به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/هرمزگان، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم و مدیر گروه فرهنگی ـ اجتماعی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در نشست تخصصی «فرهنگ و مقاومت بانوان و مهندسی فرهنگی در دوران جنگ»، که با حضور معاون فرهنگی استان و معاونین مدارس علمیه خواهران در مدیریت حوزه علمیه خواهران این استان برگزار شد، با اشاره به گنجینه عظیم سوژه‌های فرهنگی موجود در جامعه، اظهار داشت که بسیاری از این ظرفیت‌ها هنوز به درستی فرآوری و عرضه نشده‌اند و می‌توان از دل آن‌ها آثار رسانه‌ای ماندگار تولید کرد.

وی افزود: حوزه فعالیت‌های رسانه‌ای و فرهنگی، سرشار از سوژه‌هایی است که می‌توان آن‌ها را به محصولات مختلف تبدیل کرد؛ از جمله تولید کلیپ، مستند، روایت‌گری و محتوای آموزشی.

مدیر گروه فرهنگی - اجتماعی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در ادامه بیان کرد: بسیاری از اتفاقات و تجربه‌هایی که در میدان فرهنگی رخ می‌دهد، شبیه یک گنج دست‌نخورده است و فقط نیاز دارد که دیده شود، پردازش شود و به مخاطب ارائه شود.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان بیان کرد: به عنوان نمونه، در سفرها و بازدیدهای فرهنگی، با انسان‌هایی مواجه می‌شویم که شاید در نگاه اول تصور شود سواد رسانه‌ای یا علمی خاصی ندارند، اما عمق شخصیت، تجربه و ایمان آن‌ها به قدری است که می‌توانند بهترین روایت‌ها را ارائه کنند.

وی اظهار کرد: یکی از نمونه‌ها، دیدار با پدر یک شهید در جزیره هرمز بود. وقتی با ایشان صحبت کردیم، با وجود سن بالا و شرایط ساده زندگی، آن‌قدر زیبا، روان و بدون تپق سخن می‌گفت که برای من بسیار قابل تأمل بود. این نشان می‌دهد که گاهی سرمایه‌های فرهنگی بزرگی در دل جامعه وجود دارد که فقط باید آن‌ها را کشف و روایت کرد.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان در ادامه نشست گفت: حتی اگر شرایط سیاسی یا نظامی تغییر کند، مسئله اصلی انسان‌ها همواره تقابل حق و باطل بوده و خواهد بود. بنابراین وظیفه فرهنگی ما محدود به یک دوره خاص نیست.

وی تأکید کرد: بانوان، به‌ویژه بانوان فعال در حوزه‌های فرهنگی و حوزوی، باید جایگاه خود را در این میدان بشناسند و برای حضور مؤثرتر، هم انگیزه داشته باشند و هم روش‌های تخصصی‌تر را یاد بگیرند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم در همین زمینه بیان کرد: در جریان جنگ اخیر، حضور بانوان و به‌خصوص طلاب خواهر استان هرمزگان، نشان‌دهنده روحیه‌ای جهادی، فعال و اثرگذار بود و باید این ظرفیت تقویت شود.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان به تعریف فرهنگ پرداخت و افزود: فرهنگ فقط مجموعه‌ای از رفتارهای ظاهری نیست، بلکه دارای لایه‌های مختلف است.

وی بیان کرد: یکی از نگاه‌های رایج، فرهنگ را شامل چهار سطح است، نظام باورها(اولین سطح فرهنگ، باورها و جهان‌بینی انسان‌هاست؛ یعنی اینکه انسان نسبت به خدا، هستی، انسان، زندگی، خانواده و آینده چه نگرشی دارد.)، ارزش‌ها و هنجارها(سطح دوم، ارزش‌ها و هنجارهاست؛ یعنی باورهای درونی که در جامعه تبدیل به رفتار و الگو می‌شوند.)، نمودهای عینی و سبک زندگی(سطح سوم، جلوه‌های بیرونی فرهنگ است؛ مانند زبان، آداب، رسوم، سبک زندگی، شیوه مصرف، نوع ارتباطات و رفتارهای اجتماعی) و نمادها و نشانه‌های فرهنگی که مهم‌ترین بخش در فضای امروز، حوزه نمادهاست.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم گفت: حتی انتخاب واژه‌ها نیز نشان‌دهنده نوع نگاه فرهنگی است؛ برای مثال وقتی کسی از «خلقت» سخن می‌گوید، در پشت این واژه باور به خالق وجود دارد، اما وقتی از «طبیعت» استفاده می‌کند ممکن است نگاه متفاوتی را نشان دهد.

وی ادامه داد: ارزش‌ها وقتی در موقعیت اجتماعی نمود پیدا می‌کنند، تبدیل به هنجار می‌شوند و همین هنجارها بخش مهمی از فرهنگ جامعه را تشکیل می‌دهند. زمانی می‌توانیم یک رفتار را فرهنگی بدانیم که در میان بخش قابل توجهی از جامعه تکرار شده و تبدیل به الگو شده باشد.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان بیان کرد: نمادها قدرت زیادی دارند، زیرا پیام خود را به شکل نرم و غیرمستقیم منتقل می‌کنند. یک نماد فرهنگی می‌تواند تأثیری بسیار گسترده‌تر از یک کتاب یا سخنرانی داشته باشد.

وی افزود: برای مثال در حوزه شهدا، هنر، لباس، طراحی شهری و تولیدات فرهنگی، اگر بتوانیم نمادهای درست ایجاد کنیم، آن مفهوم ماندگارتر خواهد شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم گفت: یکی از ضعف‌های ما در جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی، کم‌توجهی به قدرت نمادسازی است؛ در حالی که جریان‌های رقیب دقیقاً از این ظرفیت استفاده می‌کنند.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان در ادامه توضیح داد: فرهنگ در طول زمان دچار تغییرات مهمی شده است.

وی افزود: در گذشته یک بحث جدی وجود داشت که آیا ساختارها انسان را می‌سازند یا انسان‌ها ساختارها را تغییر می‌دهند، در نگاه دینی، انسان موجودی مختار است و نباید نقش اراده انسانی را نادیده گرفت. انسان می‌تواند در برابر فشارهای فرهنگی و اجتماعی مقاومت کند، اما در دنیای جدید، وزن ساختارها بیشتر شده است؛ به‌خصوص ساختارهای نرم مانند رسانه، آموزش، خانواده و نظام‌های فرهنگی.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان هاشمیان اظهار کرد: امروز دیگر نمی‌توان صرفاً با ابزارهای سخت فرهنگی کار کرد، بلکه باید به قدرت نرم توجه داشت.

وی گفت: در برخی موضوعات فرهنگی، مانند مسئله حجاب، اگر تنها روی برخوردهای سخت تمرکز شود و نقش رسانه، آموزش، خانواده و نهادهای فرهنگی نادیده گرفته شود، نتیجه مطلوب حاصل نمی‌شود.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان هاشمیان تأکید کرد: مسائل فرهنگی نیازمند یک زنجیره کامل هستند و هر بخش باید وظیفه خود را انجام دهد. امروز ما از دوره‌ای عبور کرده‌ایم که فقط ساختارهای رسمی تعیین‌کننده باشند، با گسترش جامعه شبکه‌ای، نیروهای اجتماعی، گروه‌های مردمی و فعالان فرهنگی نقش بسیار مهمی پیدا کرده‌اند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم ادامه داد: گاهی یک فرد با یک صفحه مجازی می‌تواند تأثیری بیشتر از یک مجموعه بزرگ رسانه‌ای ایجاد کند، چون مسئله اصلی امروز «مرجعیت رسانه‌ای» است؛ یعنی مردم چه کسی را باور می‌کنند و چه کسی را دنبال می‌کنند.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان هاشمیان تأکید کرد: گروه‌های جهادی به دلیل مردمی بودن، اخلاص و حضور مستقیم در میدان، ظرفیت بسیار بزرگی دارند. نباید ساختارهای رسمی، نیروهای مردمی را رقیب خود ببینند؛ بلکه باید به دنبال شبکه‌سازی و حمایت از آن‌ها باشند.

وی بیان کرد: یکی از وظایف مهم مدیریت فرهنگی، توانایی گزارش‌گری و بازنمایی درست است.

حجت الاسلام والمسلمین هاشمیان هاشمیان در ادامه اظهار کرد: بسیاری از فعالیت‌های ارزشمند انجام می‌شود، اما چون به شکل حرفه‌ای روایت و رسانه‌ای نمی‌شود، اثرگذاری آن کاهش پیدا می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم گفت: در فضای امروز، بخش بزرگی از موفقیت فرهنگی به این وابسته است که بتوانیم اتفاقات خوب را درست روایت کنیم، زیرا دشمن نیز کوچک‌ترین اقدامات خود را با قدرت رسانه‌ای بزرگ جلوه می‌دهد.

وی در پایان یادآوری کرد: باید یاد بگیریم که ظرفیت‌های فرهنگی، جهادی و مردمی را کشف کنیم، آن‌ها را به زبان رسانه ترجمه کنیم و به جامعه ارائه دهیم.

انتهای پیام/