بانو مجتهده صفاتی با انتقاد از استفاده ناکافی از ظرفیت علمی بانوان در برخی مراکز حوزوی، بکارگیری اساتید زن در تدریس مباحث مرتبط با زنان را گامی ضروری برای بهرهمندی از دانش و تخصص بانوان مجتهد و تحصیلکرده دانست.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، بانو مجتهده صفاتی در همایش طلیعه حضور طلاب جدیدالورود استان البرز که در سالن آیتالله شرعی مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران برگزار شد، با بیان اینکه ورود به مسیر طلبگی و فعالیت در حوزههای علمیه گام نهادن در راهی مقدس است، گفت: همه انسانها در درون خود خواهان موفقیت هستند و تمایل دارند کاری را که آغاز میکنند با موفقیت به پایان برسانند؛ اما دستیابی به این هدف نیازمند رعایت پیششرطها و توجه به برخی اصول اساسی است.
وی درباره عوامل موفقیت در جلب رضایت خداوند و برخورداری از عنایت حضرت ولیعصر(عج) افزود: در این مسیر باید سه نوع گفتمان یعنی گفتمان با خود، با خداوند و با مردم را مورد توجه قرار دهیم. این سه محور باید در تمام دوران تحصیل و زندگی همراه انسان باشند.
استاد حوزه علمیه خواهران با تأکید بر اهمیت گفتوگو با خویشتن، خاطرنشان کرد کرد: خداوند انسان را بهگونهای آفریده است که میتواند از خود فاصله بگیرد، رفتار و عملکردش را بررسی کند و به ارزیابی اعمال خود بپردازد. در معارف دینی از این موضوع با عنوان موعظه نفس یاد میشود؛ به این معنا که انسان خود را نصیحت کند، عملکردش را مورد بررسی قرار دهد و در صورت ارتکاب اشتباه به اصلاح رفتار خود بپردازد.
بانو مجتهده صفاتی ادامه دارد: امیرالمؤمنین علی(ع) فرمودند: «مَن کانَ لَهُ فی نَفسِهِ واعِظٌ کانَ علَیهِ مِن اللّه حافِظٌ؛ هر کسی برای خود واعظی داشته باشد، خداوند نیز حافظ و نگهدار او خواهد بود.» این موضوع نشان میدهد که خودارزیابی و توجه به رفتار و کردار زمینهساز اصلاح انسان و برخورداری از حفاظت الهی است.
وی تصریح کرد: اگر افراد جامعه به این اصل توجه کنند و همواره درصدد اصلاح رفتار خود باشند بسیاری از کجرویها، انحرافات و مشکلات اجتماعی از بین میرود. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که هر کس چهل روز اعمال خود را برای خداوند خالص کند چشمههای حکمت از قلب و زبان او جاری میشود.
استاد حوزه علمیه خواهران بیان کرد: امروز ابزارهای یادگیری و دسترسی به اطلاعات بسیار گسترده شدهاند و انسان میتواند با استفاده از امکانات موجود به حجم زیادی از دانستنیها دست پیدا کند؛ اما مسئله اصلی این است که تا چه اندازه به دانستههای خود عمل میکنیم. برخورداری از اطلاعات بهتنهایی برای رشد انسان کافی نیست. آنچه اهمیت دارد عملگرایی و بکارگیری آگاهیها در زندگی است. انسان باید به آنچه آموخته است عمل کند و برای تحقق این امر، علاوه بر آموزش و یادگیری به تقویت اراده و مجاهدت درونی نیاز دارد. خداوند وعده داده است که اگر انسان تقوا پیشه کند، قدرت تشخیص حق از باطل برای او فراهم میشود. همچنین در معارف دینی آمده است که عمل به دانستهها، زمینه آموختن علومی را فراهم میکند که انسان پیشتر از آنها آگاهی نداشته است.
مراقبت از ورودیها و خروجیهای ذهن و قلب
بانو مجتهده صفاتی عنوان کرد: همانگونه که با شکافتن زمین میتوان به منابع آب زیرزمینی دست یافت، در وجود انسان نیز ظرفیتهایی برای شناخت و معرفت قرار داده شده است که شکوفایی آنها به شرایط خاصی بستگی دارد. دوری از هواهای نفسانی و حرکت در مسیر تقوا، موجب شفافیت ذهن و آمادگی بیشتر انسان برای دریافت حقایق میشود. یکی از موانع رشد معنوی، پرگویی و ورود مطالب و قضاوتهای نادرست به ذهن و قلب انسان است. امروز کافی است اتفاقی در جامعه رخ دهد تا افراد مختلف درباره آن اظهارنظر کنند؛ درحالیکه ممکن است هیچ اطلاعات دقیقی درباره موضوع نداشته باشند. وقتی از افراد پرسیده میشود که این خبر را از کجا شنیدهاند یا بر چه اساسی چنین قضاوتی میکنند، پاسخ میدهند که دیگران چنین گفتهاند.
وی با اشاره به دعای مکارمالاخلاق امام سجاد(ع)، اظهار داشت: در این دعا از خداوند خواسته میشود که عمر انسان چراگاه شیطان قرار نگیرد. این تعبیر اهمیت مراقبت از قلب و ذهن را نشان میدهد؛ زیرا انسان باید نسبت به آنچه وارد قلبش میشود و آنچه از او صادر میشود، توجه داشته باشد. همانگونه که در ورود و خروج کالا باید مراقبت صورت گیرد انسان نیز باید ورودیها و خروجیهای قلب خود را کنترل کند. اگر این مراقبت انجام شود زمینه توجهات الهی در وجود انسان فراهم میشود.
استاد حوزه علمیه خواهران با انتقاد از وضعیت برخی مسائل فرهنگی، تأکید کرد: با گذشت بیش از ۴۸ سال از انقلاب اسلامی باید بررسی کنیم که آیا وضعیت شهر و دیار ما از جمله شهر قم متناسب با انتظاراتی است که از یک محیط دینی وجود دارد یا خیر. آیا شایسته شهر قم است که وضعیت پوشش در آن با انتظارات دینی فاصله داشته باشد؟ نباید اجازه داد که موضوعات فرهنگی به حاشیه بروند یا گفته شود که اکنون زمان پرداختن به آنها نیست. اگر اکنون زمان رسیدگی نیست پس چه زمانی باید به آنها پرداخت؟ یکی از مشکلات این است که گاهی گناه و تخلف به امری عادی تبدیل میشود و افراد برای توجیه آن بهانههایی مانند انسجام ملی را مطرح میکنند. اصل انسجام ملی موضوعی ضروری است؛ اما توجه به مسائل فرهنگی و رعایت احکام شرعی نهتنها با انسجام ملی تعارض ندارد بلکه میتواند موجب تقویت آن نیز شود.
ضرورت حمایت حوزههای علمیه خواهران از زنان مسلمان محجبه
بانو مجتهده صفاتی گفت: در اغتشاشات افرادی حضور داشتهاند که از نظر شرعی تقید کافی نداشتهاند و مرتکب رفتارهای خشونتآمیز شدهاند. در مقابل پایبندی به احکام شرعی میتواند عاملی بازدارنده در برابر چنین رفتارهایی باشد. مسئله حجاب در برخی کشورهای اطراف ایران به موضوعی مهم تبدیل شده است. بسیاری از کشورها در حمایت از زنان مسلمان که قصد حفظ حجاب خود را دارند واکنش نشان دادهاند اما در داخل کشور آنگونه که انتظار وجود داشت نسبت به این مسأله واکنش نشان داده نشد. حوزههای علمیه خواهران در حمایت از زنان مسلمانی که برای حفظ حجاب خود با موانع مواجه هستند باید اقدام موثرترین نشان دهد.
وی افزود: طلاب باید در نهایت بتوانند با مردم ارتباط برقرار کنند و آموختههای خود را در مسیر خدمت به جامعه به کار بگیرند. برقراری این ارتباط، دو پیشنیاز یعنی توجه به خود و اصلاح رفتار و عملکرد شخصی و دوم ایجاد ارتباط با خداوند و الهیشدن رفتارها را نیاز دارد. انسان زمانی میتواند بر مردم تأثیر بگذارد که ابتدا خودش را شناخته باشد. اگر نتوانیم جایگاه خود را بهدرستی بشناسیم و در مسیر اصلاح خویش حرکت کنیم، نمیتوانیم دیگران را نیز بهدرستی راهنمایی کنیم و بر آنان تأثیر بگذاریم. اما اگر انسان خود را بشناسد، ارتباطش را با خداوند تقویت کند و وظایفش را بهدرستی انجام دهد، زمینه تأثیرگذاری بر دیگران برای او فراهم میشود. ما معتقد هستیم که حکومت باید به دست ولی خدا اداره شود؛ زیرا یکی از وظایف ولی خدا این است که هر چیز را در جایگاه مناسب خود قرار دهد و انسانها را هدایت کند. ما نیز باید به اندازه توان خود از این الگوی ولایت و هدایت بهره بگیریم تا بتوانیم در زندگی دیگران تأثیرگذار باشیم.
استاد حوزه علمیه خواهران تأکید کرد: در سوره اعراف داستان حضرت موسی(ع) و درخواست ایشان برای مشاهده خداوند بیان شده است. خداوند به حضرت موسی(ع) میفرماید که نمیتوانی مرا ببینی. اما می توانی به کوه نگاه کند تا ببینی در صورت تجلی الهی بر کوه چه اتفاقی رخ میدهد. هنگامی که تجلی الهی بر کوه تحقق پیدا میکند، کوه متلاشی میشود و حضرت موسی(ع) از شدت این واقعه مدهوش میشود. این ماجرا را میتوان از منظر ضرورت شکستن خودبزرگبینی و غرور مورد توجه قرار داد. در دنیای امروز نیز با نمونههایی از روحیه فرعونی و خودبزرگبینی مواجه هستیم. این روحیه میتواند در ابعاد مختلف و حتی در وجود خود ما نیز وجود داشته باشد، بدون آنکه به آن توجه کنیم. برای مشاهده جلوههای الهی و حرکت در مسیر رشد معنوی باید عنانیت و خودبزرگبینی را کنار بگذاریم. یکی از مهمترین راههای این مسیر توجه به قرآن کریم، فهم آموزههای آن و عمل به دستورات قرآنی است.
بانو مجتهده صفاتی تصریح کرد: طلاب باید به صورت مستمر تلاش کنند تا سطح علمی خود را ارتقا دهند. حوزه های علمیه نیز باید بستر این امر را فراهم کنند.
وی در بخش پایانی سخنان خود، بیان کرد: در طول این سالها بانوان زیادی در حوزههای علمیه تحصیل کردند و توانستند به مدارج علمی سطح بالا برسند. بااینحال همچنان در برخی زمینهها از ظرفیت علمی آنان به اندازه کافی استفاده نمیشود. چرا با وجود حضور بانوان تحصیلکرده و برخورداری آنان از دانش و تخصص، در برخی مراکز حوزوی ویژه خواهران، تدریس مباحث مرتبط با زنان همچنان به استادان مرد سپرده میشود؟ این در حالی است که رهبر شهید به مسأله اجتهاد زنان اشاره کرده بودند. در حوزه بهداشت و درمان بخش مهمی از مسائل تخصصی مرتبط با زنان به متخصصان زن سپرده شده است اما در حوزههای علمیه در مسائل مرتبط به زنان همچنان از ظرفیت بانوان به اندازه کافی استفاده نمیشود.
انتهای پیام/
نظر شما