به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، زهره باقریان در مدرسه تابستانه پژوهشی «زن و مقاومت» با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم مقاومت اظهار کرد: مقاومت زنانه را باید از انحصار نظامی خارج کرد و آن را در گستره‌ای تمدنی موردتوجه قرارداد؛ چراکه تجربه تاریخی اسلام نشان می‌دهد مقاومت زنان تنها به حضور در میدان جنگ و رویارویی مستقیم محدود نمی‌شود. وی افزود: زنان در عرصه‌هایی مانند ایمان، تربیت، اقتصاد، مراقبت، امدادرسانی، حفظ حقیقت و روایتگری، نقش فعال و اثرگذار داشته‌اند و برای شناخت جایگاه آنان در جریان مقاومت باید از نگاه قربانی‌محور فاصله گرفت.این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به داستان حضرت موسی (ع) در قرآن، مادر و خواهر وی و همچنین آسیه همسر فرعون را سه الگوی متفاوت مقاومت زنانه دانست و گفت: مادر حضرت موسی (ع) باایمان و اعتماد به وعده الهی، خواهر حضرت موسی (ع) با رصد و کنشگری اطلاعاتی و آسیه در کانون قدرت، هر یک شکلی متفاوت از مقاومت را به نمایش می‌گذارند.

مقاومت زنانه؛ کنشگری چندلایه و شبکه‌ای

باقریان با بیان اینکه مقاومت زنانه «چندلایه و پیوسته» است، تصریح کرد: زنان صرفاً همراه جریان مقاومت نیستند، بلکه در بسیاری از مقاطع تاریخی خود سازنده شبکه‌های مقاومتی بوده‌اند و مقاومت آنان می‌تواند در قالب مقاومت اعتقادی، اجتماعی، اقتصادی، دفاعی، امدادی و روایی شکل بگیرد.وی حضرت خدیجه(س) را نمونه‌ای برجسته از مقاومت اقتصادی دانست و خاطرنشان کرد: حضرت خدیجه(س) تنها با بخشش مال از اسلام حمایت نکرد، بلکه سرمایه فردی خود را به توان اجتماعی تبدیل کرد و از این طریق در حفظ امکان حیات اجتماعی جامعه نوپای اسلامی نقش‌آفرین شد؛ بنابراین مقاومت همیشه با شمشیر نیست و گاهی حفظ امکان زندگی در سخت‌ترین شرایط، خود نوعی مقاومت است. این پژوهشگر همچنین با اشاره به نقش زنان در پشتیبانی و مراقبت در شرایط بحران گفت: امدادرسانی، مداوای مجروحان، آبرسانی، تهیه غذا، انتقال مجروحان و شهدا و پشتیبانی از رزمندگان، بخشی از ظرفیت دفاعی جامعه است که زنان در طول تاریخ در آن نقش داشته‌اند.

حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س)؛ الگوهای مقاومت روایی

باقریان در ادامه حضرت زهرا(س) را نمونه‌ای از مقاومت تبیینی و حضرت زینب(س) را الگویی از مقاومت روایی و مدیریت بحران معرفی کرد و گفت: خطبه فدک تنها دفاع از یک حق مالی نبود، بلکه به موضوعاتی همچون مشروعیت سیاسی، عدالت و امامت پرداخت و حضرت زینب(س) نیز پس از عاشورا با روایتگری خود اجازه نداد روایت جریان اموی بر ذهن جامعه مسلط شود.وی با بیان اینکه حضرت زینب(س) در کنار روایتگری، مسئولیت حفظ و مدیریت کاروان اهل‌بیت(ع) را نیز بر عهده داشت، افزود: رفتار حضرت زینب(س) پس از عاشورا صرفاً یک واکنش عاطفی نبود، بلکه نوعی رهبری در وضعیت بحران و مقاومتی فعال بود.این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با تأکید بر اهمیت مخاطب‌شناسی در روایت مقاومت گفت: برای اثرگذاری روایت باید مخاطب، میدان کنش، زمان و مکان را شناخت؛ زیرا اگر روایت یک جریان به حاشیه رانده شود و به روایت غالب تبدیل نشود، امکان حذف آن از حافظه تاریخی وجود دارد.

انتهای پیام/