به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/ فارس، نشست تخصصی «معنویت‌ افزایی در برنامه‌ های صدا و سیما، اصناف و مشاغل» با حضور سرکار خانم دکتر مهدیه سادات مستقیمی، مدیر گروه معنویت دانشگاه قم، و مشارکت جمعی از اساتید، طلاب سطح عالی و مبلغان فعال فرهنگی و اجتماعی، روز دوشنبه ۱۳ بهمن‌ ماه ۱۴۰۴، در مدرسه علمیه تخصصی جامعة النور شیراز برگزار شد.

دکتر مستقیمی در ابتدای این نشست، با اشاره به خطبه فدکیه حضرت فاطمه زهرا(س)، بر اهمیت نیت‌ های بزرگ، اصلاح‌ گرایانه و اثرگذار در کنش‌ های فرهنگی و اجتماعی تأکید و بیان کرد: انسان به دلیل محدودیت توان و ظرفیت فردی، برای خروج از خسران ناگزیر است به اعمالی روی آورد که واجد اثرگذاری مضاعف باشند. نیت اصلاح‌ گری در سطح گسترده اجتماعی، حتی اگر تحقق کامل آن در توان فرد نباشد، خود دارای ارزش و اثر معنوی است.

وی در تاکید این مطلب افزود: نیت صادقانه برای اصلاح، در صورت تحقق عملی، مشمول قاعده «مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ» خواهد بود و حتی در صورت عدم اجرا نیز مأجور و دارای ارزش الهی است.

مدیر گروه معنویت دانشگاه قم در ادامه با اشاره به جایگاه اسناد ملی در نظام حکمرانی فرهنگی کشور بیان کرد: اسناد بالادستی تنها زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که بخش تدابیر و اقدامات آن‌ها به‌ صورت دقیق، عملیاتی و قابل ارزیابی تدوین شود؛ در غیر این صورت، این اسناد کار کردی نمادین و تشریفاتی خواهند داشت.

وی با اشاره به اقدامات صورت‌ گرفته در سال‌ های اخیر، از جمله ایجاد مرکز رصد اجرای اسناد ذیل شورای عالی انقلاب فرهنگی، به «سند سلامت معنوی» به‌ عنوان یکی از اسناد در حال تدوین اشاره کرد و گفت: این سند، ماهیتی مسئله‌ محور و فرا دستگاهی دارد و می‌تواند تمامی دستگاه‌ها و نهادها را در مسیر ارتقای سلامت معنوی جامعه مخاطب قرار دهد.

دکتر مستقیمی تأکید کرد: تحقق تدابیر کلان، منوط به تبدیل آن‌ ها به اقدامات مشخص، قابل اجرا و متناسب با ساختار دستگاه‌ هاست. از همین رو، در فرآیند تدوین سند سلامت معنوی از روش‌ هایی نظیر هم‌ اندیشی نخبگانی، مصاحبه‌ های تخصصی، آینده‌ پژوهی و احصای تجربیات موفق گذشته بهره گرفته شده است.

ایشان در بخش دیگری از این نشست، با اشاره به نقش افراد دغدغه‌مند خارج از ساختار رسمی تصمیم‌سازی، اظهار داشت: تجربه تاریخی نشان می‌دهد که گاه ایده‌های الهام‌ بخش افراد متعهد و اندیشمند، حتی بدون مسئولیت رسمی، می‌تواند آثار عمیق‌تر و پایدارتری نسبت به برخی تصمیم‌ های اداری به همراه داشته باشد.

یکی از محورهای اصلی این نشست، بررسی «معنویت‌ افزایی در مشاغل و مناصب» بود که با مشارکت فعال اساتید، طلاب سطح عالی و مبلغان و در قالب طرح مسئله، ارائه دیدگاه‌ ها، ایده‌ پردازی جمعی و ... دنبال شد. در این بخش، حضار ضمن طرح چالش‌ ها و تجربیات میدانی، پیشنهادات و راهکارهای عملی خود را در حوزه معنوی‌ سازی مشاغل ارائه کردند.

دکتر مستقیمی در جمع‌بندی این بخش، سه محور اساسی را برای معنوی‌ سازی مشاغل برشمرد و گفت: باز تعریف مفاهیم بنیادین مشاغل و ایجاد تصویر معنا بخش از حرفه‌ها، آموزش نظام‌مند اخلاق حرفه‌ای کاربردی و تبیین احکام و فقه متناسب با هر شغل، از الزامات اساسی در این حوزه است.

وی افزود: معنا بخشی به حرفه‌ها، مانند تلقی رانندگی به‌ عنوان رساندن انسان‌ ها به مقصد یا قفل‌ سازی به‌ عنوان گره‌گشایی از کار مردم، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای نیت، رضایت شغلی و بهبود رفتار حرفه‌ای ایفا کند.

در ادامه یکی از مبلغان حاضر در جمع، با اشاره به نقش رسانه ملی در ترویج معارف دینی اظهار داشت: با وجود تولید برنامه‌ های دینی و اخلاقی، این پرسش جدی همچنان مطرح است که آیا قالب‌ های فعلی توانسته‌اند ارتباط مؤثری با گروه‌های هدف، به‌ ویژه نسل جوان و نوجوان، برقرار کنند یا خیر. شواهد میدانی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مخاطبان جوان ارتباط فعالی با این برنامه‌ها ندارند و این امر ضرورت بازنگری در شیوه‌ ها و قالب‌ های ارائه معارف دینی را دو چندان می‌کند.

مدیر گروه معنویت دانشگاه قم در رابطه با این مسئله افزود: جامعه امروز تشنه معنویت است، اما در بسیاری موارد این نیاز از مسیرهای غیررسمی و بعضاً فاقد پشتوانه علمی و دینی پاسخ داده می‌شود. گسترش فعالیت افراد غیر متخصص در فضای مجازی، زنگ خطری جدی برای نهادهای رسمی فرهنگی و دینی محسوب می‌شود.

دکتر مستقیمی در ادامه نشست، نقش اصناف و مشاغل در شکل‌ دهی سبک زندگی و نگرش‌های فرهنگی جامعه با ارائه نمونه‌های میدانی از سوی حاضران مورد تحلیل و بررسی قرار داد و با اشاره به این مباحث، خواستار طراحی آموزش‌های الزام‌آور، جذاب و کاربردی در حوزه احکام و اخلاق حرفه‌ای متناسب با نیازهای واقعی مشاغل شد.

یکی از اساتید حاضر در جمع، فقدان تعریف دقیق، بومی و مورد اجماع از مفاهیمی همچون «معنویت» و «سلامت معنوی» را از چالش‌ های اساسی این حوزه دانست و تصریح کرد: پیش‌ نیاز هر سیاست‌ گذاری و اقدام اجرایی، دستیابی به تعریفی جامع و ملی از معنویت است که بتواند مبنای اسناد بالادستی و برنامه‌ های عملی قرار گیرد.

همچنین در ادامه این نشست، حضار به نقش سازمان‌ ها و فضای حاکم بر آن‌ ها در تقویت یا تضعیف معنویت در جامعه پرداختند. و دکتر مستقیمی با تأکید بر اهمیت «اتمسفر سازمانی» اظهار داشت: نوع نگاه مدیران، اولویت‌ ها و ارزش‌ های عملی‌ شده در سازمان، تأثیر مستقیمی بر رفتار، انگیزه و هویت کارکنان دارد و بی‌توجهی به کرامت انسانی می‌تواند به فرسودگی شغلی و کاهش انگیزه منجر شود.

مدیر گروه معنویت دانشگاه قم در ادامه بیانات خود، به نقش هنر و رسانه، به‌ ویژه سینما، در انتقال مفاهیم معنوی اشاره کرد و با تأکید بر جایگاه پررنگ مفهوم «عشق» در تولیدات سینمایی، بر ضرورت آشنایی هنرمندان با مبانی فلسفی، عرفانی و الهیاتی عشق در اندیشه اسلامی تأکید کرد و پیشنهاد برگزاری کارگاه‌ های هدفمند و کم‌ هزینه برای فیلم‌ سازان و فیلم‌ نامه‌ نویسان را مطرح کرد.

وی در بخش پایانی این نشست، با توجه به طرح مسئله، ارائه دیدگاه و راهکارهای عملی اساتید، طلاب و مبلغان حاضر در نشست، بر لزوم استخراج این پیشنهادات عملی و توجه به اقدامات تدریجی، واقع‌ بینانه و متناسب با سطوح مختلف مخاطبان تأکید و خاطرنشان کرد: در صورت بهره‌گیری صحیح از ظرفیت اصناف، رسانه و هنر، می‌توان گام‌های مؤثری در مسیر ارتقای پایدار معنویت اجتماعی و فرهنگ عمومی جامعه برداشت.

انتهای پیام/