به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کوثر، شاید یکی از چالش‌های جدی برخی خانواده‌ها، مواجهه با تمایل زودهنگام دختر نوجوانشان به آرایش و تغییر ظاهر در زمان خروج از منزل باشد؛ معضلی که گاهی والدین را غافلگیر می‌کند و اگر با واکنش‌های هیجانی، بحث یا تهدید همراه شود، نه‌تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه کامِ تمام اهل خانه را تلخ کرده و شکاف عاطفی عمیقی میان والدین و فرزند ایجاد می‌کند.

اگر شما هم در برابر این آسیب و تغییر رفتار دخترتان دستپاچه شده‌اید و به پرخاش یا کنترل‌گری افراطی روی آورده‌اید، بهتر است کمی دست نگه دارید. سمیه فیروزی، روان‌شناس و مشاور خانواده، این چالش تربیتی را موشکافی کرده و از راهکارهای اصولی برای عبور از آن می‌گوید.

فشار گروه همسالان و فطرتی که به دنبال خودنمایی نیست

پیش از هرگونه برخوردی، باید ریشه این رفتار را در دنیای نوجوان جست‌وجو کرد. واقعیت این است که بسیاری از دختران نوجوان، به لحاظ فکری و روحی از قوت بالایی برخوردارند و به صورت فطری، تمایلی به اینکه با ظاهرشان خودنمایی کنند ندارند؛ اما در این سن، نیاز به «پذیرفته شدن در گروه همسالان» به شدت پررنگ می‌شود و فشارهای پنهان و آشکار جمع دوستان، بعضاً آن‌ها را به سمت این رفتارها می‌کشاند تا از جمع طرد نشوند.

در چنین موقعیتی، آگاهی خانواده حیاتی‌ترین نقش را دارد. اگر والدین به جای درک این فشار محیطی، با بدرفتاری و تحقیر نوجوان را از خود برانند، او را تنها و بی‌پناه در جمع همان دوستان رها کرده‌اند تا به بازیچه‌ای در دست موج‌های اطراف تبدیل شود. خانواده باید با همدلی، رفاقت و محبت، دختر را بیشتر از فضای همسالان در بر بگیرد تا خانه، امن‌ترین پناهگاه او باقی بماند.

زور و تنبیه، نتیجه‌ای جز لجبازی ندارد

شاید در نگاه اول، داد و بیداد یا برخورد قهری ساده‌ترین راه به نظر برسد، اما فیروزی معتقد است این مسیر دقیقاً نتیجه عکس می‌دهد: «در مواجهه با این چالش در نوجوانان، باید بدانیم که اجبار، زور، بداخلاقی، توهین و تنبیه تقریباً می‌شود گفت اثر برعکس یا کاملاً موقتی دارد.»

او تاکید می‌کند کلید حل این ماجرا، در ریشه روابط والدین و فرزند پنهان است: «اولین چیزی که شما باید مدنظر قرار بدهید، ارتباط خوبتان با فرزندتان است. به اطرافیانتان نگاه کنید؛ اقوام، آشنایان، دوستان؛ بچه‌هایی که ارتباط عاطفی خوبی با پدر و مادرشان دارند، حرف‌شنوی بسیار بالایی هم از آن‌ها دارند. هرچقدر تنش بین روابط شما زیاد باشد، لجبازی و گوش نکردن به خواسته‌های شما در بچه‌ها، خصوصاً در سن نوجوانی، بالاتر می‌رود.»

گاهی والدین گمان می‌کنند برای داشتن یک رابطه خوب، باید چشم بر تمام اصول خانواده ببندند یا از ترس لجبازی نوجوان، هیچ قانونی نگذارند. این روان‌شناس این تصور را اصلاح کرده و می‌گوید: «من بارها این را گفته‌ام؛ اگر می‌خواهید بچه‌هایتان در نوجوانی، زمانی که نیاز به راهنمایی‌های شما و پایبندی به اصول خانوادگی دارند به حرف شما گوش بدهند، از کودکی بذر این کار را بکارید و با آن‌ها رابطه بسیار خوبی داشته باشید؛ یعنی محبت همراه با قدرت. به این معنی که هم بسیار به فرزندتان محبت کنید و هم در عین حال، زندگی‌تان قانون و چارچوب داشته باشد. محبت به این معنا نیست که از آن طرف بوم بیفتیم و طوری تلقی کنیم که بچه هر کاری دلش می‌خواهد بکند و ما فقط قربان‌صدقه‌اش برویم؛ خیر، تعادل اصل اول است.»

وقتی پای وسواس و اضطراب وسط است

اگر احساس می‌کنید فضای خانه سرشار از همدلی است و بارها با آرامش با دخترتان صحبت کرده‌اید، اما او همچنان اصرار عجیبی بر این کار دارد، شاید ماجرا فراتر از تاثیرپذیری از دوستان باشد.

فیروزی به یک ریشه روان‌شناختی مهم اشاره می‌کند: «ممکن است فرزند شما دچار وسواس یا اضطراب باشد. شاید بپرسید چه ربطی دارد؟ گاهی اوقات وسواس فکری یا اختلال زشت‌انگاری باعث می‌شود بچه‌ها در سن نوجوانی به سمت آرایش‌های زیاد و وسواسی بروند. در سن نوجوانی این حس قوی است که نوجوان فکر می‌کند همه در حال نگاه کردن به او هستند و تمام توجهات روی ظاهر او متمرکز است. حالا اگر نوجوانی وسواس یا اضطراب بالایی داشته باشد، این قضیه برایش بسیار شدیدتر می‌شود و برای اینکه آن تصویر دیداری در ذهنش زیبا شکل بگیرد، وابستگی شدیدی به تغییر ظاهر خود پیدا می‌کند.»

ضرورت انتخاب مشاوری امین و مقید به اصول خانواده

در شرایطی که این رفتار ریشه در اضطراب‌های درونی دارد یا گفت‌وگوهای والدین به نتیجه نمی‌رسد، کمک گرفتن از یک متخصص کاربلد و همسو با ارزش‌های خانواده ضروری است.

فیروزی در پایان به نکته مهمی در انتخاب درمانگر اشاره می‌کند: «در چنین شرایطی، حتماً از یک مشاور متخصص کمک بگیرید تا ریشه این ناآرامی درونی حل شود؛ اما دقت کنید مشاوری را انتخاب کنید که به عقاید مذهبی و اصول اخلاقی پایبند باشد. کسانی که عقاید بسیار بازی دارند و این قبیل دغدغه‌های تربیتی و پوششی اصلاً برایشان اهمیتی ندارد، نمی‌توانند به دغدغه شما پاسخ درستی بدهند. نوجوانتان را با مشاورانی همراه کنید که ضمن پایبندی به اصول و چارچوب‌های دینی، زبانِ ارتباط با نسل جدید را بلدند و می‌توانند با صبوری، ظرافت و بدون ایجاد گارد و لجبازی، فرزندتان را به مسیر تعادل برگردانند.»

انتهای پیام/