خیلی از شبهایی که با کلافگی و چشمهایِ خوابآلود کنار تختِ کودکمان مینشینیم، اولین چیزی که از ذهنمان میگذرد این است: «چرا خوابِ خوبی نداره؟».
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، ناآرامیِ خوابِ کودکان، معمولاً یک «انتخاب» نیست؛ بلکه واکنشی است به مجموعهای از نیازهای بیولوژیک و روانی که هنوز به درستی پاسخ داده نشدهاند.
این بچهها مثل فنرند!
از دیدگاه علمی، اولین نکته «ریتم زیستی» است. سیستم عصبی کودکان هنوز در حالِ تکامل است و «ساعتِ بیولوژیک» آنها مثل ما بالغها تنظیم نیست. وقتی کودکی بیش از حد خسته میشود، مغز او بهجای فرورفتن در خوابی عمیق، دچار نوعی تحریکشدگی میشود؛ مثل فنری که بیش از حد کشیده شده باشد و ناگهان رها شود. در کنار این، عواملی مثل تغذیه (گرسنگی یا رفلاکس)، محیطِ خواب (نور و دمای نامناسب) یا حتی تغییرات فیزیکی مثل دنداندرآوردن، نقشِ محرکهایِ جسمیِمستقیم را بازی میکنند که آرامش را از آنها میگیرد.
مامان، بابا، ازم جدا نشید!
اما نیمهِٔ دیگرِ ماجرا، «دنیای روانشناختی» کودک است. خواب برای یک کودک، نوعی «جدایی» است؛ جداشدن از بازی، از آغوشِ ما و از جریانِ زندگی. برای همین، اضطرابِ جدایی در شبها خودش را بیشتر نشان میدهد. بچهها، برخلافِ ما، مهارتِ پردازشِ هیجانهای روزانه را ندارند. هر اتفاقی که در طول روز افتاده –از یک هیجانِ مثبتِ زیاد مثل بازی در شهربازی، تا تنشهای خانوادگی یا حتی یک دعوای کوچک– در شب به شکلِ ناآرامیِ خواب خودش را تخلیه میکند. کودکِ ناآرام در واقع دارد تلاش میکند که امنیتِ از دست رفتهاش را در محیطِ خواب دوباره پیدا کند.
اهمیت روتین قبل از خواب
در واقع، این ناآرامی پیامِ یک «نیاز» است؛ پیامی که میگوید: «من هنوز بلد نیستم چطور آرام شوم و برای این کار، به یک روتینِ معنادار نیاز دارم». اینجا همان نقطهای است که نقشِ ما پررنگ میشود. «روتینِ قبل از خواب» فقط یک اصطلاحِ تربیتی نیست، بلکه یک «لنگرگاهِ امن» است. وقتی هر شب، پیش از خواب، فضایی از آرامش، نورِ کم، یک داستانِ تکراری یا یک نوازشِ پیوسته برقرار میکنیم، به مغزِ کودک سیگنال میدهیم که: «امن است؛ میتوانی رها کنی و بخوابی».
این نکته مهم است
نکتهی پایانی اینکه؛ صبوری در این مسیر، بخشی از فرآیندِ رشدِ خانواده است. با این حال، اگر این ناآرامیها با علائمی مثل تنفسِ دهانی، خر و پفِ شدید یا بیقراریهایِ غیرعادی همراه است، حتماً مشورت با یک متخصص را در اولویت قرار دهید. گاهی آرامشِ خواب، به سادگیِ یک بررسیِ جسمی در کنارِ صبوریِ عاطفی است.
انتهای پیام/
نظر شما