حملات با اسید علیه زنان در پاکستان سالهاست ادامه دارد؛ جنایتی هولناک که با وجود قوانین موجود، هنوز مهار نشده است. دسترسی آسان به مواد شیمیایی سوزاننده در بازارها و اجرای ناقص مجازاتها باعث شده این نوع خشونت همچنان قربانی بگیرد. آمارها نشان میدهد هر سال حدود ۲۰۰ زن در پاکستان قربانی حملات اسیدی میشوند؛ حملاتی که نهتنها بدن، بلکه زندگی و آینده قربانیان را نیز برای همیشه تغییر میدهد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، سالانه ۲۰۰ زن پاکستانی قربانی خشونتی میشوند که ریشه در فرهنگ «مجازات ناموسی» دارد.
به گزارش روزنامه العربی الجدید در تازهترین مورد، یک پزشک زن در بیمارستان مرکزی شهر کویته، مرکز ایالت بلوچستان، هدف حمله با اسید قرار گرفت. مهاجم بخش بزرگی از بدن او را سوزاند. گفته میشود دلیل این حمله آن بود که این پزشک یکی از کارکنان بیمارستان را به دلیل آزار و اذیت پرستاران توبیخ کرده و تهدید کرده بود در صورت ادامه رفتار خود، او را اخراج خواهد کرد.
جزئیات حمله به پزشک در کویته
صبح روز ۵ ژوئن، دکتر ماه نور ناصر در دفتر کار خود در بیمارستان مشغول کار بود که کارمندی به نام همایون شاه در زد. وقتی پزشک در را باز کرد، مهاجم ناگهان اسید به سمت او پاشید. در نتیجه این حمله، صورت، شکم و دستان او دچار سوختگی شدید شد.
مهاجم پس از حمله از بیمارستان گریخت. پلیس او را تعقیب کرد و طبق گزارشها، مرد مهاجم به سمت نیروهای پلیس تیراندازی کرد. پلیس نیز در واکنش او را هدف قرار داد و کشت. با این حال، کشته شدن مهاجم در شرایطی مبهم پرسشهای زیادی را در میان افکار عمومی و جامعه پزشکی ایجاد کرده است.
دکتر ناصر بلافاصله برای درمان به بیمارستان تخصصی آغاخان در کراچی منتقل شد. پزشکان اعلام کردهاند که وضعیت او بهتدریج رو به بهبود است و انتقال سریع باعث شد اعضای حیاتی بدن او آسیب جدی نبینند. کادر درمان همچنین از اقدام دولت بلوچستان در فراهم کردن انتقال سریع هوایی قدردانی کردند و تأکید کردند که واکنش پزشکی فوری در چنین حوادثی حیاتی است.
نقش نهادهای مدنی در حمایت از قربانیان
حملات اسیدی معمولاً نیازمند درمان فوری، جراحیهای پیچیده ترمیمی و مراقبتهای طولانیمدت هستند. در این میان، سازمانهای جامعه مدنی از جمله بنیاد «بازماندگان حملات اسیدی» نقش مهمی در ارائه خدمات درمانی، حمایت روانی و کمکهای حقوقی به قربانیان دارند.
با این حال، برخی کارشناسان نسبت به روند رسیدگی به این پرونده تردید دارند. دکتر جان محمد به رسانهها گفته است: «با کشته شدن مهاجم، انگیزه واقعی این جنایت پنهان مانده است. پرسش این است که چرا نیروهای امنیتی بهجای بازداشت او، اقدام به کشتنش کردند؟»
او همچنین افزود که چند پزشک زن دیگر نیز از طریق تلفن تهدید شدهاند که در صورت ادامه کار، هدف حمله با اسید قرار خواهند گرفت؛ موضوعی که میتواند به بحران جدی در بخش سلامت منجر شود و زندگی بسیاری از پزشکان زن را تهدید کند.
واقعیتی تلخ برای زنان پاکستانی
بر اساس آمار سازمانهای حقوق بشری، صدها زن در پاکستان هر سال با حملات اسیدی مواجه میشوند؛ در حالی که دولتهای مختلف این کشور نتوانستهاند حفاظت مؤثری برای زنان فراهم کنند یا قوانین بازدارنده را بهطور کامل اجرا کنند.
پیامدهای چنین حملاتی تنها به سوختگیهای جسمی محدود نمیشود. قربانیان اغلب تا پایان عمر با آسیبهای روانی، مشکلات اجتماعی و تغییرات شدید در ظاهر خود زندگی میکنند. طبق گزارش بنیاد بازماندگان حملات اسیدی، میزان زنده ماندن قربانیان بالا است، اما آنان با چالشهای پزشکی، روانی و اجتماعی گستردهای روبهرو هستند.
مجازات برای حفظ شرف
در بسیاری از موارد، حملات اسیدی بهعنوان ابزاری برای مجازات زنان به نام «حفظ شرف خانواده» استفاده میشود. گاهی نیز این حملات زمانی رخ میدهد که زنی خواستگاری فردی را رد میکند.
نمونهای از این واقعیت تلخ، داستان بینظیر، دختر جوانی از شهر راولپندی در نزدیکی اسلامآباد است. او پس از آنکه ازدواج با پسرعموی فلج خود را رد کرد، هدف حمله با اسید قرار گرفت.
بینظیر که دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته آموزش و پرورش است و آرزو داشت تحصیلات خود را تا مقطع دکتری ادامه دهد، میگوید: «دختری بلندپرواز بودم و خانوادهام از آرزوهایم حمایت میکردند. شب و روز درس خواندم تا فوقلیسانس بگیرم و آماده ورود به مقطع دکتری بودم. اما پسرعمویم که از کودکی فلج بود و تحصیل را در کلاس هشتم رها کرده بود، از من خواستگاری کرد. با احترام پاسخ منفی دادم، چون قصد ازدواج با یکی از همکلاسیهایم را داشتم.»
او ادامه میدهد: «او خانوادهام را تهدید میکرد و میگفت حتماً باید با من ازدواج کند. همه اعضای خانواده مخالفت کردند. چند بار تلاش کرد با من تماس بگیرد، اما جواب ندادم. یک روز تماس گرفت و من صریح گفتم نمیخواهم با تو ازدواج کنم. دوباره تهدید کرد.
در ۲۵ فوریه ۲۰۲۵ وقتی در راه رفتن به مؤسسه آموزشی بودم، از ماشین پیاده شد و به سمت من آمد. فکر کردم میخواهد صحبت کند، اما ناگهان اسید را روی صورتم و بدنم پاشید و فرار کرد. من روی زمین افتاده بودم و فریاد میزدم.»
آمار نگرانکننده
گزارش نهادهای فعال در این حوزه، از جمله بنیاد قربانیان حملات اسیدی پاکستان، نشان میدهد این پدیده همچنان یکی از خطرناکترین اشکال خشونت علیه زنان در این کشور است.
در سال ۲۰۲۴ دستکم ۱۸۰ مورد حمله اسیدی ثبت شد و در سال بعد نیز ۱۷۲ مورد گزارش شده است. بهطور کلی تعداد قربانیان هر سال بین ۱۷۰ تا ۲۰۰ نفر در نوسان است.
دولت پاکستان اعلام کرده که مجازاتها برای این جرایم را تشدید کرده است. قانون «کنترل اسید و جرایم اسیدی» حداقل ۱۴ سال زندان تا حبس ابد و جریمههای سنگین را برای مرتکبان در نظر گرفته است. با این حال، کارشناسان میگویند تا زمانی که مواد شیمیایی خطرناک بهراحتی و با قیمت پایین در بازارها در دسترس باشد و فساد در دستگاههای امنیتی ادامه داشته باشد، این قوانین بهتنهایی بازدارنده نخواهند بود.
به همین دلیل، فعالان حقوق زنان خواستار اجرای واقعی قوانین، محدودیت فروش مواد اسیدی و مبارزه جدی با فساد در نهادهای امنیتی هستند.
انتهای پیام/
نظر شما