استاد حوزه و دانشگاه، در نشستی علمی که توسط مدرسه علمیه فاطمه امالبنین(سلام الله علیها) حاجیآباد با هدف تبیین جایگاه ولایتمداری در مدیریت بحرانهای اجتماعی برگزار شد، به بررسی عمیق و ریشهشناسانه این مفهوم در منظومه فکری اسلام پرداخت.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران/ هرمزگان، خانم عطاءالله استاد حوزه و دانشگاه در نشستی با عنوان «نقش ولایتمداری امت در عبور از بحرانهای اجتماعی» با تأکید بر لزوم پیوند مستمر و هدایتگر میان مردم و ولی، راهکارهای برونرفت از چالشها را از منظر ادبیات دینی، بهویژه صلوات شعبانیه، تشریح کرد.
وی در این نشست به تحلیل مفاهیم موضوعی پرداخت و سه سوال کلیدی را مطرح نمود: ۱. معنای دقیق ولایت چیست؟ ۲. شاخصههای ولایتمداری برای مردم کدامند؟ ۳. این ولایتمداری در چه نقاطی میتواند بحرانهای اجتماعی را حل نماید؟
معنای عمیق ولایت: پیوندی ناگسستنی میان امام و امت
خانم عطاءاللهی به معنایشناسی واژه ولایت پرداخت. وی تبیین کرد که چه واژه «ولایت» و چه «وِلایت»، هر دو از ریشه «وَلِیَ» گرفته شدهاند که در قرآن کریم هم به صورت اسم و هم به صورت فعل به کار رفته است. با استناد به توضیحات راغب اصفهانی، معنای ولایت به صورت «قرار گرفتن چیزی در کنار چیز دیگر به گونهای که هیچ فاصلهای بین آنها وجود نداشته باشد» تعریف شد. این تعریف به گفته وی، بیانگر یک پیوند عمیق، مستمر و هدایتگر میان «ولی» و «امت» در منظومه فکری اسلام است؛ پیوندی که میان امام و امت شکل میگیرد.
صلوات شعبانیه: راهنمای حرکت در مسیر ولایت
استاد عطاءاللهی با اشاره به اهمیت این موضوع، به صلوات شعبانیه استناد کرد و خاطرنشان ساخت که ائمه معصومین (علیهم السلام) در این صلوات به این نکته اشاره کردهاند که تنها کسی که ملازم ولایت باشد، به نتیجه مطلوب خواهد رسید. وی تأکید کرد: افرادی که از این مسیر عقب بمانند یا بدون تبعیت جلوتر حرکت کنند، قادر به تحقق هدف اصلی نخواهند بود. در واقع، کسی که با ولایت همراه باشد، «لاحق» (پیوسته) شده و به نتیجهای که خداوند مقرر داشته، میرسد.
وی در ادامه به تبیین مفهوم «ولایت» و «ولایتمداری» در چهار شاخصه اصلی پرداخت. وی با اشاره به ریشه لغوی "ولی" و مفهوم قرار گرفتن چیزی در کنار چیز دیگر بدون فاصله، پیوند بین امت و امام را پیوندی عمیق دانست.
استاد دانشگاه با استناد به صلوات شعبانیه، بر این نکته تأکید کرد که ملازم ولایت بودن، شرط رسیدن به نتیجه و پرهیز از عقب و جلو افتادن است. وی در ادامه، با اشاره به کتاب «ولایت» شهید مطهری، ولایت را به دو دسته مثبت و منفی تقسیم کرد: ولایت خدا، پیامبر و معصومین (علیهمالسلام) را ولایت مثبت و ولایت شیاطین را ولایت منفی برشمرد.
