کوثر/ گذر از رویکرد صرفاً احساسی و حرکت به سمت تبیین تحلیلی و کاربردی سیره حضرت زهرا سلاماللهعلیها، میتواند پاسخگوی نیازهای فکری و روانی نسل جوان در مواجهه با چالشهای عصر ارتباطات و فضای مجازی باشد.
خانم منظر جهانپور، مدیر مدرسه علمیه ریحانهالرسول شهرستان نورآباد در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر در لرستان، محورهای علمی و کاربردی مناسب برای برنامههای ایام فاطمیه، راههای بهرهگیری از سیره حضرت زهرا سلاماللهعلیها در تبیین سبک زندگی، نقش مبلغان در پاسخگویی به شبهات فضای مجازی و آسیبهای محتوای تولیدشده درباره این ایام مورد بررسی قرار گرفت.
مدیر مدرسه علمیه ریحانهالرسول شهرستان نورآباد با تأکید بر اینکه ایام فاطمیه فرصتی استثنایی برای بازخوانی زندگی پربار حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها است، بیان کرد: برای جذب مخاطب جوان امروز، ضرورت دارد از رویکرد سوز و گداز صرف فاصله گرفته و به سمت رویکردی تحلیلی، کاربردی و معطوف به سبک زندگی حرکت کنیم؛ چراکه جوانان امروز به دنبال چراییها هستند و میخواهند دریابند که یک الگوی تاریخی چگونه میتواند در دنیای تکنولوژی، شبکههای اجتماعی و چالشهای روانی کنونی به آنها یاری رساند.
وی در ادامه چهار محور اصلی را برای برگزاری کارگاهها و جلسات علمی پیشنهاد کرد و افزود: محور نخست، «مدیریت هیجانات و سلامت روان» است؛ محور دوم به موضوع «هویت اجتماعی و کنشگری» اختصاص دارد؛ محور سوم «اخلاق در عصر دیجیتال و ارتباطات» را مورد واکاوی قرار میدهد و محور چهارم نیز به تبیین «اخلاق سیاسی و مدنی» میپردازد که هر یک از این سرفصلها قابلیت تفکیک و ارائه در قالب چند جلسه تخصصی را دارا هستند.
بهرهگیری از سیره فاطمی برای دستیابی به تابآوری روانی و سرمایه اجتماعی
خانم جهانپور در تشریح چگونگی پیوند این محورها با تبیین سبک زندگی فاطمی اظهار داشت: ترکیب این چهار محور با مفهوم سبک زندگی فاطمی میتواند به عنوان یک استراتژی کارآمد برای دستیابی به تابآوری روانی و آرامش درونی تبیین گردد. در این الگو، سادهزیستی به معنای کاهش وابستگی به مصرفگرایی معنا میشود که ثمره مستقیم آن کاهش اضطرابهای ناشی از مقایسههای اجتماعی و کمبودهای مادی است؛ در واقع، سادهزیستی فاطمی ذهن انسان را از چرخه بیپایان خواستنها رها کرده و به سوی رضایت عمیق درونی رهنمون میسازد.
وی مفهوم ایثار را نیز عنصری کلیدی در سیره فاطمی دانست و تأکید کرد: ایثار و خدمترسانی به دیگران از طریق تقویت معنای زندگی، مانع از بروز افسردگی و احساس پوچی میشود و در مدل فاطمی، ایثار به مثابه یک درمان بنیادین برای خودشیفتگی انسان در جهان مدرن عمل میکند.
وی در ادامه با اشاره به اینکه سبک زندگی فاطمی از سطحی صرفاً فردی فراتر رفته و به یک الگوی جمعی و اجتماعی تبدیل میشود، تصریح کرد: حمایت از ولایت و عدالت اجتماعی به مفهوم تعهد به ساختارها و ارزشهای پایداری است که امنیت و انسجام جامعه را تضمین مینمایند. از سوی دیگر، ایثار به مثابه سرمایه اجتماعی عمل کرده و پیوندهای میانفردی را تعمیق میبخشد؛ از این رو وقتی جامعهای بر پایه ایثار و حمایت متقابل بر مدار الگوی فاطمی حرکت کند، سرمایه اجتماعی آن ارتقا یافته و در برابر بحرانهای گوناگونی نظیر فقر یا تهاجم و جنگ مقاوم و تسلیمناپذیر خواهد شد.
