تبیین نسبت اقامه توحید و نفی طاغوت در گفتمان مبارزه و مقاومت

عضو هیئت علمی و مدیر گروه کلام اسلامی و فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در نشست بصیرتی ـ سیاسی «الهیات انقلاب اسلامی و جنگ» به بُعد الهیاتی انقلاب اسلامی و مسئله جنگ پرداخت.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران / فارس، نشست بصیرتی ـ سیاسی با موضوع: «الهیات انقلاب اسلامی و جنگ» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر صفدر الهی‌راد، عضو هیئت علمی و مدیر گروه کلام اسلامی و فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در مدرسه علمیه تخصصی جامعة‌ النور شیراز برگزار شد.

دکتر صفدر الهی‌راد در ابتدای نشست، «مبارزه» را یکی از ارکان هویت انسان دانست و با استناد به آیه «فَتَبارَکَ اللّهُ أَحسَنُ الخالِقین»، ویژگی ممتاز انسان در خلقت را تحلیل کرد و بیان داشت: خداوند دو ویژگی اساسی «عقل و قدرت تعقل» و «اختیار و انتخابگری» را به انسان عطا کرده است.

وی با اشاره به آیه «إِنّا هَدَیناهُ السَّبیلَ إِمّا شاکِراً وَ إِمّا کَفوراً» بیان کرد: فرشتگان با وجود آگاهی، فاقد انتخاب میان خیر و شر هستند، اما انسان می‌تواند راه شکرگزاری یا ناسپاسی را برگزیند.

عضو هیئت علمی و مدیر گروه کلام اسلامی و فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در ادامه به روایتی از امام صادق(ع) اشاره کرد که می‌فرماید: «خداوند در فرشتگان عقل بدون شهوت، در حیوانات شهوت بدون عقل و در انسان هر دو را قرار داد؛ پس هرکس عقلش بر شهوتش غلبه کند از فرشتگان برتر و هرکس شهوتش بر عقلش چیره شود از حیوانات پست‌تر است.»، هویت انسان را در میدان مبارزه میان عقل و شهوت و خیر و شر دانست و این مبارزه را دارای دو جلوه فردی و اجتماعی توصیف کرد. جلوه فردی در اعمال شخصی مانند عبادات و مجاهده با نفس و جلوه اجتماعی را در «نفی طاغوت» و ایستادگی در برابر ظلم و استکبار تعریف نمود و شرط ایستادگی در برابر طاغوت بیرونی را مبارزه با طاغوت نفس در درون خواند.

دکتر الهی‌ راد با اشاره به آیه ۳۶ سوره نحل، رسالت همه پیامبران را «اقامه توحید» برشمرد و آن را دارای دو روی «پذیرش ولایت الهی» و «نفی طاغوت و ایستادگی در برابر استکبار» دانست و تصریح کرد: همان‌گونه که در کلمه توحید ابتدا نفی (لا اله) و سپس اثبات (الا الله) آمده، ایمان حقیقی بدون نفی طاغوت تحقق نمی‌یابد.

وی در ادامه با انتقاد از کمرنگ شدن مسئله «نفی طاغوت» در گفتمان دینی، نسبت به تقلیل دین به مجموعه‌ای از توصیه‌های اخلاقی فردی هشدار داد و گفت: دین اسلام دینی صرفاً فردی و منزوی نیست، بلکه در عرصه اجتماع حضور فعال دارد و مقابله با طاغوت و اقامه عدالت از مهم‌ترین مأموریت‌های آن است و سیره پیامبرانی همچون حضرت موسی، حضرت ابراهیم و پیامبر اکرم(ص) که در برابر فرعون، نمرود و نظام جاهلی ایستادند، مبارزه با طاغوت را در متن رسالت انبیا قرار داد و جدا کردن دین از مسائل سیاسی و اجتماعی را نگاهی سکولار خواند که به دنبال حذف دین از عرصه عمومی است.

