به گزارش پایگاه خبری و رسانه ای حوزه های علمیه خواهران/ فارس، خانم نودال حیدری، عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه (س) در کارگاه آموزشی با محوریت سلامت معنوی با رویکرد مراقبت معنوی (خودمراقبتی) که با حضور طلاب، اساتید و کادر مدرسه علمیه غدیریه شیراز برگزار شد،به تبیین ابعاد مختلف مفهوم حیاتی معنویت و خودمراقبتی پرداخت.

عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی، در ابتدای سخنان خود تأکید کرد که نیاز معنوی بخش مهمی از معنویت بوده و یک فرآیند پویا است که با گذر زمان تغییر می‌کند. همچنین این نیاز را همگانی دانسته و تصریح نمود: این نیاز مختص افراد مذهبی خاص نیست، بلکه عاملی اساسی در افزایش رضایتمندی از زندگی محسوب می‌شود و از منظر سلامت، مراقبت معنوی به عنوان یک روش مؤثر پیشگیری از بیماری‌ها و حفظ سلامتی معرفی شده و راهی عملی برای غلبه بر استرس‌های درونی و بیرونی است.

خانم حیدری در ادامه خاطرنشان کرد : خودمراقبتی معنوی مجموعه‌ای از فعالیت‌های مسئولانه‌ای است که فرد برای حفظ سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی خود و خانواده انجام می‌دهد؛ این شامل استفاده فعالانه از باورها، آموزه‌ها و مناسک دینی برای حفظ سلامت درونی است.

وی در این راستا، به منابع دینی اشاره کرد و گفت: در قرآن مفهوم «تقوا» (بر اساس آیه ۱۰۲سوره آل عمران) به عنوان مهم‌ترین مفهوم خود مراقبتی و همچنین «تزکیه نفس»، (بر اساس آیه ۹سوره شمس) و «محاسبه نفس» (آیه ۱۸سوره حشر) به عنوان ارکان اصلی رشد معنوی معرفی می شود و در سنت نیز به حدیث نبوی شریفی استناد شده که بر مسئولیت همگان نسبت به زیردستان و خانواده تأکید دارد، به ویژه نقش مرد به عنوان «راعی» خانواده و زن به عنوان «راعیه» در خانه همسر و فرزندان.

عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی، چهار اصل بنیادین برای عملیاتی کردن خودمراقبتی معنوی را تشریح کرد که یک چرخه کامل را تشکیل می‌دهند و شامل: مشارطه (شرط)، مراقبه (نظارت)، محاسبه(ارزیابی) و معاتبه (جبران و بازگشت) است.

وی در ادامه به ابعاد عملی خودمراقبتی معنوی در خانواده اشاره کرد و افزود : این ابعاد عملی شامل بعد عبادی ، بعد اخلاقی، بعد عاطفی و بعد اجتماعی مورد بحث قرار می‌گیرد و این آموزش‌ها بر افزایش خود شفقت‌ورزی، شجاعت اخلاقی و شادکامی تأثیر مثبت دارد.

خانم حیدری در ادامه، به مدل «قلب سلیم» که توسط دکتر مینو اسدزندی معرفی شده است، اشاره کرد و گفت: این مدل که هدف آن دستیابی به آرامش، امید و رضایت است، بر محوریت عناصری چون جلب اعتماد، دانش‌افزایی، توسعه ارتباطات (با خدا، خود، مردم و طبیعت)، ایجاد انگیزه و محاسبه نفس روزانه استوار است و موانع رسیدن به قلب سلیم شامل رذایل اخلاقی (کبر، حسد، ریا)، رذایل ارتباطی (کینه، دروغ) و حالات روانی منفی (اضطراب، ترس، ناامیدی) معرفی شدند.

عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی در پایان افزود: کاربردهای بالینی مدل قلب سلیم در بهبود کیفیت خواب و کاهش درد بیماران قلبی و همچنین کنترل اضطراب زنان شاغل در دوران کووید-۱۹، مثال‌هایی هستند از تأثیرگذاری مراقبت معنوی بر سلامت جسمی و روانی.