به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، خانم طالبی، معاون فرهنگی ـ تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران، در نشست وبیناری با موضوع «تأثیر اجتماعی حجاب بر نظام محاسباتی دشمن در فرایند جنگ ایران و آمریکا» گفت: موضوعی که امروز به آن می‌پردازیم، شرایط جنگی حاکم بر کشور است. اگر زمانی تصور می‌کردیم که آمریکا —به‌عنوان کشوری که خود را در سطح جهانی به‌عنوان «ابرقدرت» و «کدخدا» تثبیت کرده است— قصد حمله به ایران را دارد؛ یا رژیم صهیونیستی به‌عنوان لشکری که هیچ‌گونه رحم و مروتی ندارد در کنارش قرار گرفته است؛ یا حتی برخی کشورها مانند فرانسه به صورت علنی و غیرعلنی با دشمن همراهی می‌کنند؛ و یا آن دسته از کشورهایی که در ظاهر نام اسلام را یدک می‌کشند اما در عمل، هوای آمریکا و اسرائیل را دارند، همگی تلاش می‌کنند ایران را پس از جنگ‌های روانی، شناختی و اقتصادی، به‌طور مستقیم مورد هجمه نظامی قرار دهند؛ شاید باورمان نمی‌شد که ایران بتواند در چنین شرایطی استقامت کند و مسیر خود را ادامه دهد.

وی افزود: اما امروز به لطف خداوند شاهد هستیم که با وجود تهدیدات گسترده آمریکا، دشمن در عملیاتی کردن نقشه‌هایش ناکام مانده و حتی نتوانسته است به حداقل مطالبات خود دست یابد. با این وجود، همان‌طور که قائد شهیدمان تأکید کرده‌اند که «اگر مراقبت نکنیم، دشمن کشور را در شرایط «نه جنگ، نه صلح» قرار می‌دهد»، امروز مبحث جدی و مهمی است که باید به آن بپردازیم تا از وقوع چنین وضعیتی جلوگیری کنیم. ما به‌عنوان یک تمدن بزرگ، در برابر کشوری قرار داریم که به‌تازگی دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس خود را جشن می‌گرفت؛ در حالی که ما از پشتوانه‌ی چندین قرن فرهنگ و تمدن توحیدی برخورداریم که امروز به نام اسلام و اهل‌بیت (علیهم‌السلام) منور است. این تقابل، در حقیقت یک تقابل تاریخی است.

مأموریت خطیر «بانوان پیشران» قرار دادن جامعه در مسیر اصیل انقلاب اسلامی است

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران خاطرنشان کرد: نکته‌ی کلیدی در شرایط کنونی این است که برای عبور سریع از فشارهای دشمن —که قصد دارد اقتدار ایران را مخدوش و آن را تضعیف کند— نیازمند انجام اقدامات راهبردی هستیم. در حالی که مسئولین حوزه‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی در حال تلاش‌اند و علی‌رغم برخی کاستی‌ها، مجاهدت‌ها در جریان است؛ مأموریت خطیر ما به عنوان «بانوان پیشران» در عرصه‌ی فرهنگ و تبلیغ، قرار دادن جامعه در مسیر اصیل انقلاب اسلامی و اسلام ناب محمدی(ص) است.

خانم طالبی تصریح کرد: به مناسبت «روز حجاب»، شایسته است با رویکردی جامع، چندجانبه و مبتنی بر سیاست‌گذاری کلان به این مقوله نگریست. از دیدگاه ما، حجاب قطعاً مسئله‌ای «زیربنایی» است. می‌دانید که برخی سیاست‌گذاران فرهنگی و مسئولان، این دیدگاه را مطرح می‌کنند که حجاب مسئله‌ای زیربنایی نیست؛ چنان‌که در این مدت و در جریان چالش‌های مربوط به تحقق قانون حجاب، بارها از زبان آن‌ها شنیده‌ایم که: حجاب یک مسئله روبنایی است.

وی با بیان اینکه موضع ما بر این است که حجاب مسئله‌ای «زیربنایی» است، بیان کرد: اما پرسش بنیادین اینجاست که مقصود از این «زیربنایی بودن» چیست؟ آیا بدین معناست که حجاب باید با روش‌ها و شیوه‌های خاصی پیش برده شود؟ آیا نظام مقدس جمهوری اسلامی باید صرفاً با این معیار ارزیابی شود؟ یا اینکه حجاب، اولویت نخستین ماست؟ این پرسشی است که از شما عزیزان، به‌ویژه طلاب محترم، انتظار می‌رود با رویکردی علمی و نقادانه به آن بپردازید و در ابعاد آن تعمق نمایید.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران اظهار داشت: اگر حجاب را مسئله‌ای زیربنایی می‌دانیم، باید درکی دقیق از مبانی و چرایی آن داشته باشیم. تحولات پس از انقلاب اسلامی دارای لایه‌های متنوعی بود که به‌تدریج ابعاد آن برای همگان آشکار شد. تغییرات شگرف پس از انقلاب اسلامی، بیش از هر چیز در ساحت «هویت زن» نمود یافت؛ هویتی که در حقیقت، سکان‌دار جریان تربیت در جامعه است. اگر بخواهیم به ژرفای این موضوع بپردازیم، باید گفت زن، از حیث وجودی، در جایگاهی است که توانایی تبدیل مفاهیم «معقول» به «محسوس» را دارد. مستندات روایی نیز مؤید آن است که زنان این قابلیت را دارند تا مباحث عقلی، قواعد و چارچوب‌های فکری را در قالب‌هایی ملموس، گفتمان‌ساز و مؤثر، به جامعه منتقل کنند.

خانم طالبی بیان کرد: از این جهت، زنان در امر «گرایش‌سازی» نقشی کانونی بر عهده دارند. اگر ساحت وجودی انسان را بر سه پایه‌ی «اندیشه»، «قلب و احساس» و «عمل» استوار بدانیم، زنان در «گرایش‌سازی» —که همان پل پیوند میان تفکر و عمل است— پیشگام و علمدار این عرصه هستند.

وی ادامه داد: یکی از تحولات بنیادین پس از بعثت نبی اکرم(ص) و نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تغییر در ماهیت حضور اجتماعی زنان بود. زن، به اعتبار مأموریت‌های متنوعی که در کنار مرد بر عهده او نهاده شده، واجد ویژگی‌هایی است که جذابیت‌های ظاهری را در او آشکارتر می‌سازد. «حجاب» سازوکاری است که این جذابیت‌های ظاهری را در حاشیه قرار می‌دهد. در واقع، زنی که قصد دارد در فضای اجتماعی نه صرفاً به عنوان موجودی با جاذبه‌های فیزیکی، بلکه به عنوان یک «انسان» با هویتی مستقل حضور یابد، ناگزیر است نحوه حضور خود را با تلاشی مضاعف همراه سازد. در حالی که اتکای صرف به جذابیت‌های ظاهری می‌تواند برخی نیازهای روانی سطحی و توجهات اجتماعی زودگذر را تأمین کند، التزام به پوشش زن را برای اثرگذاری واقعی و حضوری سازنده، به مجاهدت فکری و عملی بیشتری وا می‌دارد. حجاب به مثابه «آغازی برای تلاشی گسترده‌تر» در جهت حضور فکری، تربیتی، اثرگذار و انسان‌ساز زنان در تمامی لایه‌های اجتماع تلقی می‌شود.

یکی از خطاهای راهبردی در سیاست‌گذاری‌های حجاب، فروکاستن آن به مقوله‌ای «روبنایی» بوده است

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران یادآور شد: با توجه به این مقدمه، اگر به جامعه پس از انقلاب بنگریم، حضرت امام خمینی(ره) بارها بر این تحول عظیم تأکید کرده‌اند. یکی از مستنداتِ ایشان، مشاهده زنانی بود که پس از رهایی از فساد، فحشا و خودنمایی رایج در دوران پهلوی، با پوشش اسلامی وارد اجتماع شدند؛ تحولی که ماهیتی «زیربنایی» داشت؛ از این‌رو، یکی از خطاهای راهبردی در سیاست‌گذاری‌های حجاب، فروکاستن آن به مقوله‌ای «روبنایی» بوده است. در آثار و دیدگاه‌های «قائد شهید»، این بحث به‌صراحت مطرح شده است که آیا حجاب مسئله‌ای روبنایی است یا زیربنایی. ایشان تأکید می‌کنند که رها کردن حجاب، پیامدهای گسترده‌ای در پی خواهد داشت. امروز بحث اصلی این است که پس از پذیرش حجاب به عنوان مسئله‌ای «زیربنایی» و تحول‌آفرین، این مقوله چگونه بر فرایند «ادامه جنگ» تأثیر می‌گذارد؟ دشمن در تلاش است ما را در وضعیت بی‌ثبات‌کننده‌ی «نه جنگ، نه صلح» قرار دهد؛ در حالی که ما موظف به حفظ ثبات کشور هستیم.

خانم طالبی عنوان کرد: فرهنگ، مقوله‌ای زیربنایی است که می‌تواند به تمامی ارکان مدیریت جامعه (اقتصاد، سیاست و امنیت) قوام ببخشد. در حکمرانی فرهنگی اسلام، نگاه کلان انقلاب اسلامی بر این مبناست که زن، به عنوان انسانی مؤثر در مقدرات اصلی کشور، حضور یابد. همان‌گونه که قرآن انسان‌ساز است، زن نیز انسان‌ساز است. وقتی این هویت تربیتی و نقش پیشتاز زن از او گرفته شود و او به موجودی تقلیل یابد که ظاهرش نخستین لایه مواجهه با اوست، آسیب‌های جدی پدید می‌آید.

محروم‌سازی جامعه از قوام حجاب، به تضعیف اتصال فرهنگی، تربیتی و مادری می‌انجامد

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران گفت: محروم‌سازی جامعه از قوام حجاب، به تضعیف اتصال فرهنگی، تربیتی و مادری می‌انجامد؛ اتصالی که ماهیتی اجتماعی دارد، نه فردی. هرچه پیوندهای اجتماعی مبتنی بر «ولایت عرضی» کمرنگ‌تر شود، جامعه در برابر هجمه‌های امنیتی، ژئوپولیتیک و سخت‌افزاری آسیب‌پذیرتر خواهد شد. از همین رو، دشمن سال‌هاست بر ایجاد اختلال در مسئله حجاب تمرکز کرده است. بررسی ماجرای «زن، زندگی، آزادی» و مطالعات انجام‌شده درباره آن نیز، با استناد به اعترافات صریح سیاست‌گذاران آمریکایی، نشان می‌دهد که «کشف حجاب» و ترویج سبک زندگی غربی در جامعه ایرانی، یکی از ارکان محاسباتی دشمن برای امید بستن به فروپاشی درونی نظام بوده است. اگر حجاب به عنوان مقوله‌ای «بدون اولویت» رها شود، این بی‌توجهی ساختاری عاملِ تغییر ارزش‌های عمیق‌تر خواهد بود. چنان‌که قرآن می‌فرماید، گناه می‌تواند اعتقادات را متزلزل کند. تضعیف دستاوردهای انقلاب اسلامی، همچون حجاب، می‌تواند در بلندمدت به تضعیف بنیان‌های اعتقادی جامعه منجر شود؛ از این‌رو باید نسبت به آن هوشیار بود.

وی تصریح کرد: هنگامی که آثار و دیدگاه‌های اندیشمندانی چون قائد شهید، علامه طباطبایی(ره)، علامه جوادی آملی و علامه مصباح یزدی(ره) و دیگر بزرگان را در موضوع زن مطالعه می‌کنیم، درمی‌یابیم که مسئله‌ی عفت و به تبع آن پوشش، پیوندی ناگسستنی با خانواده و هویت زنانه دارد؛ گویی این مفاهیم شبکه‌ای از معانی به‌هم‌پیوسته را تشکیل می‌دهند. حتی در جوامع غربی نیز شاهدیم که نمی‌توانند در برابر مسائل مربوط به حریم زن و عفاف اجتماعی سکوت کنند. گرچه ممکن است مدعی آزادی باشند و قوانینی به‌ظاهر آزادی‌خواهانه وضع کنند، همین جوامع نیز در بسیاری از حوزه‌ها چارچوب‌ها و محدودیت‌هایی دارند که چه‌بسا آن‌ها را آشکارا مطرح نکنند.

خانم طالبی بیان کرد: شاید درباره کشورهای غربی همواره تنها یک بُعد از ماجرا برای ما روایت شده باشد؛ اینکه آنان زن را به کالا تبدیل کرده‌اند. بااین‌حال، بسیاری از جریان‌های فکری مسیحی و یهودی همچنان بر اهمیت مادری، فرزندآوری، استحکام خانواده، وفاداری همسران و مسائل مشابه تأکید دارند. برای نمونه، برخی سیاستمداران آمریکایی، مانند همین ترامپ ملعون، فرزندان متعددی دارند و به حضور همسران آنان نیز توجه ویژه‌ای می‌شود. این امر می‌تواند نشان‌دهنده آن باشد که آنان به اهمیت و اولویت نهاد خانواده پی برده‌اند. همچنین، وجود قوانین و سیاست‌هایی در اسرائیل برای حمایت از فرزندآوری، تحکیم خانواده و محدود کردن برخی مفاسد اخلاقی، به‌نحوی نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران آن نیز به اهمیت پیوندهای خانوادگی و نقش‌آفرینی زنان واقف‌اند.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران تأکید کرد: ما شاهد آن هستیم که هم در نگاه اندیشمندان مسلمان و هم در میان افرادی که برجستگی معنوی دارند، مانند شهدا، بر مسئله پوشش تأکید فراوان می‌شود. این جمله شهدا که «سیاهی چادر شما از سرخی خون من مؤثرتر است»، به‌نظر من جمله‌ای بسیار عمیق، فلسفی، عرفانی و چندبعدی است؛ جمله‌ای که متأسفانه ما عمق آن را به‌درستی درک نکرده‌ایم. عمق این مسئله در آن است که زن، عنصر گرایش‌ساز و انسان‌ساز است. اگر مردی در عرصه‌ای مانند جنگ به شهادت می‌رسد، شاید بتوان گفت امید او به همان زندگی پاک و باعفتی است که زن در کنار زنانگی خویش خلق می‌کند. ازاین‌رو، حجاب باید به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر در حفظ زندگی، مورد توجه و محاسبه قرار گیرد.

یکی از بحران‌های موجود در زمینه حجاب، فقدان فهم عمیق و گفتمان‌سازی دقیق است

وی اظهار داشت: ازاین‌رو، اگر بخواهیم در این زمینه، به عرصه سیاست‌گذاری تجویزی وارد شویم، پیش از هر چیز باید فهم و درک موجود از حجاب را ارتقا بخشیم؛ چه در میان مسئولان، چه در میان متدینان و نخبگان، چه در میان اندیشمندان و چه در سطح عموم مردم. یکی از بحران‌هایی که در زمینه حجاب با آن مواجهیم، فقدان فهم عمیق و گفتمان‌سازی دقیق درباره این موضوع است. متأسفانه، با آنکه گفتمان حجاب در ظاهر گفتمانی متورم و پربسامد به نظر می‌رسد و بسیاری از افراد از آن گریزان‌اند و این موضوع را تکراری می‌پندارند، مواجهه با واقعیت نشان می‌دهد که کمتر کسی در این عرصه به فعالیت گفتمانی عمیق، بنیادین و معرفتی یا تولید آثار هنری و رسانه‌ای مؤثر پرداخته است. اگر فضای رسانه‌ای و هنری را ارزیابی کنیم، درمی‌یابیم که در این حوزه با آثار شاخص و قابل‌توجه چندانی مواجه نیستیم.

خانم طالبی گفت: یکی دیگر از بحث‌هایی که در ادامه پرداخت تجویزی به این مسئله باید به آن اشاره کنیم، گفتمان حاکم بر مسئولان، نخبگان، اندیشمندان و عموم مردم است. این، البته، مسئله‌ای نیست که بتوان با شتاب‌زدگی به آن پرداخت. لایه بعدی که می‌توان درباره آن سخن گفت، شرایط اجتماعی امروز است. یکی از استدلال‌های مطرح این است که تا زمانی که مشکلات اقتصادی را سامان نداده‌ایم، نمی‌توانیم به‌صورت جدی به مسئله پوشش بپردازیم. این دیدگاه را برخی از مسئولان نیز مطرح می‌کنند. متأسفانه، این نگرش موجب شده است که نتوانیم با وجود خلأها و مشکلات اقتصادی، با اعتمادبه‌نفس از آثار و دستاوردهای حجاب سخن بگوییم. شاید یکی از زمینه‌هایی که موجب شد در مواجهه با شعار «زن، زندگی، آزادی» دچار شکنندگی شویم، این بود که نتوانستیم تأثیر حجاب بر ابعاد اقتصادی جامعه را به‌درستی تبیین کنیم. ازاین‌رو، اکنون که دشمن می‌کوشد ما را در معرض فشارهای گوناگون اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی قرار دهد، تأکید بر این موضوع ضروری است. دست‌کم، رویکرد تجویزی که می‌توان بر پایه این مقدمات مطرح کرد، این است که ما بیش از هر زمان دیگری به اهتمام نسبت به فریضه «جهاد تبیین» نیازمندیم.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران گفت: ما باید همواره مدنظر داشته باشیم که دشمن، در کنار جنگ نظامی — که آمریکا آن را طراحی کرده و اسرائیل مجدانه پیگیر آن است و البته نباید فراموش کرد که این دو از هویتی واحد برخوردارند — نبرد رسانه‌ای و جنگ تبیینی مستمری را نیز علیه ما به راه انداخته است. در این راستا، ضروری است که بر نظام محاسباتی دشمن خط بطلان بکشیم؛ دشمنی که تصور می‌کند بی‌حجابی در ایران به‌مثابه همدلی با ترامپ و نتانیاهو است. با بازخوانی آغاز این تقابل، درمی‌یابیم ادعاهای گزافی که نتانیاهو و ترامپ در فضای مجازی مطرح می‌کردند — نظیر وعده تجزیه چندروزه ایران یا همراهی مردم — ناشی از نظرسنجی‌های ساختگی بود. آنان با وجود آگاهی از کذب بودن این ادعاها در پشت‌صحنه، توانستند این تصور را در افکار عمومی جهان ایجاد کنند که جامعه ایرانی در انتظار آن‌هاست.

وی ادامه داد: با این حال، در ساحت واقعیت، جریانی متفاوت رقم خورد؛ چرا که جامعه ما به رغم برخی تغییرات ظاهری در پوشش — که برآمده از سیاست‌گذاری‌های نادرست و غفلت در حوزه زنان است — همچنان بر بنیادهای انقلابی و ولایی خویش استوار مانده است. تجربه نشان داده است که در دوران‌های بحرانی، همچون جنگ ۱۲ روزه سال گذشته، شاهد کاهش ملموس بی‌حجابی بوده‌ایم. اکنون اما به نظر می‌رسد هم در سایه سیاست‌های جاری و هم تحت تأثیر این پندار که «پرداختن به حجاب، جامعه را دوقطبی می‌کند» — که دیدگاهی نادرست و مکرر است — دچار غفلت شده‌ایم. باید صراحتاً تأکید کرد که عدم اهتمام به این مسئله، می‌تواند آسیب‌های سنگین‌تری به همراه داشته باشد. البته منظور از پرداختن به این موضوع، بهره‌گیری از مدل‌های غیرهنری و سطحی نیست؛ بلکه مقصود ما این است که در گفت‌وگوهای اجتماعی، بر این باور تأکید کنیم که جامعه ایران، جامعه‌ای باحیا و خواهان انتخاب حجاب است.

گفتمان «حجاب اجباری» هیچ نمود واقعی در جامعه ما ندارد

خانم طالبی خاطرنشان کرد: گفتمان «حجاب اجباری» که دشمن پس از جریان «زن، زندگی، آزادی» ترویج کرد، هیچ نمود واقعی در جامعه ما ندارد و اساساً یک انگاره‌سازی برای فضاسازی رسانه‌ای است. در نهایت باید اذعان کرد که ادعای «زن، زندگی، آزادی» برای جامعه ما تنها یک انگاره‌ی پوچ و عاری از حقیقت بود.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران تصریح کرد: لازم است در پاسخ به این گستاخی‌های دشمن، در واکنش به ترورها و شهادت رهبر عزیزمان، و در تقابل با تهاجمات آنان به نقاط مختلف کشور، در برابر این ادعاهای واهی سکوت نکنیم؛ بلکه باید فعالانه از هویت، کرامت و ارزشِ «انتخاب حجاب» توسط زن ایرانی دفاع کنیم. یکی از آسیب‌های تلخ که در مقطعی به نفع دشمن تمام شد، این بود که در کنار سیاست دوقطبی‌سازی جامعه، برخی دوستان ناآگاه نیز با اتخاذ شیوه‌هایی غیرمبتنی بر شناخت، چنان موضع‌گیری کردند که حتی بدنه متدین جامعه نیز با آنان همراه نشد. ما پیش از هرگونه تعامل فراگیر با لایه‌های مختلف جامعه، بایسته است «ارزش‌های حجاب» را با ابزارهای هنری، رسانه‌ای و پویا تبیین کنیم.

«فروگذاشتن مسئله حجاب» عاملی برای تشدید گسست اجتماعی و طمع بیشتر دشمن است

وی افزود: به‌منظور رفع هر گونه ابهام، تصریح می‌کنم که هدف، نفی قانون حجاب نیست؛ بلکه تأکید بر استیفای دقیق آن است. بی‌تردید اگر این قانون با درایت و هوشمندی اجرا می‌شد، هم ارزشِ وجودیِ زن صیانت می‌گشت و هم پیوستگی اجتماعی جامعه تقویت می‌شد که در نتیجه، توطئه‌ی دوقطبی‌سازی دشمن را خنثی می‌ساخت. نکته‌ی کانونی بحث من، تناقض آشکار در سیاست‌گذاری‌هاست.نشست حاضر با این هدف برگزار شده است که یادآوری کند «فروگذاشتن مسئله حجاب»، به معنای غفلت از راهبرد و عاملی برای تشدید گسست اجتماعی و طمع بیشتر دشمن است. تأکید بر این ضرورت لازم است که در بحبوحه‌ی چالش‌های اقتصادی نیز، اولویت حجاب نباید به حاشیه رانده شود. از کنشگران فرهنگی انتظار می‌رود فارغ از عملکرد دستگاه‌های اجرایی، بر این نقطه کانونی متمرکز باشند که: رعایت نکردن حجاب، امید دشمن را برای پیشبرد گفتمان هنجارشکنانه‌اش زنده نگه می‌دارد؛ چرا که زن، پرچمدار تفکر اجتماعی و شکل‌دهنده به «منطق غالب» بر جامعه است که تداوم‌بخش انتقال این ارزش‌ها به نسل‌های آینده است.

خانم طالبی در پایان تأکید کرد: در آستانه راهپیمایی عظیم اربعین، زنان ایرانی فرصتی کم‌نظیر برای پرچمداری فرهنگی دارند. اگر زنان ما با گفتمانی متعالی وارد میدان شوند، می‌توانند بر زنان جهان اسلام و به‌ویژه کشور عراق، تأثیری عمیق بگذارند. ما باید در فضای بین‌الملل، بر «دریدگی» دشمن در مسئله زن و بی‌توجهی آنان به ارزش‌های انسانی تأکید کنیم و در مقابل، فرهنگ جامعه‌ی عفیف ایرانی و تمایل اصیل آن به حیا را بازنمایی کنیم تا مسئولان نیز از غفلت کنونی خارج شوند. در پایان تأکید می‌کنم که افراط و تفریط در این عرصه، بیش از هر چیز به خود «اصل مقدس حجاب» آسیب می‌زند.

انتهای پیام/