استاد کلام اسلامی در ادامه، انقلاب اسلامی ایران را نه یک تغییر سیاسی ساده، بلکه حرکتی در جهت احیای گفتمان قرآنی «اقامه توحید و نفی طاغوت» ارزیابی کرد و گفت: امام خمینی(ره) بر این مبنا حرکت نمودند و انقلاب اسلامی از ابتدا ماهیتی مبارزاتی در برابر نظام طاغوتی پهلوی داشت. وی طاغوت را محدود به یک فرد یا حکومت خاص ندانست، بلکه آن را هر قدرت، نظام سلطه یا جریان فکری و فرهنگی‌ای خواند که در برابر اراده الهی بایستد و مبارزه با آن را دارای اشکال سیاسی، فرهنگی، علمی و فکری عنوان کرد.

دکتر الهی‌راد سپس به ضرورت رهبری جامعه اسلامی در دوران غیبت پرداخت و با اشاره به دیدگاه فقهای شیعه و تعبیر صاحب جواهر که «کسی که در ولایت فقیه تردید کند، گویا طعم فقاهت را نچشیده است»، ولایت فقیه را نه صرفاً مبتنی بر ادله نقلی، بلکه دارای ریشه‌های عقلی برای اداره جامعه بر اساس احکام اسلام و با محوریت عدالت و تقوا برشمرد. و با استناد به آیه «لا إِکراهَ فِی الدِّین» و سنت الهی عدم تحمیل اراده، تأکید کرد: تحقق حکومت دینی یک فرایند دو سویه است که علاوه بر وجود رهبری دینی، به همراهی و آمادگی مردم نیاز دارد و نمونه‌های آن در عدم پذیرش خلافت از سوی امیرالمؤمنین(ع) در ابتدا و صلح امام حسن(ع) به دلیل تزلزل یاران مشاهده می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به آیه «إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَومٍ حَتّی یُغَیِّروا ما بِأَنفُسِهِم»، یکی از مهم‌ترین وظایف نیروهای مؤمن و انقلابی را کار فرهنگی و معرفتی و تقویت بصیرت جامعه برای تحقق آرمان‌های انقلاب دانست.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر الهی‌راد، گاه فراهم شدن فرصت‌های ویژه الهی برای بیداری جامعه را نوعی «بعثت اجتماعی» خواند که صف‌های حق و باطل را آشکارتر می‌کند و آیه «لَئِن شَکَرتُم لَأَزیدَنَّکُم وَلَئِن کَفَرتُم إِنَّ عَذابی لَشَدید»، وظیفه مؤمنان را شکرگزاری عملی نسبت به این فرصت‌ها و عدم بی‌تفاوتی نسبت به آن‌ها عنوان می کند.

ایشان در ادامه تصریح کرد: دین اسلام دینی منفعل در برابر دشمن نیست و مؤمن باید با هوشیاری، بصیرت و تدبیر، روحیه تهاجمی در برابر جبهه باطل داشته باشد، بدون آنکه دچار رفتارهای هیجانی و بدون عقلانیت گردد.

مدیر گروه کلام اسلامی و فلسفه دین مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به اهمیت کار فرهنگی و تربیتی، از شخصیت‌هایی چون امام خمینی (ره)، علامه مصباح یزدی، شهید مطهری و شهید بهشتی به عنوان کسانی یاد کرد که به تربیت نیروهای فکری و آگاه در کنار مبارزه سیاسی اهتمام داشتند و آینده انقلاب را وابسته به آگاهی و تربیت نسل جوان می‌دانستند.

وی در برابر این رویکرد، هدف‌گیری رسانه‌ها و جریان‌های فکری دشمن برای فاصله انداختن میان نسل جوان و مبانی فکری انقلاب را یادآور شد و تبیین مفاهیمی چون توحید، طاغوت، ولایت، استقلال و مقاومت به زبان روز برای نسل امروز را از وظایف مهم برشمرد.

دکتر الهی‌راد در پایان با تأکید بر ماهیت عمیقاً الهی و مبارزاتی انقلاب اسلامی بر اساس اصل قرآنی «اقامه توحید و نفی طاغوت»، اظهار داشت: تا زمانی که این روحیه در جامعه زنده باشد، مسیر انقلاب ادامه خواهد داشت.

شایان ذکر است این نشست همزمان بصورت آنلاین با حضور سایر اساتید، طلاب و دانش آموختگان مدرسه علمیه تخصصی جامعة‌ النور شیراز برگزار شد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha