به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، صندوق جمعیت سازمان ملل در یکی از گسترده‌ترین نظرسنجی‌های جمعیتی جهان با عنوان «پیمایش آینده جمعیتی»، دیدگاه‌های بیش از ۱۰۸ هزار زن و مرد ۱۸ تا ۳۹ ساله را در ۷۳ کشور بررسی کرده است.

در این نظرسنجی از شرکت‌کنندگان درباره نگرش، خواسته‌ها و برنامه‌هایشان در زمینه روابط عاطفی، ازدواج، فرزندآوری و آینده زندگی و همچنین موانعی که بر سر راه تحقق این اهداف وجود دارد، سؤال شده است.

مشکلات مالی و مسکن؛ دغدغه مشترک جوانان جهان

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که جوانان در مناطق مختلف دنیا، با وجود تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی، درباره دو مانع اصلی اتفاق نظر دارند:

• مشکلات مالی و نبود امنیت اقتصادی
• دشواری تأمین مسکن مناسب

این دو عامل مهم‌ترین دلایلی هستند که بسیاری از جوانان را از ازدواج یا فرزندآوری بازمی‌دارند.

مهم‌ترین یافته‌های نظرسنجی سازمان ملل

بر اساس این گزارش، نتایج کلیدی به شرح زیر است:

• بیشتر زنان و مردان همچنان تمایل دارند صاحب فرزند شوند.
• در اغلب کشورهای جهان، داشتن دو فرزند به‌عنوان تعداد ایده‌آل شناخته می‌شود و در برخی مناطق، افراد حتی تمایل به داشتن فرزندان بیشتری دارند.
• دیدگاه زنان و مردان درباره تشکیل خانواده تا حد زیادی به یکدیگر نزدیک است.
• زنان نسبت به مردان، موانع فرزندآوری را جدی‌تر ارزیابی می‌کنند؛ عواملی مانند مشکلات مالی، ناباروری، بیماری‌های مزمن و نگرانی‌های سلامتی از دید زنان تأثیر بیشتری بر تصمیم برای فرزندآوری دارد.
• بیش از دو سوم شرکت‌کنندگان، ازدواج را بهترین گزینه برای تشکیل خانواده می‌دانند.
• امنیت مالی، ثبات شغلی و آمادگی روحی و عاطفی، مهم‌ترین پیش‌نیازهای ورود به زندگی مشترک و فرزندآوری محسوب می‌شوند.
• رایج‌ترین دلیل افراد برای تمایل به فرزندآوری، شادی، عشق و نشاطی است که کودکان به زندگی می‌آورند.

سازمان ملل: سیاست‌گذاری باید بر اساس واقعیت باشد، نه فرضیات

صندوق جمعیت سازمان ملل تأکید کرده است که نگرانی‌های اغراق‌آمیز درباره کاهش علاقه جوانان، به‌ویژه زنان، به ازدواج و فرزندآوری، سال‌هاست در بسیاری از کشورها مطرح می‌شود. اما نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مسئله اصلی بی‌میلی جوانان نیست، بلکه موانع اقتصادی و اجتماعی است.

به باور این نهاد، سیاست‌گذاران باید به‌جای تکیه بر فرضیات، تصمیم‌های خود را بر پایه داده‌های واقعی و دغدغه‌های مردم اتخاذ کنند؛ زیرا جوانان همچنان خواهان تشکیل خانواده هستند، اما برای تحقق این خواسته به ثبات اقتصادی، مسکن مناسب و آینده‌ای مطمئن نیاز دارند.

گزارش اخیر صندوق جمعیت سازمان ملل نشان می‌دهد که مشکلات اقتصادی و بحران مسکن از مهم‌ترین موانع ازدواج و فرزندآوری در جهان هستند. این یافته با واقعیت زندگی بسیاری از جوانان همخوانی دارد؛ افزایش هزینه‌های زندگی، ناامنی شغلی و دشواری تأمین مسکن، تصمیم برای تشکیل خانواده را به تعویق می‌اندازد.

اما اگر بخواهیم این موضوع را تنها به اقتصاد محدود کنیم، تصویر کاملی از واقعیت ارائه نکرده‌ایم. تجربه بسیاری از کشورها نشان می‌دهد که حتی در جوامعی با سطح رفاه بالا نیز نرخ ازدواج و فرزندآوری کاهش یافته است. این موضوع نشان می‌دهد که عوامل فرهنگی، اجتماعی و روان‌شناختی نیز نقش مهمی در این روند دارند.

یکی از مهم‌ترین این عوامل، تغییر سبک زندگی و ارزش‌ها است. در سال‌های اخیر، برای بخشی از جوانان، دستیابی به استقلال فردی، پیشرفت شغلی، سفر، تفریح و تحقق اهداف شخصی، در اولویت بالاتری نسبت به ازدواج و فرزندآوری قرار گرفته است. این تغییر لزوماً مثبت یا منفی نیست، اما بر تصمیم افراد درباره تشکیل خانواده تأثیر می‌گذارد.

از سوی دیگر، افزایش توقعات در انتخاب همسر نیز فرآیند ازدواج را دشوارتر کرده است. گسترش شبکه‌های اجتماعی و نمایش سبک‌های زندگی ایده‌آل، گاهی باعث شکل‌گیری انتظاراتی می‌شود که یافتن شریک زندگی را سخت‌تر می‌کند. در نتیجه، برخی افراد سال‌ها در انتظار گزینه‌ای می‌مانند که شاید هرگز وجود نداشته باشد.

مسئله دیگری که برخی کارشناسان به آن اشاره می‌کنند، کاهش مسئولیت‌پذیری در بخشی از جامعه است. ازدواج و فرزندآوری نیازمند پذیرش مسئولیت، گذشت و برنامه‌ریزی بلندمدت هستند؛ در حالی که فرهنگ مصرف‌گرایی و تأکید بر آسایش فردی ممکن است باعث شود برخی افراد از پذیرش این مسئولیت‌ها فاصله بگیرند. البته این موضوع را نمی‌توان به همه جوانان تعمیم داد و شدت آن در جوامع و گروه‌های مختلف متفاوت است.

همچنین نگرانی درباره آینده، بی‌ثباتی اجتماعی، ترس از شکست در زندگی مشترک، افزایش آمار طلاق، دشواری ایجاد تعادل میان کار و خانواده و تغییر نگرش نسبت به نقش‌های خانوادگی نیز از عواملی هستند که بر تصمیم افراد اثر می‌گذارند.

در نهایت، کاهش ازدواج و فرزندآوری پدیده‌ای چندبعدی است که نمی‌توان آن را تنها با یک عامل توضیح داد. اقتصاد بدون تردید نقش مهمی دارد، اما در کنار آن، تحولات فرهنگی، تغییر ارزش‌ها، نگرش به مسئولیت، انتظارات از زندگی مشترک و شرایط اجتماعی نیز بر تصمیم جوانان تأثیرگذار هستند. بنابراین، اگر هدف سیاست‌گذاران افزایش ازدواج و فرزندآوری باشد، تمرکز صرف بر حمایت‌های اقتصادی کافی نخواهد بود؛ بلکه باید مجموعه‌ای از سیاست‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و اقتصادی در کنار یکدیگر اجرا شوند تا موانع مختلف پیش روی تشکیل خانواده کاهش یابد.

انتهای پیام/