ضرورت بازتعریف جایگاه علمی و اجتماعی زنان؛ از مرجعیت بانوان تا الگوی سوم زن در تمدن اسلامی

سی‌امین پیش‌نشست سومین همایش ملی نقش مذاهب اسلامی در بازآفرینی تمدن اسلامی، با عنوان «الگوی سوم زن در تمدن اسلامی؛ نقش‌آفرینی علمی، سیاسی و اجتماعی زنان» که توسط معاونت آموزش مرکز اسلامی استان هرمزگان ، مدیریت حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان به میزبانی  مدرسه علمیه نرجس خاتون(سلام‌الله‌علیها) بندر خمیر(شعبه دوم مدرسه علمیه تخصصی الزهرا سلام‌الله‌علیها بندرعباس، در مدرسه علوم دینی صدرالاسلام بندر خمیر برگزار و بر ضرورت بازتعریف جایگاه علمی و اجتماعی زنان؛ از مرجعیت بانوان تا الگوی سوم زن در تمدن اسلامی تأکید شد.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/ هرمزگان، خانم دکتر زاهدی فر، استاد حوزه و دانشگاه، در سی‌امین پیش‌نشست سومین همایش ملی نقش مذاهب اسلامی در بازآفرینی تمدن اسلامی، با عنوان «الگوی سوم زن در تمدن اسلامی؛ نقش‌آفرینی علمی، سیاسی و اجتماعی زنان» که توسط معاونت آموزش مرکز اسلامی استان هرمزگان ، مدیریت حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان به میزبانی مدرسه علمیه نرجس خاتون(سلام‌الله‌علیها) بندر خمیر(شعبه دوم مدرسه علمیه تخصصی الزهرا سلام‌الله‌علیها بندرعباس، در مدرسه علوم دینی صدرالاسلام بندر خمیر، با حضور اساتید حوزه و دانشگاه و جمعی از طلاب مدارس علمیه خواهران استان هرمزگان و اساتید طلبه خواهر اهل تسنن بندر خمیر و بندر پل برگزار شد، اشاره‌ای به تجربه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی در کشورهای دیگر مطرح شد. بر اساس این تجربه، ظرفیت بالای زنان مسلمان برای اثرگذاری فرهنگی مورد توجه قرار گرفت. در این بخش بیان شد که حضور علمی و تبلیغی بانوان مسلمان می‌تواند زمینه‌ساز تحول در جوامع مختلف باشد؛ به‌گونه‌ای که حتی در کشورهایی مانند ونزوئلا، فعالیت‌های فرهنگی میان دانشجویان موجب گرایش برخی افراد به اسلام شده است.

ضرورت بازتعریف جایگاه علمی و اجتماعی زنان؛ از مرجعیت بانوان تا الگوی سوم زن در تمدن اسلامی

وی در ادامه، با اشاره به ضرورت توجه زنان مسلمان به جایگاه و هویت حقیقی خود، تأکید شد که اسلام عظمت و کرامت ویژه‌ای برای زن قائل شده و بانوان باید نسبت به جریان‌های فرهنگی مصرف‌زده و نگاه ابزاری به زن در فرهنگ غربی، نگاه انتقادی داشته باشند.

مرجعیت علمی بانوان؛ ظرفیتی مغفول در پاسخ به مسائل زنان

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین نیازهای امروز جامعه اسلامی، حضور بانوان متخصص در عرصه‌های علمی و فقهی است، اظهار کرد: یکی از مصادیق ارزشمند حضور اجتماعی زنان، رسیدن آنان به جایگاه‌های علمی بالاست.

خانم زاهدی فر بیان کرد: مسیر رسیدن به جایگاه علمی در حوزه‌های دینی، نیازمند طی مراحل علمی مانند فراگیری فقه، اصول، ادبیات و رسیدن به توانایی تحلیل و استنباط است و تأکید کرد که زنان نیز می‌توانند این مسیر علمی را طی کنند.

وی در ادامه، با اشاره به مباحث علمی پیرامون واژه «اجتهاد» بیان شد که در ادبیات فقهی، آنچه اهمیت دارد رسیدن به مقام فقاهت و توانایی فهم و تحلیل منابع دینی است. همچنین تأکید شد که در اصل توانایی علمی و فهم مبانی فقهی، میان زن و مرد تفاوتی وجود ندارد و زنان می‌توانند به درجات بالای علمی دست یابند.

ضرورت حضور بانوان فقیه در حل مسائل اختصاصی زنان

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی مسائل فقهی مرتبط با زنان، اظهار کرد که بسیاری از موضوعات مربوط به زنان نیازمند حضور متخصصانی است که شناخت دقیق‌تری از شرایط و مسائل بانوان داشته باشند.

وی افزود: موضوعاتی مانند مسائل مربوط به بلوغ دختران، احکام زنان، مسائل مربوط به عادت‌های ماهانه، استحاضه و دیگر موضوعات اختصاصی زنان، نیازمند پژوهش‌های دقیق‌تر و حضور جدی‌تر بانوان فقیه است.

خانم زاهدی فر افزود: جامعه نیازمند آن است که بانوان عالم و متخصص در این حوزه‌ها وارد میدان شوند و پاسخ‌های علمی و دقیق ارائه دهند.

اختلاف دیدگاه‌ها درباره مرجعیت بانوان

وی در ادامه به بررسی دیدگاه‌های مختلف درباره مرجعیت زنان پرداخت و گفت: در دو مرحله نخست، یعنی رسیدن زنان به مقام علمی و توانایی ارائه فتوا، اختلاف اساسی میان بسیاری از عالمان وجود ندارد و بسیاری از فقها امکان آن را پذیرفته‌اند.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: اختلاف اصلی درباره مرحله سوم، یعنی مرجعیت به معنای مرجع تقلید بودن است که میان فقهای شیعه و همچنین در میان عالمان اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی درباره آن وجود دارد.

وی تأکید کرد: این موضوع نیازمند پژوهش علمی و بررسی دقیق ادله موافقان و مخالفان است.

تأکید بر ظرفیت زنان در نگاه اندیشمندان اسلامی

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به دیدگاه برخی بزرگان حوزه درباره ظرفیت علمی زنان گفت: در بیانات برخی از اندیشمندان اسلامی، بر این نکته تأکید شده که زنان مجتهد می‌توانند در بسیاری از مسائل مرتبط با زنان نقش‌آفرینی کنند؛ زیرا گاهی موضوعاتی وجود دارد که شناخت دقیق آن نیازمند درک مستقیم از شرایط زنان است.

وی افزود: اگر تعداد بیشتری از بانوان فقیه و صاحب‌نظر در جامعه حضور داشتند، می‌توانستند در مسائل مهم اجتماعی و فرهنگی، نقش‌آفرینی مؤثرتری داشته باشند.

زن و مرد در اسلام؛ اشتراک در انسانیت، تفاوت در نقش‌ها

وی در بخش دیگری از نشست، موضوع تفاوت‌های زن و مرد در نگاه اسلامی بررسی و با اشاره به پیوند میان نظام تشریع و نظام آفرینش بیان کرد: قوانین اسلامی بر اساس فطرت و طبیعت انسان تنظیم شده‌اند و هیچ حکمی در اسلام برخلاف حقیقت وجودی انسان نیست.

وی با اشاره به مفهوم «فطرت» توضیح داد که انسان دارای دو ساحت است؛ یک ساحت مربوط به اصل انسانیت و یک ساحت مربوط به ویژگی‌های زنانه و مردانه.

وی افزود: بر اساس این دیدگاه، همه مواردی که به اصل کرامت، آزادی، رشد معنوی، عبادت، علم‌آموزی و تقرب الهی مربوط می‌شود، میان زن و مرد مشترک است و تفاوت‌ها مربوط به نقش‌ها و ویژگی‌های طبیعی زن و مرد است.

خانم زاهدی فر تصریح کرد: تفاوت در برخی احکام مانند ارث، مهریه، نفقه یا برخی مسئولیت‌های اجتماعی، بر اساس تفاوت در نقش‌ها و مسئولیت‌ها تعریف شده است، نه بر اساس برتری ذاتی یک جنس بر جنس دیگر.

ضرورت ارائه الگوی سوم زن مسلمان

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه حوزه‌های علمیه بانوان و نقش آنان در تبیین الگوی زن مسلمان، نسبت به فاصله میان نیازهای جامعه و فعالیت‌های علمی موجود هشدار داده شد.

وی با بیان اینکه حوزه‌های علمیه بانوان باید بیش از گذشته به مسائل روز زنان و نیازهای تمدنی جامعه توجه کنند، گفت: امروز نیازمند آن هستیم که بانوان عالم در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی حضور جدی‌تری داشته باشند.

دکتر زاهدی فر تأکید کرد: جریان علمی زنان مسلمان باید به سطحی برسد که بتواند در برابر گفتمان‌های رقیب، به‌ویژه جریان‌های فکری غرب درباره زن، پاسخ‌های علمی، مستند و اثرگذار ارائه کند.

وی در پایان بر ضرورت همکاری میان بانوان شیعه و اهل سنت در مسائل مشترک زنان تأکید کرد و گفت: اختلافات نباید مانع از هم‌افزایی علمی شود؛ زیرا هدف مشترک، ارتقای جایگاه زن مسلمان و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه اسلامی است.

انتهای پیام‌/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha