تبیین مبانی اخلاق اسلامی و جایگاه ایمان در کمال نفس

مدیر حوزه علمیه استان زنجان در نخستین جلسه مراسم عزاداری دهه اول محرم که در مدیریت حوزه علمیه خواهران برگزار شد، با تبیین مبانی اخلاق اسلامی، ایمان و توحید را منشأ فضائل اخلاقی دانست و با تشریح حقیقت نفس و مراتب وجودی انسان، بر نقش اخلاق در دستیابی به سعادت و کمال انسانی تأکید کرد.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/ زنجان، حجت‌الاسلام والمسلمین محدر، مدیر حوزه علمیه خواهران استان در نخستین جلسه از مراسم عزاداری دهه اول محرم که در مدیریت حوزه علمیه خواهران و با محوریت مباحث اخلاقی و با حضور جمعی از کارکنان برگزار شد، به تبیین مبانی ارزش‌های اخلاقی در اندیشه اسلامی پرداخت و اظهار داشت: اخلاق در نگاه اسلام صرفاً مجموعه‌ای از رفتارها و صفات پسندیده نیست، بلکه ریشه در اعتقادات و جهان‌بینی انسان دارد و بدون توجه به مبانی ایمانی، نمی‌توان ارزش حقیقی افعال و صفات اخلاقی را تبیین کرد.

وی با اشاره به دیدگاه علامه طباطبایی(ره) افزود: توحید منشأ همه فضائل اخلاقی و شرک منشأ همه رذائل اخلاقی است. از این رو، ایمان زیربنای شکل‌گیری ارزش‌های اخلاقی به شمار می‌رود و بسیاری از صفات نیک انسانی در پرتو ایمان معنا و ارزش واقعی پیدا می‌کنند.

مدیر حوزه علمیه استان با طرح این پرسش که «منشأ ارزش اخلاقی چیست؟» بیان کرد: صرف وجود یک صفت در انسان، دلیل بر فضیلت اخلاقی بودن آن نیست، بلکه باید دید آن صفت چه تأثیری در رشد و تعالی انسان دارد و تا چه اندازه او را به سعادت حقیقی نزدیک می‌کند.

وی ادامه داد: فضیلت اخلاقی آن صفتی است که انسان را در مسیر کمال قرار دهد و زمینه رشد حقیقی او را فراهم سازد. از این منظر، اخلاق با سعادت انسان ارتباطی مستقیم دارد و هر آنچه انسان را به کمال نزدیک‌تر کند، ارزش اخلاقی خواهد داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین محدر با بیان اینکه برخی ارزش‌های اخلاقی مطلق و برخی دیگر وابسته به شرایط هستند، یادآوری کرد: عدالت، صداقت و امانت‌داری از جمله ارزش‌های مطلق‌اند که در همه شرایط مطلوب و پسندیده هستند و در مقابل، ظلم، خیانت و ستم در هر شرایطی اموری ناپسند و مذموم به شمار می‌آیند. در عین حال، برخی صفات با توجه به شرایط و موضوعات مختلف ارزش‌گذاری می‌شوند و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن منشأ و جهت آن‌ها درباره فضیلت یا رذیلت بودنشان قضاوت کرد.

وی در ادامه با اشاره به حقیقت وجودی انسان اظهار داشت: انسان موجودی دو ساحتی است که از بُعد جسمانی و بُعد نفسانی برخوردار است و هر یک از این دو ساحت دارای کمالات ویژه خود هستند. همان‌گونه که بدن برای رشد و تکامل نیازمند تغذیه و مراقبت است، نفس انسانی نیز برای دستیابی به مراتب عالی کمال نیازمند تربیت، تهذیب و کسب فضائل اخلاقی است.

مدیر حوزه علمیه استان کمال را «رسیدن قوه به فعلیت» دانست و افزود: هر موجودی متناسب با ظرفیت‌ها و استعدادهای وجودی خود دارای کمالاتی است که باید در مسیر رشد به فعلیت برسند. انسان نیز علاوه بر برخورداری از کمالات نباتی و حیوانی، دارای نفس ناطقه و قوه عقلانی است که او را به سوی مراتب والاتر کمال رهنمون می‌سازد.

وی با اشاره به مراتب وجودی انسان تصریح کرد: پایین‌ترین مرتبه وجود انسان، بدن و عالی‌ترین مرتبه او عقل است و حس، ادراک، عقل و سایر قوای انسانی، مراتب مختلف یک حقیقت واحد به نام نفس انسانی را تشکیل می‌دهند. از این رو، شناخت حقیقت نفس و توجه به نیازهای آن، مقدمه‌ای برای دستیابی به سعادت و کمال حقیقی خواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین محدر همچنین در بخشی از سخنان خود به بحث صفات الهی پرداخت و بیان کرد: صفاتی همچون علم، قدرت، حلم و حکمت که به خداوند نسبت داده می‌شود، برخاسته از ذات اقدس الهی بوده و نباید میان صفات خالق و مخلوق تشبیه صورت گیرد. صفات کمالی الهی معیار شناخت ارزش‌های حقیقی هستند و انسان در مسیر رشد و تعالی باید خود را به این فضائل نزدیک سازد.

وی با تأکید بر اینکه خداوند از هرگونه ظلم و فعل قبیح منزه است، به آیه شریفه «لَیْسَ اللّهُ بِظَلّامٍ لِلْعَبِیدِ» اشاره کرد و گفت: افعال الهی همواره بر پایه حکمت، عدالت و کمال مطلق استوار است.

مدیر حوزه علمیه استان در پایان، تهذیب نفس، تقویت ایمان و پایبندی به فضائل اخلاقی را از مهم‌ترین عوامل دستیابی به سعادت و کمال انسانی برشمرد و تأکید کرد: هدف نهایی اخلاق اسلامی، رساندن انسان به کمال حقیقی و قرب الهی است.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha