به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزههای علمیه خواهران/تهران، حجت الاسلام و المسلمین مسعود تاج آبادی، استاد تفسیر قرآن کریم، در پنجمین جلسه از کلاس خارج تفسیر با محوریت سوره توبه و با نگاهی به کتاب تفسیری رهبر شهید که چهارشنبه ۲۹ مهرماه از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۰:۳۰ به صورت حضوری و مجازی و با حضور اساتید و طلاب سطح ۴ برگزار شد، به تحلیل تفاوت آیات اول و سوم سوره توبه و بررسی روایات مربوط به ابلاغ آیات برائت پرداخت.

حجت الاسلام و المسلمین تاج آبادی گفت: در خصوص مصداق «یوم الحج الاکبر» در آیه سوم سوره توبه، میان مفسران اختلاف نظر وجود دارد؛ ابن عاشور روز عرفه را ترجیح می‌دهد، اما مرحوم علامه طباطبایی، رشید رضا و آیت‌الله جوادی آملی با استناد به روایات متعدد، روز عید قربان (یوم النحر) را مصداق این روز می‌دانند. دلیل موجه این دیدگاه آن است که در این روز خاص، اجتماع عظیم مسلمانان و مشرکان در منا رخ داده است تا ابلاغ حکم برائت به گوش همگان برسد.

استاد تفسیر قرآن کریم افزود: در آیه «وَبَشِّرِ الَّذِینَ کَفَرُوا بِعَذَابٍ أَلِیمٍ»، واژه «بشارت» در اصل به معنای هر خبری است که در چهره مخاطب اثر می‌گذارد؛ اما با توجه به اینکه کافران اعتقادی به معاد و عذاب ندارند، این تعبیر در اینجا از باب «تحکم» و طعنه زدن به آنان به کار رفته است، چرا که بشارت در عرف متعارف، بیشتر برای خبرهای نیک و گوارا استفاده می‌شود.

وی بیان کرد: تفاوت اصلی میان آیه اول و سوم سوره توبه در آن است که آیه اول صرفاً خبر از ثبوت برائت و مخصوص مشرکانی است که عهد خود را شکسته‌اند، اما آیه سوم اعلام عمومی این برائت به همه مردم (اعم از مسلمانان و مشرکان) است. مسلمانان باید از این حکم آگاه شوند تا خود را برای اجرای آن و جهاد با مشرکان پس از پایان ماه‌های حرام آماده کنند.

وی افزود: در تحلیل روایات مربوط به عزل ابوبکر و ابلاغ آیات برائت توسط امیرالمومنین علی علیه‌السلام، جبرئیل نازل شد و فرمود «لایُعَدّی عَنکَ إلّا أنتَ أو رَجُلٌ مِنکَ». مرحوم علامه طباطبایی با رد توجیه اهل سنت مبنی بر یادآوری یک سنت جاهلی، تصریح می‌کند که ابلاغ اولیه وحی به حلقه اول مسلمانان، مختص شخص پیامبر (ص) یا کسی است که به منزله نفس اوست؛ از این رو این واقعه، دلالت بر فضیلت بی‌نظیر امیرالمومنین (ع) دارد.

استاد تفسیر قرآن کریم در پایان با اشاره به آیه چهارم سوره توبه بیان کرد: مشرکانی که به عهد خود پایبند مانده و دشمنان مسلمانان را یاری نکرده‌اند، از حکم برائت استثنا هستند و مسلمانان موظفند تا پایان مدت عهدشان به پیمان خود وفادار بمانند، در این آیه، واژه «تقوا» به معنای جامع پرهیز دینی و الهی به کار رفته است که شامل وفای به عهد نیز می‌شود و خداوند متقین را دوست دارد.

انتهای پیام/