به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/ فارس، خانم تمیزکار، مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی حوزه‌های علمیه خواهران در نشست تبیینی که در محل مدرسه علمیه تخصصی جامعة‌ النور شیراز برگزار شد، به تشریح سیاست‌های جدید پژوهشی و توانمندسازی طلاب در تدوین پایان‌نامه و رساله علمی پرداخت.

وی در ابتدای این نشست با اشاره به ضرورت تسریع در روند تدوین پژوهش‌های پایانی طلاب، اظهار داشت: طبق سیاست‌های جدید پژوهشی کاهش دوره زمانی انجام پژوهش‌های پایانی مقطع سطح سه و چهار در دستورکار ستاد و معاونت پژوهش قرار دارد و طلاب سطح سه ورودی ۱۴۰۳ و بعد، طلبه می‌بایست با گذراندن ۴۵ واحد درسی قبولی، طرح اجمالی مصوب داشته باشد و با گذراندن ۸۰ واحد درسی قبولی، طرح تفصیلی مصوب داشته باشد و طلاب سطح چهار ورودی ۱۴۰۴، طلبه می بایست با گذراندن ۲۵ واحد درسی قبولی، طرح اجمالی مصوب داشته باشد و با گذراندن ۴۵ واحد درسی قبولی، طرح تفصیلی مصوب داشته باشد، در غیر این صورت طلبه امکان انتخاب واحد درسی را در سامانه‌های مرتبط نخواهد داشت.

مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی حوزه‌های علمیه خواهران افزود: همچنین طلبه از ابتدای تحصیل و صرف نظر از تعداد واحد گذرانده مجاز به انتخاب موضوع و ارائه طرح اجمالی است. این رویه به طلاب کمک می‌کند که پس از اتمام واحدهای آموزشی، طرح تفصیلی مصوب داشته باشند، که این طرح تفصیلی نقشه راه پایان‌نامه و رساله عملی است و از سردرگمی طلبه جلوگیری می‌کند. امید است با این تمهیدات، دیگر با مشکل راکد شدن پرونده‌های تحصیلی طلاب بدون تدوین پژوهش های پایانی مواجه نباشیم.

خانم تمیزکار درباره تمهیدات دیگری که موجب تسریع در روند تدوین پژوهش‌های پایانی طلاب می شود، گفت: در دو سال اخیر، بانک موضوعات مصوب را برای رشته‌های مختلف ابلاغ کردیم. برای مثال، برای رشته تفسیر ۲۰۰ موضوع، برای تاریخ اسلام ۱۵۰ موضوع و برای رشته اخلاق نیز به همین ترتیب موضوعاتی تدوین شد. امسال نیز بانک موضوعات رشته‌های کلام اسلامی، کلام مهدویت، کلام با گرایش امامت، مشاوره اسلامی و تربیت دینی، ظرف یکی دو ماه آینده ابلاغ خواهد شد. حسن این بانک‌ها این است که موضوعات مصوب هستند و نیازی به تصویب مجدد در کارگروه ندارند؛ طلبه فقط باید طرح اجمالی بنویسد.

وی بیان کرد: همچنین هر موضوع پس از انتخاب توسط یک طلبه، از بانک حذف می‌شود و برای دیگران قابل مشاهده نیست. گرچه ایده‌آل آن است که موضوع برگرفته از دغدغه ذهنی پژوهشگر باشد، اما برای کسانی که به هر دلیل موفق به این مهم نمی‌شوند، این بانک‌ها حاوی موضوعات غیر تکراری و به‌روز، به‌ویژه در رشته مشاوره و رشته‌های کلامی، کمک مؤثری است.

مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی حوزه‌های علمیه خواهران در خصوص حمایت‌های پژوهشی، گفت: سال گذشته از طلابی که موضوعات پایان‌نامه آن‌ها در چارچوب مسائل مورد نیاز جامعه و به‌روز بود، با اعطای مبلغی بین پنج تا ۱۰ میلیون تومان حمایت شد. امسال نیز فراخوانی با عنوان «پژوهش‌های جنگ رمضان؛ از همدلی تا مقاومت» منتشر شده است که پژوهش درباره مسائل روز مقاومت مردمی را پوشش می‌دهد. در صورت انتخاب موضوعات مرتبط، حمایت ویژه‌ای صورت می‌گیرد. مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی با تأکید بر برگزاری دوره‌های توانمندسازی برای طلاب، از معاون پژوهش مدرسه خواست: طلابی که ورودی آن‌ها قبل از ۴۰۳ هستند، رصد شوند تا مشکل آنان شناسایی گردد. اگر مشکل موضوع دارند، دوره طرح‌ نامه‌نویسی برگزار شود؛ یا مشکل دیگر است، دوره‌های متناسب گذاشته شود تا طلبه در یک مرحله متوقف نماند.

طلاب در ادامه نشست به بیان چالش‌های رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی پرداختند و خانم تمیزکار در پاسخ به سؤالات طلاب افزود: متأسفانه مجوز رشته مشاوره پیش از فراهم شدن زیرساخت‌های لازم صادر شده است. این رشته با کمبود شدید استاد مواجه است؛ هم در تهران و هم به طریق اولی در سایر استان‌ها. بسیاری از طلاب این رشته پس از چهار سال هنوز با مفاهیم پایه پژوهش آشنا نیستند. اساتید راهنما غالباً از حوزه هستند و با روش‌های کمی پژوهش که در روانشناسی رایج است، آشنایی ندارند، در حالی که بیشتر پایان‌نامه‌های مشاوره باید کمی باشد.

وی به عنوان راهکار، پیشنهاد داد: از اساتید توانمند بومی استفاده شود؛ در صورت نیاز به تغییر استاد راهنما که همکاری نمی‌کند، این کار سریعاً انجام گیرد؛ و برای ایجاد اتحاد نظر بین اساتید راهنما و مشاور، جلسات هماهنگی برگزار شود.

خانم تمیزکار در پاسخ به سؤالات طلاب در رابطه با انتخاب استاد راهنما، گفت: سامانه برای همه استان‌ها باز است و طلبه می‌تواند از سراسر کشور استاد راهنما انتخاب کند. الزامی به انتخاب استاد ساکن استان خود نیست. اساتید راهنما موظف به پاسخگویی هستند، اگر استادی وقت نمی‌گذارد یا همکاری نمی‌کند، باید با او صحبت کرد و در صورت لزوم انصراف داده شود. از سوی دیگر، برخی موارد به تعویق افتادن کار به دلیل پیگیری نکردن خود طلبه است؛ بر اساس بررسی‌های مرکز، حدود ۸۰ درصد مواردی که طلبه یا مدرسه گزارش می‌دهند، پژوهش های پایانی طلاب متوقف مانده، استاد راهنما پاسخ داده و اشکالات را اعلام کرده، اما طلبه آن را در کارتابل خود پیگیری نکرده است. تنها ۲۰ درصد موارد مربوط به عدم همکاری استاد است که در آن صورت باید مراتب به استان و مرکز اطلاع داده شود.

مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی در ادامه، با اشاره به مشکل رساله تصحیح نسخ طلاب رشته فقه خانواده، گفت: این طلاب روند بررسی مقالات علمی پژوهشی خود را پیگیری کنند تا تسریع در روند دفاعیه آنان صورت بگیرد.

حجت الاسلام والمسلمین بابایی، معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور در بخش دیگری از جلسه و در تماسی تلفنی، ضمن تشکر از زحمات مدیرکل پژوهش‌های تحصیلی و آرزوی توفیق برای طلاب، به سه آسیب اصلی در پژوهش‌های حوزوی اشاره کرد: ۱. شتاب تحولات در دنیای معاصر به گونه‌ای که سرعت پژوهش‌های ما تناسبی با تحولات علمی ندارد و گاهی عجله باعث کاهش دقت و پختگی می‌شود. ۲. مشغله‌های متعدد که عملاً تعمق و دقت را کاهش می‌دهد. ۳. تک‌ بعدی بودن پژوهش‌ها، بدین معنا که هر پژوهشگر صرفاً از منظر تخصص خود (تفسیر، فقه، اخلاق، عرفان، کلام،...) به مسئله می‌نگرد و از نگاه‌های بین رشته‌ای غافل می‌ماند.

وی راه حل اصلی را «کار گروهی و کلان‌پروژه‌ها» دانست و افزود: امروز در کشورهای پیشرفته، کار جمعی جایگزین کار فردی شده است. با همکاری چند نفره، دقت چندبرابر می‌شود، خطاهای علمی کاهش می‌یابد، سرعت افزایش می‌یابد و امکان نگاه بین رشته‌ای فراهم می‌شود. اگر طلاب هر استان با دور هم جمع شدن و اشتراک تفکرات، کار گروهی را تجربه کنند که هم به عمق کار می‌افزاید و هم شتاب می‌بخشد.

مدیرکل پژوهش های تحصیلی حوزه‌های علمیه خواهران در ادامه جلسه، در رابطه با روش پژوهش کمی در رشته مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی بیان کرد: از سال گذشته محدودیت انجام پایان‌نامه‌های کمی برداشته شده است، اما به شرط تسلط کامل طلبه بر روش‌شناسی کمی و آموزش‌های لازم از جمله آمار، همچنین مرکز مدیریت برگزاری دوره‌های روش تحقیق کمی و پیمایشی را به مدیریت‌های استانی و مدارس واگذار کرده است. در کارگروه‌های مشاوره باید دست‌کم یک استاد آشنا با این شیوه‌ها حضور داشته باشد و داوران جلسات دفاع نیز باید به روش‌های کمّی و کیفی مسلط باشند.

گفتنی است، در پایان، وجود کلان‌پروژه‌ها در بانک موضوعات تفسیری و همچنین فرصت‌های شرکت در جشنواره‌های کار گروهی «رشد» و استفاده از دوره‌های آفلاین پژوهش محور مانند کاربست هوش مصنوعی در پایان نامه و استناد دهی و ... که از سوی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران ضبط و تدوین شده است، نقش مؤثری در توانمندسازی پژوهشی و تسریع تدوین پژوهش‌های پایانی طلاب خواهد داشت.

انتهای پیام/