به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، خانم زینب طلابکی، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده در یادداشتی نوشت: صبح ۹ اسفند، انتشار تصاویر کیف‌های صورتیِ خون‌آلود از وقوع فاجعه‌ای هولناک خبر می‌داد. در جریان حمله نیروهای ایالات متحده و رژیم اسرائیل به خاک ایران، مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» در شهر مینابِ استان هرمزگان آماج حملات موشکی قرار گرفت؛ حمله‌ای که در ساعات حضور دانش‌آموزان در مدرسه رخ داد و به جان‌باختن ۱۶۵ دختر ۷ تا ۱۲ ساله انجامید.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، مسئولیت این حمله را رد کرد و با متهم کردن سامانه‌های پدافندی #ایران کوشید آن را به ایران نسبت دهد. پیت هگست، وزیر جنگ او نیز ادعا کرد: «تنها طرفی که غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهد، ایران است.»

این ادعاها در حالی مطرح شد که شواهد میدانی و داده‌های فنی روایت دیگری را نشان می‌دهند. رسانه‌های معتبر غربی مسئولیت این حمله را متوجه دولت ایالات متحده دانستند. سی‌ان‌ان گزارش داد مسئولیت حمله مرگبار به #مدرسه_میناب با آمریکا بوده است و میزان تخریب مدرسه نشان می‌دهد این حمله با مهمات هدایت‌شونده و دقیق انجام شده است. دیلی تلگراف نیز با استناد به بررسی بازرسان نظامی ایالات متحده گزارش داد که آمریکا مسئول حمله به مدرسه دخترانه در ایران است. نیویورک‌تایمز نیز نوشت حمله به #مدرسه ابتدایی دخترانه میناب توسط آمریکا انجام شده است. بی‌بی‌سی هم پس از چند روز تردید اعلام کرد که مدرسه میناب با موشک‌های آمریکایی هدف قرار گرفته است. هم‌چنین رویترز، وال‌استریت ژورنال، میدل‌ایست‌آی و الجزیره در گزارش‌هایی جداگانه به نقش نیروهای آمریکایی در این حمله اشاره کردند. ان‌بی‌سی حتی افشا کرد که مقامات دولت ترامپ در جلسه‌ای محرمانه به هدف قرار دادن این مدرسه اعتراف کرده‌اند.

شواهد فنی نیز این گزارش‌ها را تأیید می‌کند. اسناد تصویری نشان می‌دهد در این حمله از موشک کروز «تاماهاوک» استفاده شده است؛ سلاحی که از مهم‌ترین ابزارهای تهاجمی نیروی دریایی آمریکا به شمار می‌رود. در واکنش به این شواهد، ترامپ ادعا کرد که ایران ممکن است چنین موشک‌هایی در اختیار داشته باشد، اما نیویورک‌تایمز این ادعا را رد کرده و یادآور شد انتقال این موشک‌ها نیازمند مجوز وزارت خارجه ایالات متحده است.

برخی گزارش‌های تحقیقی نشان می‌دهد این حمله نه صرفاً یک خطای نظامی، بلکه عملیاتی از پیش طراحی‌شده بوده است. وبگاه میدل‌ایست‌آی گزارش می‌دهد مدرسه با تکنیک موسوم به «دابل‌تپ» هدف قرار گرفته است؛ روشی که در آن برای افزایش تلفات، محل حمله بار دیگر هدف قرار می‌گیرد. پس از اصابت نخستین موشک به مدرسه، دانش‌آموزان بازمانده برای محافظت به نمازخانه منتقل شدند و پس از حضور نیروهای امدادی، موشک دوم همان محل را هدف قرار داد و تنها تعداد اندکی زنده ماندند.

