مدارا با منافقان؛ تدبیری هوشمندانه برای تحکیم اقتدار اسلامی

استاد مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه (س) فریدونکنار گفت: در تحلیل سیره حکمرانی پیامبر اکرم (ص) نسبت به منافقان، سیاست مدارا را نه نشانه ضعف، بلکه استراتژی کلان و چندلایه‌ای برای تثبیت وحدت، مشروعیت و امنیت در جامعه نوپای مدینه ارزیابی کرد.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/مازندران، خانم بنت الهدی جعفرزاده استاد مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه سلام‌الله‌علیها فریدونکنار به مناسبت شهادت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ به تبیین سیره سیاسی نبوی در استراتژی «مدارا» با منافقانپاسخ داد: در مرحله تأسیس دولت اسلامی، اولویت نخست پیامبر (ص) تحکیم وحدت اجتماعی میان اقشار گوناگون شامل مهاجران، انصار و قبایل مختلف بود. در آن بستر حساس، هرگونه برخورد فیزیکی و حذفی با منافقان که در ظاهر مسلمان بودند، می‌توانست انسجام شکننده جامعه را در هم بشکند و زمینه‌ساز جنگ‌های داخلی خطرناک شود، لذا استراتژی مدارا، علاوه بر حفظ همزیستی مسالمت‌آمیز، جبهه داخلی را در برابر تهدیدات خارجی قریش تقویت می‌کرد و از تفرقه جلوگیری می‌نمود.

وی افزود: یکی از اصول کلیدی در سیره نبوی، حاکمیتِ احکام ظاهری بود که تمایز میان «جرم سیاسی» و «کفر اعتقادی» را تبیین می‌کرد. پیامبر اکرم (ص) تا زمانی که منافقان دست به اقدام عملی و خلاف شرع آشکار نزده بودند، بر اساس ایمان ظاهری با آن‌ها همچون شهروند رفتار می‌کردند و کیفر باطن را به خداوند واگذار می‌نمودند. این رویکرد، اقتدار حاکمیت را در چارچوب عدالت قانونی و رفتارِ شهروندمحور به نمایش می‌گذاشت تا اینکه به یک رفتار انتقام‌جویانه و شخصی تقلیل یابد.

خانم جعفرزاده در استفاده پیامبر اکرم از ظرفیت‌ها پاسخ داد: ظرفیت‌های اطلاعاتی و افشای تدریجی توطئه‌ها، ضلع دیگری از مدیریتِ هوشمندانه نبوی بود که افکار عمومی را به سود حق تغییر می‌داد. پیامبر (ص) که از نیات منافقان آگاه بودند، این آگاهی را به ابزاری برای مدیریت جامعه تبدیل کردند تا با نمایان شدنچهره واقعی آن‌ها در جریان‌هایی همچون غزوه تبوک، نفوذ اجتماعی‌شان از میان برود. این روش، اقتدارِ حکومت را نه از طریقِ فشار و زور، بلکه از مسیر کسب مشروعیت مردمی و بصیرت‌افزایی جامعه تثبیت می‌کرد.

وی در ادامه گفت: مدارا در سیره پیامبر (ص) نمادی از مصلحت‌شناسی راهبردی و نوعی صبر تاکتیکی بود که با توازن قوای آن زمان انطباق کامل داشت. با توجه به توصیه قرآن در نهی از جنگ با خودی‌ها (تُقَاتِلُونَ أَنْفُسَکُمْ)، حفظ انسجام بر حذف فوری دشمنان درونی اولویت یافت تا اهداف بزرگ‌تر اسلام محقق گردد. بنابراین، این استراتژی ثابت کرد که در شرایط حساس، پرهیز از درگیری‌های داخلی به نفعِ بقایِ جریانِ حق، یک انتخابِ شجاعانه و آینده‌نگرانه است.

استاد مدرسه علمیه تخصصی حضرت آمنه سلام‌الله‌علیها در پایان گفت : اقتدارِ حاکمیتِ اسلامی در سیره نبوی، صرفاً در گرو قدرتِ فیزیکی نیست، بلکه در عقلانیتِ سیاسی، مدیریتِ بحران و تواناییِ صیانت از منافعِ کلانِ جامعه تجلی می‌یابد. الگویِ رفتاریِ پیامبر(ص) به ما می‌آموزد که در پیچیده‌ترین شرایط حکمرانی، «مدارا» می‌تواند کارآمدترین ابزار برای خنثی‌سازی توطئه‌ها و افزایشِ اقتدارِ نظام باشد، به‌شرطی که این تدبیر در خدمتِ اصولِ الهی و حفظِ وحدتِ جامعه اسلامی قرار گیرد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha