مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) تهران با تأکید بر ضرورت تحول در شیوههای آموزشی و تربیتی حوزه گفت: آموزش باید از انتقال صرف محتوا به سمت یادگیری عمیق، مهارتمحوری و مسئلهمحوری حرکت کند و طلاب با تقویت قدرت تحلیل، پرسشگری، پژوهش و سواد رسانهای، برای مواجهه با مسائل واقعی جامعه و دغدغههای نسل جدید آماده شوند.
بهگزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران/تهران، خانم منصوری مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) با اشاره به برنامههای آموزشی و پژوهشی این حوزه برای ارتقای سطح علمی طلاب گفت: در سالهای اخیر تلاش کردهایم آموزش در حوزه از حالت صرفاً انتقال محتوا فاصله بگیرد و بیشتر به سمت یادگیری عمیق، مهارتمحوری و مسئلهمحوری حرکت کند. امروز صرفاً حفظ مطالب و موفقیت در آزمون را کافی نمیدانیم؛ طلبه باید بتواند آموختههای خود را تحلیل کند، درباره آن سؤال مطرح کند و آن را در مسائل واقعی جامعه به کار بگیرد.
وی گفت: در بخش پژوهش نیز بر تقویت مهارتهایی مانند مطالعه هدفمند، مسئلهیابی، روش تحقیق، تحلیل منابع و نگارش علمی تأکید بیشتری شده است، همچنین تلاش شده میان آموزش و پژوهش ارتباط بیشتری ایجاد شود تا پژوهش، فعالیتی جدا از فرایند تحصیل نباشد.
خانم منصوری افزود: در کنار برنامه رسمی آموزشی، برگزاری نشستهای علمی، کارگاههای مهارتی، جلسات نقد و گفتوگو و استفاده از ظرفیت استادان و پژوهشگران برای پاسخ به مسائل روز را نیز دنبال میکنیم. هدف این است که طلبه در پایان دوره، علاوه بر دانش حوزوی، توان اندیشیدن و حل مسئله را نیز به دست آورده باشد.
وی درباره چگونگی آشنایی طلاب جدیدالورود با فضای آموزشی و تربیتی حوزه بیان کرد: ورود به حوزه برای یک طلبه جدید، فقط ورود به یک محیط آموزشی نیست؛ در واقع ورود به یک سبک جدید از زندگی علمی، اخلاقی و اجتماعی است. به همین دلیل معتقدیم آشنایی با حوزه نباید به یک جلسه توجیهی یا ارائه چند آییننامه محدود شود.
مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) گفت: در ابتدای ورود تلاش میکنیم طلبه با ساختار آموزشی، برنامه درسی، شیوه مطالعه، پژوهش، قوانین و انتظارات حوزه آشنا شود و در کنار آن، با فرهنگ و هویت طلبگی نیز ارتباط پیدا کند. یکی از برنامههای مهم ما این است که طلبه جدید احساس نکند در یک محیط بزرگ و ناشناخته رها شده است. ارتباط مستمر با استادان، مسئولان آموزش و فرهنگی و همچنین استفاده از تجربه طلاب سالهای بالاتر میتواند در این زمینه بسیار مؤثر باشد.
خانم منصوری اضافه کرد: به اعتقاد ما، پذیرش تفاوتهای فردی طلاب نیز اهمیت زیادی دارد. ممکن است یک طلبه از نظر علمی قوی باشد اما در برقراری ارتباط یا برنامهریزی نیاز به همراهی داشته باشد و بالعکس. بنابراین تلاش میکنیم هدایت طلاب جدید، متناسب با نیازهای واقعی آنان باشد.
وی به برنامههای حوزه برای استفاده از فناوریهای نوین و آموزش مجازی اشاره و بیان کرد: فناوری را نه جایگزین استاد و ارتباط انسانی، بلکه ابزاری برای افزایش کیفیت آموزش و دسترسی به منابع میدانیم. در این زمینه استفاده هدفمند از آموزشهای برخط، منابع و کتابخانههای دیجیتال، سامانههای آموزشی، محتوای چندرسانهای و نشستهای علمی مجازی میتواند فرصتهای خوبی ایجاد کند. بهخصوص در مواردی که امکان حضور استاد یا دسترسی مستقیم به یک منبع علمی محدود است، فناوری میتواند این فاصله را کاهش دهد.
مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) افزود: البته آموزش مجازی اگر صرفاً به تبدیل کلاس حضوری به یک جلسه آنلاین محدود شود، الزاماً آموزش مؤثری نخواهد بود. بنابراین در کنار توسعه زیرساختها، باید روی تولید محتوای آموزشی مناسب فضای مجازی، آموزش سواد رسانهای و توانمندسازی استادان و طلاب برای استفاده صحیح از فناوری نیز کار کنیم. از طرف دیگر، باید به طلاب آموزش دهیم که در فضای دیجیتال فقط مصرفکننده محتوا نباشند؛ بلکه بتوانند محتوای علمی و دینی معتبر را تشخیص دهند، تحلیل کنند و خودشان نیز در تولید محتوای صحیح و اثرگذار نقش داشته باشند.
خانم منصوری گفت: مهمترین توصیه من این است که هدف طلبگی را در میان روزمرگیهای تحصیل گم نکنند، موفقیت فقط گرفتن نمره خوب یا گذراندن موفقیتآمیز یک مقطع نیست. طلبه باید از خودش بپرسد که این دانشی که امروز میآموزد، قرار است فردا چه مسئلهای از جامعه را حل کند و چه اثری در زندگی خودش و دیگران داشته باشد.
وی اضافه کرد: طلاب در کنار درس، سه موضوع مطالعه مستمر، پرسشگری و نظم را باید بسیار جدی بگیرند، طلبهای که سؤال میپرسد، مطالعه میکند و برای وقت خود برنامه دارد، حتی اگر مسیرش آرامتر باشد، در بلندمدت پیشرفت بیشتری خواهد داشت، در عین حال توصیه میکنم از پرسیدن سؤالهای دشوار نترسند. حوزه باید محل پرسش و گفتوگوی عالمانه باشد. مهم این است که سؤال را با روش صحیح دنبال کنیم و برای رسیدن به پاسخ، به منابع معتبر و استادان متخصص مراجعه کنیم.
مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) با اشاره به نگاه پرسشگر، کنشگرانه و بهروز نسل زد بهعنوان طلاب جدید و استراتژیهای نوآورانهای حوزه علمیه برای پاسخگویی به دغدغههای فکری این نسل و پیوند زدن آموزههای عمیق دینی با نیازهای واقعگرایانه و چالشهای دنیای مدرن آنها گفت: به نظر من پیش از هر چیز باید یک واقعیت را بپذیریم: نسل جدید را نمیتوان با روشهای نسلهای گذشته تربیت کرد، همانطور که نمیتوان انتظار داشت مسائل امروز را با پاسخهای آماده دیروز حل کنیم. این به معنای تغییر اصول نیست؛ به معنای تغییر شیوه مواجهه با مخاطب است.
وی افزود: نسل جدید سؤالهای متفاوتی دارد؛ درباره خانواده، هویت، روابط اجتماعی، آینده شغلی، فضای مجازی، هوش مصنوعی، سبک زندگی، عدالت، نقش زن در جامعه و حتی نسبت دین با مسائل جدید سؤال میکند. اگر حوزه این سؤالها را نشنود، طبیعی است که پاسخ خود را از جای دیگری جستوجو کند.
خانم منصوری بیان کرد: بنابراین یکی از راهبردهای ما، ایجاد فضای گفتوگو و شنیدن بدون پیشداوری است. طلبه باید بتواند سؤال خود را صریح مطرح کند و مطمئن باشد که پرسیدن یک سؤال به معنای فاصله گرفتن از دین تلقی نمیشود. در مرحله بعد، باید او را به سمت پاسخ مستند، منطقی و عالمانه هدایت کرد. راهبرد دیگر، حرکت از «آموزش پاسخ» به سمت «آموزش روش رسیدن به پاسخ» است. اگر طلبه فقط پاسخ چند سؤال را بداند، با تغییر مسائل دچار مشکل میشود؛ اما اگر قدرت تحلیل، مراجعه به منابع و تشخیص استدلال درست از نادرست را پیدا کند، میتواند با مسائل جدید نیز مواجه شود.
وی اضافه کرد: در کنار این موضوع، معتقدیم طلبه امروز باید با مسائل واقعی جامعه نیز در ارتباط باشد. ارتباط با جامعه، فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی، گفتوگو با اقشار مختلف و آشنایی با مسائل روز میتواند کمک کند که آموزههای دینی از فضای نظری خارج شده و در زندگی واقعی معنا پیدا کنند.
در حوزه فناوری نیز باید همین نگاه را داشته باشیم. طلبه امروز باید سواد رسانهای و دیجیتال داشته باشد و با موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، شبکههای اجتماعی و تغییرات فرهنگی ناشی از فناوری آشنا باشد. حتی میتوان از همین ابزارها برای پژوهش، آموزش و تولید محتوای دینی استفاده کرد.
مدیر مدرسه علمیه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) گفت: در نهایت، به نظرم مهمترین نوآوری این است که به جای اینکه بخواهیم نسل جدید را صرفاً با خودمان همراه کنیم، تلاش کنیم او را بفهمیم و همراه او حرکت کنیم. اگر طلبه احساس کند حوزه دغدغهها و زبان او را میفهمد، گفتوگو شکل میگیرد؛ وقتی گفتوگو شکل گرفت، میتوان آموزههای عمیق دینی را با مسائل واقعی زندگی پیوند زد، بدون اینکه از اصول و هویت حوزوی فاصله بگیریم.
انتهای پیام/
نظر شما