مراتب ولایت: از محبت تا تصرف تکوینی
خانم عطاءاللهی افزود: ولایت دارای چهار مرتبه است که به ترتیب شامل موارد زیر میشود: ۱. محبت و دوستی: اولین مرتبه، ابراز محبت و دوستی با اهل بیت (علیهمالسلام) و در عصر حاضر، با نائب عام و ولی فقیه جامعه است. وی از ابراز محبت مردم نسبت به امام شهید به عنوان نمونهای از این مرتبه یاد کرد. ۲. مرجعیت دینی و علمی: مرتبه دوم، پذیرش مرجعیت دینی و علمی، و الگو قرار دادن فعل و قول ولی فقیه است. ۳. زعامت سیاسی: مرتبه سوم، قبول زعامت سیاسی جامعه برای ایجاد نظم و ثبات است. ۴. تصرف تکوینی: مرتبه چهارم و بالاترین مرتبه، تصرف تکوینی است که ویژه امام معصوم (علیهمالسلام) و در مرحله پایینتر، مخصوص ولی فقیه است.
پذیرش مردمی و ضرورت ولایت فقیه: حجتی برای مردم
خانم عطاءاللهی در ادامه به اهمیت پذیرش مردم در نصب الهی اشاره کرد و آیه ۵۹ سوره نساء (اطیعوالله و اطیعو الرسول) را دلیلی بر این مدعا دانست. وی توقیع شریف امام زمان (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) به شیخ مفید را از ادله نقلی برای اثبات ولایت فقیه در عصر غیبت برشمرد و از کتاب «ولایت فقیه» امام خمینی (ره) که در دهه ۴۰ جمعآوری شده بود، یاد کرد و به خطراتی که در آن زمان برای حاملان این کتاب وجود داشت، اشاره کرد.
وی امام خمینی (ره) را اولین فقیهی دانست که ضرورت تشکیل حکومت را بیان کردند و به این نکته اشاره کرد که فانهم حجتی علیکم به معنای آن است که شخصی که شرایط رهبری را داشته باشد و به او اقتدا شود، برای مردم حجت است.
رضایت مردم، بستر نصرت الهی
خانم عطاءاللهی با تأکید بر اینکه کسی که با پیامبر بیعت کرده، یعنی با خدا بیعت کرده است، رضایت مردم را بستر حضور اراده خدا در جامعه دانست. او واقعه غدیر و نصب الهی حضرت علی (علیهالسلام) را مثال زد و عدم بیعت عمومی پس از غدیر را سبب محرومیت جامعه از ولی دانست.
وی همچنین به حضور مردم در زمان حکومت امام علی (علیهالسلام) و ضرورت آن برای آزاد سازی جامعه از سلطه استکبار در دوران امام خمینی (ره) اشاره کرد.
خانم عطاءاللهی با استناد به آیه هو الذی ایدک بنصره و...، نصرت الهی را همراه با حضور مؤمنین دانست و به اجتماع مردمی ۲۲ دی ماه امسال اشاره کرد که طومار دشمنیها علیه نظام پیچیده شد.
حضور مردم و وفاق ملی: سدی در برابر دشمنان
وی با بیان اینکه امام شهید در مدت ۴۰ سال در بحرانهای سیاسی هدایت کرده بود که در مدتی که رهبر نداشتیم، جامعه راه را گم نکرد، حضور مردم را عامل باطل شدن نقشههای دشمنان دانست و تأکید کرد که در کشورهای دیگر ممکن بود جامعه بدون رهبر دچار فروپاشی شود.
خانم عطاءاللهی وفاق ملی و کوتاه آمدن را تنها در صورتی معنا دار دانست که تمسک به حبل الله، امام معصوم و ولی فقیه باشد و از چند دستگی جلوگیری کند.
در پایان، خانم عطااللهی وحدت را دارای سه مرحله دانست: ۱. ولایتپذیری داخلی: حول رهبر مشروع. ۲. اتحاد دفاعی: در مقابل دشمن. ۳. اتحاد جهانی: که بالاتر از اتحاد جامعه اسلامی است و به جامعه بینالمللی نیز تسری مییابد. وی بر لزوم عدم قرار گرفتن زمین و آسمان منطقه در اختیار دشمن تأکید کرد.
انتهای پیام/
نظر شما