به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، شاید شما هم در جمع‌های خانوادگی دیده باشید مادری را که با صدای آرام، خطای چند دقیقه پیش فرزندش را در گوش مادربزرگ پچ‌پچ می‌کند، یا پدری که لغزش بچه‌اش را نقل مجلس و مایه شوخی دورهمی‌ها قرار می‌دهد! غافل از اینکه درست در همان لحظه، دیوارهای اعتماد و عزت‌نفس فرزند آوار می‌شود. همه پدر و مادرها آرزوی داشتن بچه‌هایی باادب، متین و آبرومند را در سر دارند؛ اما چطور می‌شود بدون موعظه‌های طولانی، ادب را در جان فرزند نشاند؟ پاسخ یک کلمه است:حرمت نگه‌داشتن؛ آن هم دقیقاً در بزنگاه‌هایی که فرزندمان پایش می‌لغزد و اشتباهی از او سر می‌زند.

دکتر زهرا قنبری، روان‌شناس خانواده، می‌گوید: «همه خانواده‌ها دوست دارند فرزندان مؤدبی داشته باشند و این یک هدف مشترک میان همه خانواده‌هاست. اما این مؤدب بودن اصلاً از کجا شکل می‌گیرد؟ ریشه‌اش در احترام گذاشتن به بچه‌هاست. یعنی اگر در خانواده، احترام گذاشتن تبدیل به یک شیوه طبیعی، معمول و همیشگی شود، بچه‌ها هم به‌طور خودکار و کاملاً طبیعی، ادب و احترام را یاد می‌گیرند.»

امانت خدا دارایی شخصی نیست!

او با تکیه بر آموزه‌های عمیق دینی، دریچه‌ای تازه به مفهوم احترام به فرزندان می‌گشاید و یادآور می‌شود که فرزند، نه مِلک شخصی والدین، بلکه امانتی ارزشمند از سوی خداوند است؛ امانتی که حرمتش در هر سن و مرحله‌ای از زندگی باید پاس داشته شود.

«خوب است که از این فرصت استفاده کنیم و روایت بسیار زیبایی از آقا امام حسین(ع) خدمتتان عرض کنم؛ وقتی پدر و مادر می‌خواهند به فرزندشان احترام بگذارند، باید پیش از هر چیز او را نه صرفاً ملک و دارایی شخصی خودشان، بلکه یک امانت بزرگ از سوی خداوند بدانند. حالا فرقی نمی‌کند؛ چه نوزاد باشد، چه کودک سه‌ساله و پنج‌ساله، چه در سنین نوجوانی باشد و چه جوانی رشید؛ وقتی او را شایسته احترام بدانند، دیگر احترام گذاشتن به او تبدیل به یک ضرورت تردیدناپذیر می‌شود.

چقدر شایسته است که از همان آغاز راه، والدین اهمیت ویژه‌ای به این موضوع بدهند و همه‌چیز را از اصلاح رفتار خودشان شروع کنند؛ چراکه بچه‌ها آینه تمام‌نمای پدر و مادر هستند. اگر پدر و مادر ادب و احترام را در خانه رعایت نکنند، مطمئن باشید بچه‌ها هم این رفتار را یاد نخواهند گرفت.»

احترام؛ فراتر از چسباندن «آقا» و «خانم» به اسم بچه‌ها

شاید خیلی از ما تصور کنیم تمام احترامی که کارشناسان از آن دم می‌زنند، در پیشوند و پسوندهای کلامی خلاصه می‌شود، اما زهرا قنبری پژوهشگر خانواده پرده از زاویه‌ای عمیق‌تر از این واژه برمی‌دارد:

« قطعاً صدا زدن محترمانه بچه‌ها یکی از شاخص‌های بسیار مهم است، اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود و احترام، هفت یا هشت شاخص اصلی دیگر هم دارد. یکی از شاخص‌های فوق‌العاده حیاتی که من می‌خواهم به‌عنوان یک تکنیک کاربردی به آن اشاره کنم، مسئله رازداری است. وقتی ما واقعاً برای فرزندمان احترام قائلیم، باید امین و رازدار او باشیم. اما این رازداری کجا خودش را نشان می‌دهد و چطور باید رازدار اشتباهات او باشیم؟»

آبرویی که نباید حراج شود

اینجاست که کارشناس‌ما، یک تلنگر جدی و تأمل‌برانگیز پیش پایمان می‌گذارد؛ مقایسه‌ای که اگر صادقانه به آن نگاه کنیم، در نوع برخوردمان با لغزش‌های فرزند تجدیدنظر خواهیم کرد:

«کودک اشتباهی مرتکب شده است. بیایید اول نسبت خداوند را با خودمان مرور کنیم؛ ما در طول زندگی چقدر اشتباه و گناه می‌کنیم و خداوند در مقابل، چقدر پرده‌پوشی و مهربانی به خرج می‌دهد؟ یکی از زیباترین نام‌های خداوند ستارالعیوب است. ما خطا می‌کنیم، اما آیا خداوند آبروی ما را پیش خلایق می‌برد؟ همه خوب می‌دانیم که هرگز چنین اتفاقی نمی‌افتد.

اما متأسفانه برخی والدین چه رویه‌ای در پیش می‌گیرند؟ بچه خطایی کرده؛ بلافاصله به پدرش می‌گویند، ماجرا را به مادربزرگ گزارش می‌دهند و کارهای اشتباه فرزند را دهان‌به‌دهان پیش دیگران بازگو می‌کنند! باید بپذیریم که فرزند هم یک انسان است و خطا کردن بخشی از طبیعت اوست. اگر منِ والد، این هنر پرده‌پوشی و رازپوشی را نداشته باشم، قبح خطا در چشم فرزند می‌شکند و اشتباه کردن برای او ساده‌تر و تکرارش آسان‌تر می‌شود.»

هنر تغافل در پرورش فرزند

حفظ حریم و خطاپوشی کریمانه، همان گمشده‌ای است که در معارف دینی از آن با نام کیمیای «تغافل» یاد شده است؛ مهارتی هوشمندانه که روح و عزت‌نفس فرزند را در گرداب اشتباهاتش زنده نگه می‌دارد. دکتر قنبری کلامش را با این شاه‌کلید تربیتی به پایان می‌برد:

«مفهوم رازداری پیوند بسیار عمیقی با مقوله تغافل دارد. در روایات آمده که تغافل و نادیده گرفتن کریمانه، نیمی از عقل است. این یک تکنیک بی‌اندازه مهم است که در زمره شاخص‌های اصیل احترام قرار می‌گیرد. اگر پدر و مادرها بیاموزند که چطور از این تکنیک در تربیت بچه‌ها هوشمندانه استفاده کنند، بی‌شک فرزندی با عزت‌نفس استوار و جایگاه اجتماعی درخشان و پسندیده پرورش خواهند داد.»

انتهای پیام/