رسالت مبلغان در عصر ارتباطات و مهارتهای مقابله با شبهات
مدیر مدرسه علمیه خواهران شهرستان نورآباد با تبیین نقش خطیر فعالان فرهنگی و حوزوی در محیط رسانههای نوین خاطرنشان ساخت: مبلغان دینی در فضای مجازی نباید صرفاً در جایگاه بازنشرکننده محتوا قرار گیرند، بلکه رسالت اصلی آنان ایفاگری نقش «معمار معنا» است. در همین راستا، پاسخگویی فعال باید جایگزین گریز از شبهات شود و مسائل و پرسشها به صورت مستقیم و با منطق علمی در فضای مجازی مدیریت گردند.
وی همچنین ترجمه مفاهیم را ضروری ارزیابی کرد و افزود: مبلغان باید بتوانند مفاهیم پیچیده تاریخی و مبانی اعتقادی را به زبانی ساده، تصویری و کاملاً قابل فهم برای عموم مخاطبان برگردانند. علاوه بر این، اتخاذ رویکرد پیشدستانه امری الزامی است؛ بدین معنا که به جای حضور واکنشی و صرفاً پاسخمحور، باید پیش از ظهور و رسوخ شبهات، روایت اصیل و صحیح با تولید محتوای جذاب رسانهای در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
وی مهارتهای بنیادین مورد نیاز مبلغان را شامل چند بخش کلیدی دانست و گفت: تسلط بر مهارتهای فنی نظیر آشنایی با الگوریتمهای شبکههای اجتماعی و ابزارهای تولید محتوا از گامهای نخستین است. در کنار آن، تسلط بر تفکر انتقادی و تحلیل محتوا به منظور تشخیص سریع شبهات پنهان در دل روایتهای روزمره و شناسایی ریشههای فکری آنها اهمیتی حیاتی دارد. همچنین تسلط بر روانشناسی مخاطب برای شناخت سطح نیازها و دغدغههای طبقات مختلف جامعه اعم از قشر دانشگاهی تا عامه مردم جهت گزینش لحن و قالب اثرگذار، در کنار مهارتهای ارتباطی مؤثر، مجموعه ابزارهای مبلغان را در این میدان تشکیل میدهد.
آسیبشناسی محتواهای فاطمی و راهکارهای اصلاحی
خانم جهانپور در ارزیابی وضعیت تولیدات مرتبط با ایام فاطمیه گفت: محتواهای ناظر به ایام فاطمیه در فضای مجازی متأسفانه در مواردی دچار خطاهای ساختاری است که به اعتبار و وثاقت این نهضت عظیم تاریخی آسیب وارد میکند. در شمار این آسیبها میتوان به اغراق و احساساتگرایی افراطی، رواج روایتهای ضعیف و عامیانه، نقل مطالب بدون ذکر مأخذ و سند معتبر و همچنین نمایشیسازی سطحی وقایع اشاره کرد.
وی در خصوص راهکارهای رفع این آسیبها تأکید کرد: اصل بنیادین در این مسیر، اعتبارسنجی دقیق دادهها، تنوعبخشی به قالبهای ارائه و همچنین ابتناء کامل پیامها بر محتوای محوری و پیامهای اصیل است.
وی در پایان آموزش فعالان این عرصه را راهکاری تعیینکننده خواند و یادآور شد: ضرورت دارد دورههای تخصصی هدفمندی برای مبلغان، پژوهشگران و تولیدکنندگان رسانهای با تمرکز بر سرفصل «اخلاق در روایتگری تاریخی» برگزار شود تا محتواهای ارائهشده ضمن برخورداری از اتقان علمی و سندی، حامل پیامهای حیاتبخش فرهنگ فاطمی برای نسل امروز باشند.
انتهای پیام/
نظر شما