نقش تاریخی و تمدنی زنان در نهضت عاشورا؛ از حضور زینبی تا الگوی زن مسلمان در عرصه اجتماعی

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان، ضمن تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(علیه‌السلام) و یاران باوفای ایشان، در گفت‌وگویی به تبیین نقش تاریخی و تمدنی زنان در نهضت عاشورا پرداخت و گفت: واقعه عاشورا صرفاً یک حادثه تاریخی محدود به سال ۶۱ هجری نیست؛ بلکه یک مکتب فکری، اخلاقی و تمدنی است که در آن مفاهیمی همچون عدالت‌خواهی، مسئولیت اجتماعی، مقاومت، بصیرت و دفاع از حقیقت بازتعریف شد.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه علمیه خواهران/هرمزگان، خانم راضیه سلطان عباسی ندوشن، مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان، یکی از مهم‌ترین ابعاد نهضت عاشورا را حضور فعال و اثرگذار زنان خاندان پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به‌ویژه حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) برشمرد؛ حضوری که نشان داد زنان نه‌تنها در عرصه عاطفی و خانوادگی، بلکه در میدان‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی نیز می‌توانند نقش‌آفرین و جریان‌ساز باشند.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در تحلیل نقش زنان در مسیر حرکت از مدینه تا کربلا و سپس دوران اسارت و حضور در کوفه و شام اظهار کرد: عاشورا تنها صحنه رویارویی نظامی نبود، بلکه عرصه‌ای برای نمایش قدرت معرفتی، رسانه‌ای و اخلاقی زنان مؤمن بود، حضور زنان در واقعه کربلا یک حضور حاشیه‌ای یا صرفاً عاطفی نبود، بلکه بخشی از پیام‌رسانی و استمرار نهضت عاشورا محسوب می‌شد.

وی ادامه داد: زنان اهل بیت(علیهم‌السلام) از مدینه تا کربلا و سپس شام، نقش‌هایی همچون همراهی، تربیت، حفظ پیام، روشنگری و دفاع از حقیقت را بر عهده داشتند.

خانم عباسی ندوشن بیان کرد: در فضای اجتماعی قرن اول هجری، اگرچه زنان با محدودیت‌هایی در عرصه‌های عمومی مواجه بودند، اما عاشورا نشان داد که زن مسلمان می‌تواند در حساس‌ترین مقاطع تاریخی، دارای نقش تمدن‌ساز باشد.

وی افزود: این حضور را نباید صرفاً یک استثنا دانست؛ بلکه باید آن را الگویی مبتنی بر یک اصل اسلامی دانست که زن دارای شخصیت مستقل انسانی، عقلانی و اجتماعی است و در برابر حق و باطل مسئولیت دارد.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان گفت: در برخی برداشت‌های محدود، ولایت صرفاً به عنوان مفهومی سیاسی و مدیریتی دیده می‌شود، اما عاشورا نشان داد که ولایت پیوندی عمیق میان معرفت، محبت، تعهد و مسئولیت انسانی است.

وی افزود: زنان عاشورا با حضور خود ثابت کردند که تبعیت از امام تنها در میدان جنگ و عرصه سیاسی خلاصه نمی‌شود، بلکه در صبر، تربیت نسل، حفظ آرمان، انتقال پیام و دفاع از حقیقت نیز معنا پیدا می‌کند.

خانم عباسی‌ندوشن حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) را نمونه کامل این حقیقت دانست و اظهار کرد: ایشان نه به عنوان فردی منفعل، بلکه به عنوان انسانی آگاه، بصیر و دارای مسئولیت تاریخی، مسیر امامت را ادامه دادند.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان تأکید کرد: عاشورا مفهوم ولایت را از یک چارچوب صرفاً سیاسی و مردانه خارج کرد و آن را به یک حقیقت انسانی و فراگیر تبدیل کرد؛ حقیقتی که هر انسان مؤمن، زن یا مرد، می‌تواند در آن نقش‌آفرین باشد.

وی با اشاره به نقش حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) در انتقال پیام عاشورا گفت: حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) در شرایطی وارد میدان سخن و روشنگری شدند که جامعه تحت تأثیر تبلیغات حکومتی و فضای اختناق قرار داشت.

خانم عباسی‌ندوشن افزود: اینکه پیام عاشورا از زبان یک زن به جامعه رسید، نشانه ضعف نبود؛ بلکه نشان‌دهنده عظمت شخصیت، علم، بصیرت و جایگاه اجتماعی حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) بود.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان مهم‌ترین ویژگی‌های حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) برای این مأموریت تاریخی را معرفت عمیق دینی(ایشان پرورش‌یافته خاندان وحی بودند و از معارف قرآن و سیره پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) بهره برده بودند)، قدرت تحلیل سیاسی و اجتماعی(خطبه‌های ایشان در کوفه و شام نشان می‌دهد که حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) تنها راوی حادثه نبودند، بلکه تحلیل‌گر شرایط جامعه بودند)، شجاعت اخلاقی(ایشان در برابر قدرت حاکم، بدون ابزار نظامی و تنها با قدرت منطق و بیان ایستادگی کردند) و توانایی تبدیل رنج به پیام(حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) حادثه‌ای را که دشمن می‌خواست شکست جلوه دهد، به یک پیروزی اخلاقی و تاریخی تبدیل کردند) برشمرد.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان اظهار کرد: حکومت اموی تلاش داشت واقعه کربلا را به عنوان یک پیروزی سیاسی معرفی کند، اما حضور زنان اهل بیت(علیهم‌السلام) این روایت را به چالش کشید، قدرت نظامی می‌تواند یک میدان را تصاحب کند، اما نمی‌تواند حقیقت را برای همیشه پنهان سازد.

خانم عباسی‌ندوشن ادامه داد: زنان اهل بیت(علیهم‌السلام) با سخنرانی، روایت‌گری و بیان مظلومیت شهدا، اجازه ندادند روایت رسمی حکومت بر افکار عمومی مسلط شود.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان گفت: حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) و دیگر بانوان کربلا با تبدیل رنج شخصی به آگاهی اجتماعی، مشروعیت اخلاقی حکومت یزید را زیر سؤال بردند.

وی یادآوری کرد: به همین دلیل، عاشورا اگرچه از نظر نظامی حادثه‌ای تلخ بود، اما از نظر اخلاقی و تاریخی به شکست بزرگ جریان ظلم تبدیل شد، الگوی زن کربلایی، الگوی حضور آگاهانه، مسئولانه و اخلاقی در عرصه‌های اجتماعی است.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان افزود: این الگو به زنان امروز می‌آموزد که مقاومت تنها با ابزار نظامی معنا پیدا نمی‌کند، بلکه گاهی با آگاهی‌بخشی، روایت حقیقت و حفظ کرامت انسانی تحقق می‌یابد.

وی مهم‌ترین درس‌های الگوی زن کربلایی را شامل مواردی چون قدرت روایت‌گری(زن می‌تواند با بیان حقیقت، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد)، حفظ کرامت انسانی(مقاومت واقعی همراه با اخلاق و ارزش‌های انسانی است)، نقش‌آفرینی اجتماعی(زن می‌تواند در عرصه‌های فرهنگی، علمی، اجتماعی و عدالت‌خواهانه حضور مؤثر داشته باشد) و تبدیل رنج به آگاهی(عاشورا نشان داد که انسان می‌تواند از دل سختی‌ها، پیام امید و تحول ایجاد کند) دانست.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان گفت: با توجه به سیره حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها)، مهم‌ترین پیام ایشان به برخی نگاه‌های سنتی این است که زن نباید از جایگاه انسانی، علمی و مسئولیت اجتماعی خود جدا شود.

وی افزود: حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) نشان دادند که زن مؤمن می‌تواند همزمان دارای عفت و کرامت، معرفت و اندیشه، حضور اجتماعی و مسئولیت تاریخی باشد.

وی تأکید کرد: نباید میان زن بودن و اثرگذاری اجتماعی تضاد ایجاد کرد؛ بلکه جامعه دینی زمانی به کمال می‌رسد که ظرفیت‌های زنان را در مسیر علم، فرهنگ، تربیت، عدالت و اصلاح اجتماعی به رسمیت بشناسد.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در پایان گفت: عاشورا یک مدرسه تاریخی برای شناخت جایگاه زن در اسلام است. زنان عاشورا نشان دادند که نقش اجتماعی زن نه یک امر تزئینی، بلکه بخشی از مسئولیت انسانی و دینی اوست.

وی یادآوری کرد: حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) با ترکیب ایمان، عقلانیت، شجاعت و قدرت بیان، ثابت کردند که یک زن می‌تواند در حساس‌ترین لحظات تاریخ، مسیر یک جامعه را تغییر دهد.«زن زینبی» الگویی ماندگار برای همه دوران‌هاست؛ الگویی که میان معنویت و اجتماع، عاطفه و عقلانیت، صبر و کنشگری پیوند برقرار می‌کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha