گاهی یک مخالفت ساده، ریختوپاش اسباببازیها یا یک «نه» گفتن معمولی کودک، جرقهای میشود برای فریادی که خیلی زود جایش را به موجی از عذاب وجدان میدهد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، گاهی یک مخالفت ساده یا یک ریختوپاش کوچک در خانه، آتشفشانی از خشم را در وجود والد شعلهور میکند؛ واکنشی که لحظاتی بعد با عذاب وجدان همراه میشود. واقعیت این است که پشت این فریادهای ناگهانی، نه بیصبریِ صرف، بلکه فرسودگی، کمخوابی و کاهش ظرفیت روانی پنهان شده است. بازگشت به آرامش نیازمند شناسایی این خستگی و تمرین مکثهای کوتاه پیش از هر واکنشی است.
صدای خستگی پشت کارهای تمامنشدنی
نفیسه عباسی غریب، روانشناس کودک، با درک چالشهای هرروزه والدین میگوید: «سلام مامان و باباهای دوستداشتنی، خدا قوت به همه شما که هر روز با وجود خستگی باز هم برای بهتر شدن رابطهتان با بچهها تلاش میکنید. امروز میخواهم کمی از خودمان حرف بزنم؛ از مادری که گاهی پشت مسئولیتها، نگرانیها و کارهای تمامنشدنی گم میشود.»
او به لحظاتی اشاره میکند که واکنش والد فراتر از حد انتظار است: «تا حالا شده بچه فقط یک بار بگوید نمیخواهم، اما شما ناگهان صدایتان بالا برود و بعد از خودتان بپرسید من چرا اینقدر شدید واکنش دادم؟ گاهی شدت واکنش ما فقط به رفتار بچه مربوط نیست، بلکه نتیجه خستگی، کمخوابی، فشار ذهنی، تنهایی یا تکرار چندباره رفتار است.»
تعبیر اشتباه رفتارهای ساده در روزهای فرسودگی
کاهش توان روانی، زاویه دید والد را تغییر میدهد و اتفاقات عادی را بحرانی جلوه میدهد. عباسی غریب در این باره بیان میکند: «وقتی ظرفیت روانی ما پایین آمده، مغز ما رفتارهای معمولی فرزندمان را هم تهدیدآمیزتر برداشت میکند؛ یک ریختوپاش کوچک شبیه بیاحترامی دیده میشود، نه گفتن تبدیل میشود به جنگ قدرت و یک گریه معمولی، دیگر آخرین قطره صبرمان را هم لبریز میکند.»
این روانشناس کودک یادآور میشود که این تحلیل هرگز به معنای سرزنش پدر و مادر نیست: «این حرف به معنی مقصر دانستن آن مامان یا بابا نیست، بلکه به ما یادآوری میکند که خودمان هم بخشی از این چرخه هستیم. اگر من در اوج عصبانیت باشم، احتمال اینکه بتوانم کودکم را آرام کنم یا مهارت تازهای به او یاد بدهم خیلی کمتر میشود.»
مهار خشم با چند گام حسی و بدنی ساده
پیش از هر اقدام تربیتی، بازگرداندن بدن به تعادل فیزیولوژیک ضروری است. عباسی غریب راهکارهای عملی و سریعی را توصیه میکند: «پس قبل از کمک به بچه، لازمه چند لحظه به بدن و حال خودمان توجه کنیم؛ میتوانید کف پاهایتان را روی زمین فشار بدهید، نفس آهسته و عمیق بکشید، کمی آب خنک بنوشید یا اگر فرزندتان در امنیت است، چند قدم از آن موقعیت فاصله بگیرید.»
او به تکنیک گفتوگوی درونی و مکث کوتاه اشاره کرده و میافزاید: «بعد از خودت بپرس آیا واقعاً بچه من در خطره یا من فقط خیلی خسته و عصبانیام؟ آیا لازمه همین لحظه و همین الان واکنش بدهم یا میتوانم ۳۰ ثانیه مکث کنم؟»
حق خستگی و سهم مادر از آرامش روزانه
مدیریت هیجان به معنای نادیده گرفتن احساسات طبیعی والد نیست. عباسی غریب تأکید میکند: «تنظیم هیجان یعنی احساس خشمت را انکار نکنی، بلکه نگذاری آن خشم به جای تو تصمیم بگیرد.»
او در پایان، خودمراقبتی را پایه و اساس تربیت سالم دانسته و خاطرنشان میکند: «تو حق داری خسته باشی، کمک بخواهی و برای خودت جا و زمان کوچکی در طول روز داشته باشی؛ چون مراقبت از خودت بخشی از مراقبت از فرزندت و فرزندپروری است.»
انتهای پیام/
نظر شما