به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/زنجان، کارگاه مقدماتی مقابله با آسیب‌های نوجوانان با محوریت «زبان خودکشی، باورهای غلط و راهکارهای مداخله در بحران» با حضور خانم دکتر طاهره الهی، دانشیار روانشناسی دانشگاه زنجان و با شرکت مبلغات دانش آموزی برگزار شد و حاضران در این کارگاه با مفاهیم پایه در حوزه خودآسیب‌رسانی و خودکشی، تفاوت این دو، نشانه‌های هشدار، عوامل خطر و محافظت‌کننده و شیوه‌های صحیح حمایت از فرد در معرض خطر آشنا شدند.

خانم الهی در ابتدای کارگاه به «زبان خودکشی» اشاره کرد و توضیح داد که رفتارهای خودآسیب‌رسان مانند خودزنی، سوزاندن یا آسیب عمدی به بدن، لزوماً به معنای قصد خودکشی نیستند؛ اما نشانه درد روانی شدید و زنگ خطری جدی برای توجه و مداخله به‌موقع هستند.

وی همچنین به عبارات و کلمات مشکل‌ساز در این حوزه اشاره کرد و گفت: تعبیرهایی مانند «خودکشی موفق یا ناموفق»، «فقط جلب توجه می‌کند» یا «خودکشی ناگهانی و بدون هشدار است» نه‌تنها نادرست‌اند، بلکه می‌توانند فرد در معرض خطر را از دریافت کمک دور کنند. در مقابل، استفاده از عبارات جایگزین مانند «فوت بر اثر خودکشی»، «اقدام به خودکشی»، «فکر خودکشی» و «فرد در معرض خطر» بخشی از زبان مسئولانه و غیرقضاوت‌گرانه است.

مدرس کارگاه با تأکید بر اهمیت درک خودکشی افزود: خودکشی معمولاً نتیجه ترکیبی از درد روانی طاقت‌فرسا، ناامیدی، انزوا، بحران‌های زندگی و احساس گیرافتادن است. بسیاری از افراد در معرض خودکشی دچار دوگانگی میان مرگ و زندگی‌اند و همین مسئله نشان می‌دهد که گفتگوی دلسوزانه و کمک حرفه‌ای می‌تواند نجات‌بخش باشد.

وی در بخش دیگری از کارگاه، باورهای غلط درباره خودکشی را بررسی کرد و گفت: این باور که «اگر درباره خودکشی حرف بزنیم، به ذهن فرد می‌اندازیم» کاملاً نادرست است؛ پرسیدن مستقیم و دلسوزانه درباره افکار خودکشی، خطر را افزایش نمی‌دهد، بلکه فضای امنی برای گفتگو ایجاد می‌کند. همچنین این باور که خودکشی همیشه ناگهانی و بدون هشدار رخ می‌دهد، صحیح نیست؛ بسیاری از افراد نشانه‌هایی بروز می‌دهند، هرچند همیشه واضح نیست.

دانشیار روانشناسی دانشگاه زنجان همچنین به عوامل خطرساز خودکشی اشاره کرد و سابقه اقدام به خودکشی، اختلالات روانی مانند افسردگی و اختلال دوقطبی، مصرف مواد و الکل، بیماری مزمن، بحران‌های شدید زندگی، انزوا، تجربه خشونت و دسترسی به وسایل خطرناک را از مهم‌ترین این عوامل دانست. در مقابل، عواملی مانند حمایت خانواده و دوستان، ارتباط با جامعه، مهارت حل مسئله، دسترسی به درمان، محدود کردن دسترسی به وسایل خطرناک، باورهای معنوی و داشتن برنامه ایمنی در بحران به‌عنوان عوامل محافظت‌کننده معرفی شدند.

مدرس کارگاه در ادامه، نشانه‌های رفتار خودآسیب‌رسان را در چهار سطح «میل و آرزوی مرگ»، «فکر کردن به مرگ»، «طرح‌ریزی» و «اقدام» دسته‌بندی کرد و گفت: کناره‌گیری، بخشیدن وسایل، خداحافظی غیرمعمول، بی‌خوابی شدید، افزایش مصرف مواد و آرام شدن ناگهانی پس از افسردگی شدید نیز می‌توانند از نشانه‌های هشدار باشند.

وی درباره راهکارهای مؤثر در آرام کردن فردی که افکار خودآسیب‌رسان دارد، چهار اصل را برجسته کرد: شنیدن صحبت‌های فرد بدون قضاوت و نصیحت سریع، همدلی با او، آرام‌سازی محیط و کلام، و امید دادن به زندگی.

گفتنی است در پایان این کارگاه نیز، بر لزوم جدی گرفتن هرگونه نشانه خطر، عدم رازداری مطلق در شرایط بحرانی، همراهی فرد تا دریافت کمک تخصصی و پیگیری پس از بحران تأکید کردند.

انتهای پیام/