه‌های ذاتی خود نیز امکان صیرورت و تغییر دارد، این نظریه اکسیر بازگشت امید به رگ‌های زندگی است و به انسان سرخورده و افسرده امروزی که از شخصیت خود متنفر شده، می‌گوید می‌تواند خود را از اساس ترمیم کند.

مدیر گروه فلسفه اسلامی مؤسسه حکمت و فلسفه ایران در پایان با اشاره به بن‌بست پست‌مدرنیسم در غرب بیان کرد: امروز غرب حتی روش‌مندی را زیر سؤال برده است، اما ما می‌توانیم با امتداد دادن قواعد انتزاعی فلسفه اسلامی به صحنه زندگی، به یاری انسان معاصر بشتابیم، ما نباید انسان سرگشته امروز را نامحرم بدانیم؛ او کودک یتیمی است که در جستجوی خانه پدری خود می‌گردد و این وظیفه ماست که با عمیق‌ترین لایه‌های حکمت دینی، دست این یتیم را بگیریم و از او دستگیری کنیم.

انتهای پیام/