فاطمه، الگوی سوم زن؛ بازخوانی کتاب «فاطمه فاطمه است»

کوثر/مدیر مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه سلام‌الله‌علیها، در نشستی با محوریت بازخوانی کتاب «فاطمه فاطمه است» اثر دکتر علی شریعتی، با اشاره به گذشت بیش از نیم قرن از ایراد آن سخنرانی مشهور، این اثر را همچنان برای نسل جوان امروز قابل بهره‌مندی دانست و تأکید کرد: شریعتی با خوانشی نو، حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها را نه یک «زن نمونه» دست‌نیافتنی، بلکه «نمونه یک زن کامل» و الگویی قابل تأسی معرفی کرد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر در مازندران، خانم منیره سادات کامرانی مدیر مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه سلام‌الله‌علیها فریدونکنار در گفت‌وگویی در نشست ضمن توصیه کتاب «فاطمه فاطمه است» به جوانان، گفت: این اثر حاصل سخنرانی مشهور دکتر علی شریعتی در سال ۱۳۵۰ است که بعدها در قالب یک جلد کتاب منتشر شد و ما خود بارها مطالعه آن را به نسل جوان توصیه کرده و می‌کنیم.

خانم کامرانی افزود: شریعتی در این سخنرانی کوشیده تصویری زیبا و متفاوت از حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها ارائه دهد؛ تصویری که با توجه به اقتضائات زمانه او، هم از کلیشه‌های سنت‌گرایانه فاصله گرفته باشد و هم تسلیم الگوهای نفس‌تجددگرایانه زمانه نشود.

مدیر مدرسه علمیه حضرت آمنه با اشاره به نام‌گذاری این کتاب بیان کرد: شریعتی با عنوان «فاطمه فاطمه است» می‌خواست این نکته را بیان کند که بر اساس روایت مشهور از حضرت حجت علیه‌السلام که فرمودند «اُمی فاطمه لی اُسوةٌ حسنة»، مادرم فاطمه برای من الگوی تمام و کمال است.

وی افزود: شریعتی در این کتاب بر استقلال وجودی و شخصیتی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به‌عنوان یک انسان کامل تأکید می‌کند و می‌خواهد بگوید اگر فاطمه، فاطمه است، نه به سبب دختر خاتم‌الانبیا بودن، نه همسری امام اول شیعیان و نه مادر بودن برای امامان، بلکه به خاطر شخصیت ممتاز خود حضرت است که جامع تمام تجلی‌گاه صفات جمال و جلال حضرت حق بوده و به این درجه رسیده است.

خانم کامرانی با تبیین تفاوت تعبیر «زن نمونه» و «نمونه زن» بیان کرد: اگر بگوییم فاطمه یک زن نمونه است، ناخواسته او را دست‌نیافتنی معرفی کرده‌ایم و جوان می‌پرسد «فاطمه کجا و من کجا»؛ اما شریعتی با تعبیر «نمونه یک زن کامل»، الگویی قابل دستیابی و تأسی به جوان امروز ارائه می‌دهد.

وی این نگاه را در برابر دوگانه زمانه شریعتی یعنی «زن سنتی منفعل» و «زن متجدد کالاشده» خواند و هشدار داد: متأسفانه امروز نیز نگاه متجددانه به زن در حال بازگشت است و کتاب شریعتی هنوز برای زن امروز ما قابل بهره‌مندی است تا «الگوی سوم زن» را بشناسد؛ الگویی که نه گوشه‌نشینی و انفعال را می‌پذیرد و نه کالاشدگی را.

وی با نقد تفسیر نادرست برخی روایات که به حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نسبت داده شده، تأکید کرد: در سیره حضرت زهرا دقیقاً می‌بینیم که ایشان در عمق جامعه به‌عنوان یک زن کنشگر فعال سیاسی و اجتماعی در کنار رهبر سیاسی فعالیت می‌کند؛ بنابراین خوانش شریعتی، زندگی حضرت را به‌عنوان «انسان مسئول در قبال جامعه اسلامی» و نه «انسان کنشگر منفعل در پستوی خانه» معرفی می‌کند.

مدیر مدرسه علمیه حضرت آمنه افزود: شریعتی «دختر پیامبر بودن» را به «انسان مسئول بودن» بازترجمه کرده و از این منظر، فاطمه زنی است که در حساس‌ترین لحظات میان رسالت و قدرت ایستاد و حاضر نشد حقیقت را فدای امنیت شخصی و خانوادگی خود کند؛ خانه‌اش به آتش کشیده شد اما در برابر قدرت پوشالی که می‌گفت «علی نباید امام مردم شود» ایستاد.

خانم کامرانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تفسیر سوره کوثر و طرح مباحثی چون فدک، گفت: شریعتی مسئله فدک را به‌مثابه مسئله سیاسی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها مطرح و ایشان را به‌عنوان امام جامعه معرفی کرد و فاطمه را از شخصیت فردی به یک نماد تاریخی و تمدنی بازتعریف کرد.

وی با اشاره به اختلاف نظر پژوهشگران درباره انطباق کامل خوانش شریعتی با داده‌های تاریخ‌نگاری و نقد تقلیل‌گرایی ایدئولوژیک او، اضافه کرد: با کنار گذاشتن این اختلاف‌ها، نگاه اولیه شریعتی به حضرت زهرا به‌عنوان کنشگر فعال سیاسی، رهبر و امام سیاسی، کمکی بزرگ برای ارائه تمدن جدیدی از اسلام بود؛ خصوصاً آن نکته که حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها با ایستادگی خود، امامت حضرت علی علیه‌السلام را تا قیام قیامت بیمه کرد و این واقعاً ارزشمند است. در پایان، مدیر مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه سلام‌الله‌علیها فریدونکنار ابراز امیدواری کرد که خداوند متعال همه ما را در این مسیر از عاقبت‌به‌خیران و ثابت‌قدمان نگه دارد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha