بازخوانی نقش زن مسلمان در جنگ؛ از تجلی اسماء جلالی تا پاسداری از حافظه تمدنی

در ادامه نشست علمی «زن ایرانی و مدیریت خانه به وقت جنگ» که به همت دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر نرگس رودگر و دکتر فضه خاتمی‌نیا با تبیین ابعاد معرفتی، تاریخی و تمدنی نقش زنان در دوران بحران، بر جایگاه زن مسلمان در عرصه مقاومت، روایت‌گری و حفظ حافظه جمعی تأکید کردند و نقش زنان را فراتر از مدیریت بحران، در شکل‌دهی به هویت تمدنی جامعه دانستند.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، در ادامه نشست علمی «زن ایرانی و مدیریت خانه به وقت جنگ» که به همت دانشگاه باقرالعلوم(ع) و با همکاری انجمن‌های علمی الگوی سوم زن مسلمان، ساهور و روشنا برگزار شد، نرگس رودگر با موضوع «آمیختگی مهر و قهر در زن مسلمان و ظهور جلالی در عرصه جنگ» و فضه خاتمی‌نیا با موضوع «زن، خانه و حافظه جمعی؛ بازتولید روایت‌های تمدنی در بستر جنگ» به ارائه دیدگاه‌های خود درباره ابعاد فرهنگی، تمدنی و هویتی نقش زنان در شرایط جنگ و بحران پرداختند.

نرگس رودگر در ابتدای سخنان خود با اشاره به جایگاه اسماء الهی در وجود انسان، اظهار داشت: همه اسماء جلالیه و جمالیه خداوند همان‌گونه که در مرد وجود دارد، در زن نیز حضور دارد، اما در شرایط عادی زندگی، جلوه اسماء جمالی در زنان بیشتر نمایان است و در شرایط بحرانی و دفاعی، ظرفیت‌های جلالی آنان ظهور می‌یابد.

وی تأکید کرد: حضور زنان در میدان‌های مقاومت و دفاع نباید به معنای مردانه شدن آنان تلقی شود، بلکه این حضور، تجلی بخشی از ظرفیت‌های نهفته زنانه و ظهور اسماء جلالیه الهی در وجود زن مسلمان است.

این استاد دانشگاه با استناد به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره شخصیت حضرت زینب(س)، عظمت زنانه را ترکیبی از عاطفه، استواری، شجاعت، بصیرت و مسئولیت‌پذیری دانست و گفت: حضرت زینب(س) نه تنها الگویی برای زنان، بلکه الگویی برای همه انسان‌هاست؛ شخصیتی که با شناخت صحیح موقعیت تاریخی خود، توانست مسیر تاریخ را تغییر دهد.

رودگر با اشاره به خطبه‌های حضرت زینب(س) در کوفه و شام افزود: ایشان در سخت‌ترین شرایط، با عقلانیت، عزت و استقامت، حقیقت را روایت کردند و نشان دادند زن مسلمان می‌تواند در عین حفظ هویت خانوادگی، در حساس‌ترین عرصه‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد.

در ادامه این نشست، دکتر فضه خاتمی‌نیا با موضوع «زن، خانه و حافظه جمعی؛ بازتولید روایت‌های تمدنی در بستر جنگ» با بیان اینکه جنگ صرفاً یک رویداد نظامی نیست، اظهار داشت: جنگ لحظه‌ای تاریخی است که ملت‌ها در آن با پرسش‌های بنیادین هویتی مواجه می‌شوند و تفاوت تمدن‌ها در نحوه روایت این تجربه آشکار می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه روایت جنگ تنها به عملیات نظامی محدود نمی‌شود، افزود: روایت تمدنی جنگ، نسبت میان جنگ با تاریخ، فرهنگ، دین، خانواده، اخلاق و آینده یک جامعه را تبیین می‌کند و در این میان، زنان و خانواده‌ها مهم‌ترین حاملان حافظه جمعی هستند.

این پژوهشگر حوزه مطالعات زنان با اشاره به نقش خانه در شکل‌گیری حافظه تمدنی گفت: بخشی از حافظه یک ملت در میدان نبرد ساخته می‌شود، اما بخش مهم‌تر آن در خانه، در گفت‌وگوهای روزمره، تربیت فرزندان و انتقال تجربه‌های زیسته میان نسل‌ها شکل می‌گیرد.

حاتمی‌نیا با بیان اینکه مقاومت در حافظه زن ایرانی مفهومی فراتر از بقا و عبور از بحران دارد، اظهار داشت: زن ایرانی با تکیه بر هویت دینی، تاریخی و ملی، مفهوم مقاومت را به فرآیندی برای معنابخشی، هویت‌سازی و حفظ پیوندهای انسانی تبدیل می‌کند و آن را به نسل‌های آینده منتقل می‌سازد.

وی همچنین بر ضرورت توجه به روایت‌های خانوادگی، خاطرات شفاهی و تجربه‌های زیسته زنان در دوران بحران تأکید کرد و گفت: اگر این روایت‌ها ثبت و بازتولید نشوند، بخشی از حافظه تمدنی جامعه از میان خواهد رفت و ارتباط نسل‌های آینده با فرهنگ مقاومت تضعیف می‌شود.

در پایان این نشست، جمع‌بندی مباحث ارائه‌شده نشان داد که زن ایرانی در شرایط جنگ، تنها مدیریت‌کننده امور خانه نیست، بلکه با تلفیق عقلانیت، عاطفه، ایمان و روایت‌گری، در حفظ انسجام اجتماعی، انتقال حافظه تاریخی و بازتولید هویت تمدنی جامعه نقشی بنیادین ایفا می‌کند؛ نقشی که از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و به حفظ فرهنگ، معنا و استمرار تمدن اسلامی_ایرانی می‌انجامد.

انتهای پیام/

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha