دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی گفت: پژوهش هرگز نمیتواند از دل جهل یا ناآگاهی برآید؛ بلکه ریشه اصلی آن، مطالعه گسترده و برخورد آگاهانه با مسائل است. اگر میخواهیم از مرحله سؤال پرسیدن به مرحله مسئلهمحوری برسیم، باید گستره مطالعات خود را فراتر از متون سنتی و حتی در سطح آخرین مقالات علمی گسترش دهیم تا بتوانیم برای مسائل واقعی، راهکار ارائه کنیم.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، دوره تکمیلی «فنون و مهارتهای پژوهشی» در رشتههای مختلف، با حمایت معاونت پژوهش، در آبانماه ۱۴۰۴ در مشهد مقدس برگزار شد. این دوره که تحت نظارت اداره امور پژوهشگران اجرا شد، دستاوردهای ملموسی نیز به همراه داشت.
از جمله این دستاوردها، همراهی فعالانه حجتالاسلام والمسلمین محمدابراهیم روشنضمیر، از اساتید این دوره، در تعامل با پژوهشگران بود که منجر به آمادهسازی و رساندن سه مقاله به مرحلهی چاپ شد.
در ادامه، گفتوگوی اختصاصی با این استاد پژوهشگر را میخوانید:
حجتالاسلام والمسلمین محمد ابراهیم روشنضمیر، دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در این گفتوگو پیرامون الزامات و بایستههای پژوهش در میان طلاب خواهر، با تأکید بر اینکه پژوهش از دل آگاهی برمیخیزد، گفت: طلاب باید توجه داشته باشند که پژوهش نمیتواند مبتنی بر جهل یا ناآگاهی باشد؛ بنابراین کسانی که به این عرصه علاقهمندند، باید ابتدا گسترهی مطالعات خود را افزایش دهند، موضوعات متنوع را رصد کنند و کارهای انجامشده توسط دیگران را به دقت مطالعه نمایند.
وی در پاسخ به این پرسش که تفاوت اصلی رویکردهای پژوهشی چیست، با تأکید بر اینکه پژوهش باید مسئلهمحور باشد، نه سؤالمحور، افزود: پژوهشگران تازهکار معمولاً کار خود را تنها با یک سؤال آغاز میکنند، اما نگاه مسئلهمحور، ناشی از علم است؛ به این معنا که پژوهشگر ابتدا مسئلهای را در میدان یا متون شناسایی کرده و برای حل آن گام برمیدارد. برای شکلگیری یک پژوهش درست، پژوهشگر باید اطلاعات گستردهای داشته باشد؛ لذا اولین توصیه به طلاب این است که مطالعه فراوانی داشته باشند؛ بهویژه در حوزه علوم قرآن و حدیث که دسترسی به مقالات جدید و منابع اصلی، از ضروریات کار است.
این استاد دانشگاه در خصوص نحوه شروع مسیر پژوهش برای طلاب، تصریح کرد: پس از مطالعه کافی در حوزههای تخصصی، طلاب باید موضوعات بسیار محدودی را انتخاب کنند. از مسائل کوچک و متمرکز شروع کنید؛ بهطوری که مثلاً در بیست صفحه به نتیجه برسد و از ورود به پژوهشهای گسترده در ابتدای کار بپرهیزید. همچنین حتماً باید این مسیر را زیر نظر یک استاد پژوهشگر طی کنید، طرح کلی پژوهش را بنویسید و بخشبهبخش با نظارت استاد راهنما پیش بروید.
حجتالاسلام والمسلمین روشنضمیر در بخش دیگری از این گفتوگو به ارزیابی دوره پژوهشی برگزارشده در مشهد در سال ۱۴۰۴ پرداخت و خاطرنشان کرد: این دوره از نظر نظم جلسات و پیگیری دستاندرکاران بسیار مطلوب بود. طلاب حاضر نیز مشتاقانه پیگیر کار بودند، اما متأسفانه بعد از پایان دوره، تنها سه نفر از طلاب مطالب خود را برای بنده ارسال کردند. با این حال، درصدد هستیم مقالاتی را که به دستم رسیده است، به چاپ برسانیم.
وی در پایان بیان کرد: برای دورههای سالهای آینده، نیاز است که مخاطبان حتماً با دست پُر در دوره حاضر شوند؛ یعنی حداقل یک مقاله پژوهشی یا طرحی که قابلیت تبدیل به مقاله را داشته باشد، ارائه دهند. چراکه ارائه صرف مطلب (شنیداری و تجربی) کارایی چندانی ندارد و مهارت در پژوهش، تنها با تمرین، نوشتن و مداومت حاصل میشود.
انتهای پیام/
نظر شما