به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده، مدیر حوزه‌های علمیه خواهران در جمع کادر حوزه علمیه خواهران استان آذربایجان غربی، ضمن قدردانی از تلاش‌ها و مجاهدت‌های کارکنان حوزه‌های علمیه، اظهار کرد: بسیاری از همکاران حوزه‌های علمیه با وجود نبود برخی رفاهیات، وقت و انرژی خود را با تمام توان برای این مجموعه مقدس صرف می‌کنند و کار را متعلق به صاحب اصلی آن می‌دانند. خواهران بزرگوار ما در حوزه‌های علمیه معمولاً از کار کم نمی‌گذارند و آنچه در اختیار دارند، با اخلاص در مسیر مقدسات هزینه می‌کنند؛ بنابراین شایسته است از صمیم قلب از این مجاهدت‌ها قدردانی کنیم و بگوییم: «تقبل‌الله منکم».

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده در ادامه با اشاره به شرایط حساس کشور، بر ضرورت درک اقتضائات زمانه تأکید کرد و گفت: باید خطورت و حساسیت شرایطی را که در آن قرار داریم، به‌درستی بشناسیم. در دوران دفاع مقدس، اگرچه کشور با جنگ نظامی مواجه بود، اما در آن مقطع با مشکلات فرهنگی امروز مواجه نبودیم؛ در حالی که سال‌هاست با پدیده شبیخون فرهنگی مواجه هستیم و با گسترش شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی، این مسئله به‌مراتب تشدید شده است.

وی افزود: رهبر شهید انقلاب اسلامی سال‌ها پیش از تعبیر «شبیخون فرهنگی» استفاده کردند و این تعبیر، گزافه نبود؛ چراکه امروز به معنای دقیق کلمه در شرایط جنگ ترکیبی قرار داریم و دشمن از هر ابزاری که در اختیار دارد، استفاده می‌کند؛ از ترور و حمله نظامی گرفته تا فشار و محاصره اقتصادی و تهاجم فرهنگی.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با اشاره به اهمیت مسائل اقتصادی در سال‌های اخیر خاطرنشان کرد: اگرچه دغدغه نخست نظام جمهوری اسلامی، به‌عنوان نظامی مبتنی بر حاکمیت دینی، فرهنگ است، اما حساسیت مسئله اقتصادی موجب شده است که در سال‌های اخیر بخش قابل توجهی از شعارهای سال به موضوع اقتصاد اختصاص پیدا کند. امروز آثار فشار اقتصادی را همه ما با تمام وجود لمس می‌کنیم و در کنار آن، حمله نظامی و شبیخون فرهنگی نیز تشدید شده است.

وی با تشبیه شرایط امروز به شب عاشورا، تصریح کرد: انسان احساس می‌کند گویی در «شب دهم» قرار گرفته‌ایم و در چنین شرایطی باید عاشورایی عمل کنیم. در شرایط جنگ ترکیبی، بلکه باید واقعیت میدان را بشناسیم و با جدیت بیشتری وارد عمل شویم.

ضرورت توجه به نعمت‌های موجود و مسئولیت در برابر آن‌ها

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با بیان خاطره‌ای از دیدار با یکی از شیعیان الجزایر، به اهمیت شناخت نعمت‌های موجود در کشور اشاره کرد و گفت: چندی پیش فردی از الجزایر به قم آمده بود و پس از پایان کار خود، با حالتی متأثر از شرایط شیعیان در کشورش سخن گفت.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران ادامه داد: او می‌گفت در کشور الجزایر، با وجود جمعیت زیاد، اگر همه امکانات خود را جمع کنیم، شاید به اندازه امکاناتی که در دو اتاق شما وجود دارد، نداشته باشیم. در حالی که امکاناتی که در آنجا وجود داشت، بسیار محدود بود؛ چند قفسه کتاب، یک دستگاه چندکاره، یک دستگاه فکس و یک رایانه.

وی افزود: آن فرد همچنین از شرایط شیعیان در الجزایر و محدودیت‌هایی که با آن مواجه هستند سخن گفت و تأکید کرد که مردم ایران باید قدر نعمت‌هایی را که در اختیار دارند، بدانند؛ چراکه یکی از مهم‌ترین این نعمت‌ها، امنیت است.

حجت الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به آیه شریفه «ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ» اظهار کرد: خداوند متعال می‌فرماید که از نعمت‌ها سؤال خواهد شد؛ بنابراین باید توجه داشته باشیم که نسبت به امکانات، ظرفیت‌ها و فرصت‌هایی که در اختیار ما قرار گرفته است، مسئول هستیم و باید بدانیم با این ظرفیت‌ها چه کرده‌ایم.

ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه؛ فرصتی که نباید نادیده گرفته شود

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با اشاره به ظرفیت‌های موجود در حوزه‌های علمیه خواهران، گفت: ما ظرفیت‌ها و امکانات قابل توجهی در اختیار داریم و حتی در برخی موارد، زیرساخت‌ها و امکاناتی که در حوزه‌های علمیه خواهران وجود دارد، در بسیاری از مراکز دانشگاهی کشور نیز دیده نمی‌شود.

وی افزود: انسان گاهی مانند ماهی‌ای است که در آب شناور است و متوجه ارزش آب نمی‌شود. اتفاقی که پس از انقلاب اسلامی برای حوزه‌های علمیه رخ داده، از نظر علمی و زیرساختی یک اتفاق بی‌نظیر تاریخی است و باید این نعمت را به‌درستی شناخت و برای استفاده از آن تلاش کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده در عین حال تأکید کرد: این مسئله از مجاهدت‌های کارکنان حوزه کم نمی‌کند؛ بلکه باید در برابر این مجاهدت‌ها سر تواضع فرود آورد؛ چراکه بسیاری از افراد بدون چشمداشت مادی، با تمام توان در این مسیر تلاش می‌کنند.

ضرورت مدیریت متفاوت در شرایط بحران

وی با تأکید بر تفاوت مدیریت در شرایط عادی و بحرانی گفت: امروز شرایط ما خاص‌تر از گذشته است و مدیریت بحران با شرایط عادی تفاوت دارد. باید سختی شرایط را احساس کنیم و اگر در این وضعیت با جدیت حرکت نکنیم، ممکن است به تعبیری، «ناگهان خیلی زود دیر شود».

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با اشاره به اهمیت جذب طلاب، خاطرنشان کرد: اگرچه فصل جذب امسال سپری شده است، اما همچنان باید در تمام شئون حوزه با جدیت حرکت کنیم تا دختران جامعه از حضور در این فضای سالم، نورانی و تربیتی محروم نشوند و آگاهی لازم نسبت به ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه پیدا کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به ضرورت معرفی ظرفیت‌های حوزه به جامعه، افزود: گاهی اوقات افراد صرفاً به دلیل اینکه حوزه‌های علمیه به‌عنوان یک گزینه در ذهنشان مطرح نشده است، از این ظرفیت استفاده نمی‌کنند. اگر مسئله به‌درستی برای آنان مطرح شود و بدانند حوزه چه فعالیت‌ها و ظرفیت‌هایی دارد، احتمال انتخاب این مسیر افزایش پیدا می‌کند.

وی با اشاره به سخنان یکی از خیرین درباره ضرورت تبلیغ ظرفیت‌های حوزه، بیان کرد: یکی از خیرین به بنده می‌گفت چرا حوزه‌های علمیه تبلیغات گسترده‌تری ندارد و بسیاری از مردم اصلاً نمی‌دانند چنین فضایی وجود دارد. این نکته مهمی است؛ چراکه در شرایطی که نسل نوجوان و جوان با آسیب‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی و تغییرات در سبک روابط و الگوهای رفتاری مواجه است، باید وجود یک فضای سالم و تربیتی مانند حوزه‌های علمیه به‌درستی معرفی شود.

اهمیت نگهداشت طلاب و جلوگیری از ریزش سرمایه انسانی

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران در ادامه با تأکید بر اهمیت مراقبت از طلاب، اظهار کرد: در کنار مسئله جذب، باید مراقبت کنیم که با رفتارها و برخوردهای نادرست، موجب دفع و رمیدگی طلبه‌ها نشویم. یک برخورد تند یا نامناسب می‌تواند طلبه‌ای را دلسرد کند؛ به‌گونه‌ای که بگوید حوزه را رها می‌کنم.

وی افزود: اگر چنین اتفاقی رخ دهد، آن فرد می‌تواند به یک عنصر ضدتبلیغ بسیار بزرگ تبدیل شود و در هر محیطی که حضور پیدا کند، تجربه منفی خود را درباره حوزه منتقل کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با بیان اینکه انسان صرفاً موجودی عقلانی نیست، خاطرنشان کرد: در مدیریت سرمایه‌های انسانی باید به ابعاد عاطفی و روحی افراد توجه داشت و این مسئله در محیط حوزه‌های علمیه خواهران اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین لازم است نگهداشت سرمایه‌های انسانی را جدی بگیریم و فضای تربیتی حوزه را در اولویت قرار دهیم.

تربیت باید بر آموزش مقدم باشد

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با اشاره به ضرورت بازنگری در نظام تربیتی حوزه‌های علمیه، گفت: متأسفانه نه در آموزش و پرورش، نه در آموزش عالی و نه در حوزه‌های علمیه برادران و خواهران، به مسئله تربیت به اندازه‌ای که باید توجه نشده است؛ در حالی که امام خمینی(ره) تأکید داشتند که پرورش مقدم بر آموزش و تزکیه مقدم بر تعلیم است.

وی ادامه داد: این سخن کاملاً صحیح است، اما متأسفانه در مقام عمل بیشتر در حد شعار باقی مانده و برای تحقق آن، سازوکار و برنامه‌های جدی به اندازه کافی طراحی نشده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به ضرورت مسئولیت‌پذیری همگانی در این زمینه گفت: همه ما مسئول هستیم که محیط حوزه را به محیطی تربیتی تبدیل کنیم. اگر تربیت مورد غفلت قرار گیرد، حتی برخورداری از دانش و محفوظات علمی نیز نمی‌تواند انسان را از انحراف مصون نگه دارد.

وی با اشاره به ماجرای «بلعم باعورا» در قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کریم از کسی سخن می‌گوید که حامل علوم و کتاب‌ها بود، اما به دلیل غفلت از تزکیه و تربیت، دچار سقوط شد. امام راحل نیز بارها این موضوع را مورد تأکید قرار می‌دادند و این مسئله نشان می‌دهد که علم بدون تربیت و تزکیه می‌تواند از هدف اصلی خود فاصله بگیرد.

طراحی «چرخش تربیتی» در حوزه‌های علمیه خواهران

وی از طراحی یک تحول جدی در عرصه تربیتی حوزه‌های علمیه خواهران خبر داد و گفت: با عنایت خداوند و با امید به مدد حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) و نفس قدسی حضرت بقیه‌الله(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)، در نظر داریم یک «چرخش تربیتی» جدی در حوزه‌های علمیه خواهران طراحی و به‌تدریج اجرا کنیم.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران افزود: حدود پنج یا شش ماه است که کارگروهی با حضور جمعی از نخبگان و فرهیختگان حوزه تربیت تشکیل شده و این موضوع را دنبال می‌کند. البته طراحی چنین تحولی کار آسانی نیست؛ زیرا در ساختارهای علمی، گاهی آموزش آن‌قدر پررنگ می‌شود که سایر ابعاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و فرصت کافی برای توجه به عرصه‌های دیگر باقی نمی‌ماند.

وی تأکید کرد: معماری و طراحی دوره گذار از وضعیت موجود کار ساده‌ای نیست، اما حجتی برای غفلت و به تأخیر انداختن آن نداریم. با نگاه آینده‌پژوهانه نیز نمی‌توان این مسئله را به آینده موکول کرد؛ چراکه نسل‌های جدید، یعنی نسل‌هایی که امروز از آن‌ها با عنوان نسل «زد» و «آلفا» یاد می‌شود، همان نسل‌هایی هستند که در آینده وارد حوزه‌های علمیه خواهند شد.

نسل جدید و ضرورت تغییر الگوی تربیتی

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با اشاره به تفاوت‌های نسل جدید با نسل‌های گذشته، اظهار کرد: کودکان و نوجوانان امروز از همان سال‌های ابتدایی زندگی در معرض بمباران محتوایی فضای مجازی قرار دارند و در ارتباطات گسترده جهانی زندگی می‌کنند. فضای مجازی فقط اطلاعات افراد را افزایش نمی‌دهد، بلکه در حال ذائقه‌سازی و مهندسی سلیقه آنان است.

وی ادامه داد: وقتی ذائقه‌ها تغییر می‌کند، به‌تبع آن معماری فکر و نظام ارزشی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. کودک ایرانی، چه در شمال‌غرب کشور و چه در جنوب‌شرق، پیش از آنکه صرفاً با هویت محلی یا منطقه‌ای خود مواجه باشد، در معرض الگوهای جهانی قرار دارد که بخشی از آن توسط صنایع فرهنگی، بازی‌های رایانه‌ای، انیمیشن‌ها، موسیقی، سریال‌ها و سلبریتی‌ها شکل می‌گیرد.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران افزود: حتی اگر این نسل از خانواده‌های متدین وارد حوزه شود، نمی‌توان انتظار داشت که مانند نسل‌های گذشته، چشم و گوش بسته و بدون پیش‌زمینه وارد حوزه شده باشد. این نوجوان پیش از ورود به حوزه، بسیاری از محتواها را دیده و شنیده و در معرض مسائل مختلف قرار گرفته است.

ضرورت تغییر شیوه‌های آموزشی و تربیتی حوزه

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با تأکید بر اینکه نمی‌توان نسل جدید را با روش‌های گذشته تربیت کرد، گفت: ما نمی‌توانیم با همان سیستم‌های سنتی، یک سوی میز بنشینیم و از سوی دیگر برای طلبه صرفاً محفوظات و مباحث علمی را ارائه کنیم و انتظار داشته باشیم این نسل با همان الگو ارتباط برقرار کند.

وی با اشاره به تجربه سال‌ها تبلیغ در دانشگاه‌ها، بیان کرد: در یکی از برنامه‌های تبلیغی دانشگاهی، بحثی تحلیلی درباره زمینه‌های شکل‌گیری نهضت عاشورا با استفاده از نظریه‌های جدید جامعه‌شناسی سیاسی و نظریه‌های انقلاب ارائه کردم که با استقبال بسیار خوبی از سوی دانشجویان مواجه شد. چند سال بعد همان بحث را در دانشگاه دیگری ارائه کردم، اما واکنش مخاطبان کاملاً متفاوت بود و بسیاری از آنان می‌گفتند که برای شب عاشورا، به جای یک بحث سنگین تحلیلی، به دنبال دریافت حال و فضای معنوی هستند.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران افزود: این تجربه نشان می‌دهد که ذائقه مخاطب در طول زمان تغییر کرده است. امروز نسل جدید به دلیل سبک زندگی و حضور مستمر در فضای دیجیتال، با محتوای کوتاه و تصویری انس بیشتری پیدا کرده و میزان حوصله برای دریافت محتوای طولانی و سنگین کاهش یافته است.

وی تصریح کرد: بنابراین اگر به سمت ارتباط با جان و روح این نسل حرکت نکنیم و در ساحت‌های مختلف تربیتی به‌جای توجه صرف به محفوظات، برای تغییر و رشد شخصیت آنان برنامه نداشته باشیم، میزان ریزش در آینده افزایش خواهد یافت.

توجه به ساحت‌های مختلف تربیت و تربیت سیاسی

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده گفت: نسل جدید باید بتواند از انتخاب خود لذت ببرد و با شوق و شعف بیشتر در کلاس و محیط حوزه حضور پیدا کند. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که تربیت را به‌صورت جامع دنبال کنیم.

وی با اشاره به ساحت‌های مختلف تربیت، افزود: این مسیر از هسته سخت تربیت، یعنی تربیت اعتقادی، معنوی، عبادی و اخلاقی آغاز می‌شود و تا ساحت‌هایی مانند تربیت سیاسی ادامه پیدا می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با بیان اینکه حتی برخی اساتید حوزه درباره چگونگی مواجهه با مسائل سیاسی روز پرسش‌هایی دارند، اظهار کرد: گاهی اساتید می‌پرسند در موضوعات سیاسی روز چه موضعی باید داشته باشیم و چگونه باید مسائل را تحلیل کنیم. پاسخ این است که صرفاً داشتن چند اطلاعات یا اطلاعات محرمانه، موجب افزایش قدرت تحلیل سیاسی نمی‌شود؛ ما نیازمند «ورزیدگی ذهن سیاسی» هستیم و این همان چیزی است که باید در قالب تربیت سیاسی دنبال شود.

هدف نهایی؛ تربیت طلبه تراز

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با دعوت از مدیران و کارکنان حوزه‌های علمیه برای همراهی در این تحول، اظهار کرد: لازم است همه خود را صاحب این کار بدانیم تا بتوانیم این حرکت مهم و دشوار را با فضل الهی و با امید به عنایات حضرت بقیه‌الله عجل‌الله‌تعالی‌فرجه به اجرا برسانیم.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران یادآوری کرد: هدف نهایی این است که در خط تولید و فرآیند تربیتی حوزه‌های علمیه، خروجی نظام تربیتی به «طلبه تراز» برسد. امروز نمی‌توانیم مدعی باشیم که به‌طور کامل در حال تربیت طلبه تراز هستیم؛ چراکه در حوزه‌هایی همچون تربیت سیاسی، تربیت خانوادگی، تربیت اعتقادی، معنوی و اخلاقی و همچنین مهارت‌های شغلی، تربیت حرفه‌ای و تربیت فناورانه، همچنان با کمبودها و کاستی‌هایی مواجه هستیم.

وی در پایان تأکید کرد: باید این کاستی‌ها را بشناسیم و برای برطرف کردن آن‌ها حرکت کنیم تا حوزه‌های علمیه بتوانند متناسب با نیازهای روز و اقتضائات نسل جدید، طلابی توانمند، مؤثر و برخوردار از ابعاد مختلف تربیتی را تربیت کنند.

انتهای پیام/