تصاویر ماهواره‌ای که شبکه الجزیره منتشر کرده نشان می‌دهد مدرسه سال‌ها پیش با دیوارهای بتنی از محیط اطراف جدا شده و هیچ ارتباطی با تأسیسات نظامی نداشته است. زمین بازی کودکان و نقاشی‌های دیواری مدرسه نیز در تصاویر هوایی به‌وضوح قابل مشاهده است؛ موضوعی که ادعای «خطای هدف‌گیری» را به‌طور جدی زیر سؤال می‌برد.

در حقوق بین‌الملل بشردوستانه، اصل «احتیاط در حمله» که در ماده ۵۷ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو آمده، از قواعد بنیادین محدودکننده رفتار نظامی در مخاصمات مسلحانه است. بر اساس این اصل، طرف‌های مخاصمه مکلف‌اند در برنامه‌ریزی و اجرای عملیات نظامی نهایت دقت را برای حفظ جان غیرنظامیان و مصونیت اموال غیرنظامی به کار گیرند. بند ۲(الف)(i) این ماده تصریح می‌کند تصمیم‌گیرندگان حمله باید «تمام اقدامات ممکن» برای اطمینان از نظامی بودن هدف را انجام دهند. در مورد مدرسه «شجره طیبه»، تصاویر ماهواره‌ای، ساختمان و نشانه‌های آشکار محیط آموزشی، وجود زمین بازی کودکان و نبود هرگونه تأسیسات یا فعالیت نظامی همگی نشان‌دهنده ماهیت کاملاً غیرنظامی هدف هستند. بنابراین بعید است نیرویی مجهز به سامانه‌های پیشرفته شناسایی نتوانسته باشد ماهیت غیرنظامی این مکان را تشخیص دهد.

بند ۲(ج) ماده ۵۷ بر ضرورت ارائه «هشدار مؤثر قبلی» به جمعیت غیرنظامی تأکید می‌کند، مگر در شرایطی که چنین هشداری ممکن نباشد. درباره حمله به مدرسه میناب هیچ گزارشی از صدور هشدار قبلی وجود ندارد. بند ۲(ب) همین ماده نیز مقرر می‌کند هرگاه در جریان #عملیات آشکار شود هدف مورد حمله ماهیت نظامی ندارد یا حمله احتمالاً به تلفات گسترده غیرنظامی منجر خواهد شد، عملیات باید فوراً لغو یا متوقف شود. با این حال، نه‌تنها عملیات متوقف نشده بلکه حمله‌ای دیگر به همان محل انجام شده است.

از دیگر اصول بنیادین حقوق بشردوستانه، اصل تناسب است؛ اصلی که حملاتی را که انتظار می‌رود تلفات غیرنظامی آن در مقایسه با مزیت نظامی احتمالی «بیش از حد» باشد، ممنوع می‌کند. حتی اگر فرض شود هدفی نظامی در نزدیکی محل وجود داشته، #شهادت شمار زیادی از کودکان در یک مدرسه ابتدایی خسارتی به‌مراتب فراتر از هر مزیت نظامی قابل تصور محسوب می‌شود.

از منظر حقوقی، این مجموعه نقض‌ها—عدم راستی‌آزمایی هدف، فقدان هشدار قبلی و استفاده از تکنیک دابل‌تپ—نشان می‌دهد فاجعه #میناب صرفاً «خطای هدف‌گیری» یا «هزینه ناخواسته جنگ» نبوده است. بلکه الگوی حمله حاکی از هدف‌گیری آگاهانه یک مرکز آموزشی برای ایجاد شوک روانی، فشار اجتماعی و درگیر کردن ظرفیت‌های امدادی و نظامی ایران است.

از این رو، آنچه در مدرسه «شجره طیبه» رخ داد با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه در تعارض آشکار قرار دارد. همچنین مطابق ماده ۸ اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی، حملات عمدی علیه جمعیت غیرنظامی یا اهداف غیرنظامی از جدی‌ترین نقض‌های حقوق بین‌الملل بشردوستانه و از مصادیق صریح جنایات جنگی محسوب می‌شود.