بررسی بازنمایی مهدویت و آخرالزمان در سینمای جهان؛ از هالیوود تا تمدن اسلامی

کارگاه تخصصی «مهدویت و آخرالزمان در سینما» در قالب دوره آموزشی «روایت انتظار؛ رویکردهای نو در جنگ روایت‌ها» با ارائه سعید مستغاثی، مستندساز و منتقد سینما، در دو بخش مجزا، به بررسی ابعاد پنهان سینمای آخرالزمانی، منجی‌گرایی در آثار هالیوودی و ظرفیت‌های تمدن اسلامی برای تولید روایت‌های بدیل پرداخت.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/ زنجان، کارگاه تخصصی «مهدویت و آخرالزمان در سینما» در قالب دوره آموزشی «روایت انتظار؛ رویکردهای نو در جنگ روایت‌ها» با ارائه سعید مستغاثی، مستندساز و منتقد سینما، در دو بخش مجزا، به بررسی ابعاد پنهان سینمای آخرالزمانی، منجی‌گرایی در آثار هالیوودی و ظرفیت‌های تمدن اسلامی برای تولید روایت‌های بدیل پرداخت.

آقای مستغاثی در این کارگاه که به صورت مجازی و با حضور فعالان فرهنگی، طلاب و علاقه‌مندان حوزه رسانه برگزار شد، با تشریح مبانی شکل‌گیری سینمای آخرالزمانی در غرب، به نقش سینما در بازنمایی مفاهیم منجی‌گرایی، آینده‌پژوهی و مهندسی افکار عمومی پرداخت.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از آثار سینمایی هالیوود فراتر از سرگرمی عمل می‌کنند، اظهار داشت: بخش قابل توجهی از فیلم‌های آخرالزمانی، حامل روایت‌های فرهنگی، سیاسی و اعتقادی هستند و تلاش می‌کنند تصویری خاص از آینده جهان، منجی موعود و نسبت خیر و شر ارائه دهند.

آقای مستغاثی در ادامه با معرفی فیلم‌هایی همچون «پرومتئوس»، «تلماسه»، «جن‌گیر»، «جن‌گیر: مؤمن»، «ماتریکس» و «تاپ گان: ماوریک» به تحلیل لایه‌های مفهومی و نمادهای موجود در این آثار پرداخت و گفت: بسیاری از تولیدات سینمایی غرب، در کنار روایت داستانی، حامل پیام‌ها و تصویرسازی‌هایی هستند که می‌توانند در شکل‌دهی ذهنیت مخاطبان نسبت به تحولات آینده نقش‌آفرین باشند.

وی با تشریح ساختار رایج آثار آخرالزمانی افزود: اغلب این فیلم‌ها بر سه محور اصلی استوار هستند؛ نخست جهانی که در معرض نابودی قرار گرفته است، دوم نیرویی که عامل این تهدید و ویرانی است و سوم قهرمان یا منجی‌ای که برای نجات جهان وارد میدان می‌شود. این الگو طی دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین قالب‌های روایت در سینمای جهان تبدیل شده است.

این منتقد سینما در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله فقدان سینمای آخرالزمانی بومی در ایران پرداخت و اظهار کرد: شکل‌گیری سینما در ایران عمدتاً در بستری متأثر از الگوهای وارداتی غربی صورت گرفته و به همین دلیل کمتر شاهد تولید آثاری بوده‌ایم که بتوانند بر پایه جهان‌بینی اسلامی، روایت مستقلی از آینده، منجی‌گرایی و تمدن نوین اسلامی ارائه دهند.

وی همچنین بر ضرورت بازخوانی تاریخ تمدن اسلامی تأکید کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین راه‌های تقویت هویت نسل جوان، معرفی صحیح دستاوردهای تمدن اسلامی است. تمدنی که در طول قرون متمادی در عرصه‌های علم، فلسفه، پزشکی، نجوم، هنر و فناوری نقش‌آفرین بوده و بسیاری از پیشرفت‌های علمی جهان امروز بر پایه میراث آن شکل گرفته است.

آقای مستغاثی در این کارگاه، نمونه‌هایی از دانشمندان برجسته تمدن اسلامی از جمله عباس بن فرناس، مخترع و دانشمند اندلسی و قطب‌الدین شیرازی، ریاضیدان، فیلسوف و اخترشناس ایرانی را معرفی کرد و نقش تمدن اسلامی در انتقال دانش و فرهنگ به اروپا مورد بررسی قرار داد.

معرفی و بررسی کتاب‌های «حکایت سینماتوگراف»، «تمدن آسمانی» و «فرهنگ اسلام در اروپا؛ خورشید الله بر فراز مغرب زمین» از دیگر بخش‌های این نشست بود. مدرس دوره این آثار را منابعی ارزشمند برای شناخت تاریخ سینما، تمدن اسلامی و تأثیر مسلمانان بر شکل‌گیری تمدن جدید غرب دانست.

شرکت‌کنندگان همچنین با برخی از مفاهیم کلیدی در تحلیل فیلم‌های آخرالزمانی، رمزگشایی نمادهای فرهنگی در آثار سینمایی و شیوه‌های بازنمایی منجی‌گرایی در رسانه‌های غربی آشنا شدند.

گفتنی است دوره آموزشی «روایت انتظار؛ رویکردهای نو در جنگ روایت‌ها» با هدف ارتقای سواد رسانه‌ای، توانمندسازی فعالان فرهنگی و تبیین ابعاد مختلف جنگ روایت‌ها از سوی ستاد امر به معروف و نهی از منکر و معاونت پژوهش حوزه علمیه خواهران استان زنجان با همکاری مؤسسه شناخت و مؤسسه فرهنگی رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد برگزار شد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha