طلبگی؛ فراتر از دانستن، مسیری برای «شدن» و انسان‌سازی

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان، در نشست تخصصی مدیران و معاونان مدارس علمیه خواهران هرمزگان، در جزیره قشم، با تأکید بر اینکه آغاز سال تحصیلی برای طلبه تنها شروع چند درس و کتاب جدید نیست، بلکه فرصتی تازه برای ساخته‌شدن است، گفت: طلبه باید در کنار افزایش دانش و معلومات، در مسیر رشد اخلاقی، معنوی و عملی نیز حرکت کند و علم او در رفتار، عمل و خدمت به مردم نمود پیدا کند.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/هرمزگان، خانم راضیه سلطان‌عباسی‌ندوشن، مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان، امروز هستم مهرماه در نشست تخصصی مدیران و معاونان مدارس علمیه خواهران هرمزگان در قشم که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حاجبی، امام جمعه قشم، حجت‌الاسلام والمسلمین پورمحمدی، دادستان ویژه طلاب، مدیر، کادر و طلاب مدرسه قشم برگزار شد، با اشاره به آغاز سال تحصیلی و اهمیت این مقطع در مسیر رشد علمی و تربیتی طلاب، بیان کرد: آغاز سال تحصیلی، برای یک طلبه فقط آغاز چند کتاب تازه و چند درس جدید نیست؛ بلکه آغاز یک فرصت تازه برای «ساخته شدن» است. ممکن است کسی وارد حوزه شود، درس بخواند، امتحان بدهد، پایه‌های تحصیلی را یکی پس از دیگری بگذراند و حتی اطلاعات فراوانی به دست آورد، اما سؤال اساسی این است که آیا فقط بر معلومات ما افزوده شده یا خود ما نیز ساخته شده‌ایم؟ آیا در پایان یک سال تحصیلی، فقط کتاب‌های بیشتری خوانده‌ایم یا به خدا نزدیک‌تر شده‌ایم؟ فقط اصطلاحات بیشتری بلدیم یا اخلاقمان بهتر شده است؟ فقط قدرت سخن گفتن پیدا کرده‌ایم یا قدرت عمل کردن هم پیدا کرده‌ایم؟ اینجا دقیقاً همان نقطه‌ای است که باید میان «دانستن» و «شدن» تفاوت بگذاریم؛ چراکه طلبگی، فقط دانستن نیست؛ شدن است.

طلبگی؛ فراتر از دانستن، مسیری برای «شدن» و انسان‌سازی

وی درباره رسالت حوزه در ساختن شخصیت طلبه افزود: در کتاب «مشق طلبگی» تعبیر زیبایی آمده است که حوزه می‌خواهد از انسان موجودی بسازد با سه ویژگی؛ مغزی پر از نقشه راه، قلبی سرشار از عشق خدا و دستانی ماهر برای گره‌گشایی از مشکلات مردم. طلبه‌ای که فقط مغزش پر باشد، اما قلبش خالی باشد، کامل نیست و طلبه‌ای که دلش پرشور باشد، اما علم عمیق نداشته باشد، باز هم کامل نیست. همچنین طلبه‌ای که هم علم داشته باشد و هم شور و ایمان، اما در میدان زندگی مردم نتواند گرهی باز کند، هنوز بخشی از مأموریت خود را انجام نداده است؛ بنابراین طلبه مطلوب باید عالم، عاشق و عامل باشد؛ مغز برای فهمیدن، دل برای سوختن و دست برای ساختن.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در ادامه با اشاره به رابطه علم و خشیت در آموزه‌های قرآن کریم بیان کرد: قرآن کریم درباره رابطه علم و خشیت می‌فرماید: «إِنَّمَا یَخْشَی اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ»؛ همانا از میان بندگان خدا، دانایان‌اند که حقیقتاً از او خشیت دارند. بنابراین یکی از نشانه‌های علم حقیقی این نیست که انسان فقط بتواند بیشتر سخن بگوید، بلکه نشانه علم حقیقی آن است که انسان در برابر خدا متواضع‌تر شود. هرچه خدا را بیشتر بشناسد، دلش بیشتر بلرزد و هرچه عظمت خدا را بیشتر بفهمد، غرورش کمتر شود. هرچه علم انسان بیشتر شود، خشیت او نیز باید بیشتر شود؛ بنابراین اگر علم من زیاد شد، اما تکبرم هم زیاد شد، باید بترسم؛ اگر اطلاعاتم بیشتر شد، اما نمازم بی‌روح‌تر شد یا کتاب‌هایم بیشتر شد، اما اشک مناجاتم کمتر شد، باید بترسم، چراکه قرآن، علم حقیقی را علمی می‌داند که انسان را به خشیت خدا برساند.

خانم عباسی‌ندوشن درخصوص نقش انگیزه و محبت در مسیر تحصیل علوم دینی اظهار کرد: علم بدون عشق، انسان را در نیمه راه خسته می‌کند. اگر بهترین ماشین دنیا را در اختیار داشته باشیم، قوی‌ترین موتور و زیباترین طراحی و بهترین امکانات را داشته باشد، اما باک آن خالی باشد، حرکت نمی‌کند. طلبه نیز ممکن است هوش، استعداد، کتاب و استاد داشته باشد و بهترین امکانات علمی را در اختیار داشته باشد، اما اگر موتور درونی او روشن نباشد، در میانه راه کم می‌آورد. آن موتور، عشق است؛ عشق به خدا، عشق به اهل‌بیت علیهم‌السلام، عشق به حقیقت و عشق به هدایت انسان. کسی که برای نمره درس می‌خواند، ممکن است با سختی متوقف شود؛ کسی که برای عنوان درس می‌خواند، ممکن است با بی‌اعتنایی دیگران دلسرد شود و کسی که فقط برای آینده ظاهری خود درس می‌خواند، ممکن است با دیدن سختی‌ها انگیزه‌اش را از دست بدهد، اما آن‌که برای خدا درس می‌خواند، انگیزه‌ای دارد که با سختی‌ها خاموش نمی‌شود.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان با استناد به آیه شریفه «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» ادامه داد: خداوند نمی‌فرماید فقط کسانی که استعداد بیشتری دارند یا فقط کسانی که امکانات بیشتری دارند، بلکه می‌فرماید: آنان که در راه ما مجاهدت کنند.

طلبگی بدون مجاهدت پیش نمی‌رود؛ فهمیدن بعضی مطالب سخت است، مباحثه گاهی دشوار است، بعضی شب‌ها باید بیشتر مطالعه کرد و بعضی شکست‌ها و نفهمیدن‌ها باید تحمل شود، اما طلبه‌ای که «برای خدا» حرکت می‌کند، از سختی فرار نمی‌کند و در مسیر خود استقامت خواهد داشت.

وی درخصوص ضرورت تبدیل علم به عمل نیز اظهار کرد: امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام فرمودند: «العِلْمُ مَقْرُونٌ بِالْعَمَلِ، فَمَنْ عَلِمَ عَمِلَ، وَالعِلْمُ یَهْتِفُ بِالْعَمَلِ، فَإِنْ أَجَابَهُ وَإِلَّا ارْتَحَلَ عَنْهُ.» علم با عمل همراه است؛ هر کس دانست، باید عمل کند. علم، عمل را صدا می‌زند؛ اگر عمل پاسخ گفت، علم می‌ماند وگرنه از انسان کوچ می‌کند. این روایت، یک هشدار جدی برای ما طلبه‌هاست؛ گاهی ما علم را برای دیگران می‌خواهیم، درباره اخلاق برای دیگران سخن می‌گوییم، اما خودمان تندخو هستیم، درباره نماز اول وقت حرف می‌زنیم، اما خودمان سهل‌انگاریم، درباره اخلاص سخن می‌گوییم، اما اسیر دیده شدن هستیم و درباره تقوا درس می‌دهیم، اما مراقب خلوت خود نیستیم. اینجاست که علم از انسان شکایت می‌کند.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان افزود: طلبه باید قبل از اینکه سخنش اثر کند، رفتارش اثر کند و پیش از آنکه مردم به زبانش اعتماد کنند، باید به زندگی‌اش اعتماد کنند. امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند: «کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ.» مردم را با غیر زبانتان دعوت کنید. یعنی گاهی یک رفتار درست، از ده سخنرانی اثرگذارتر است. گاهی ادب یک طلبه، تبلیغ دین است، تواضع او تبلیغ دین است، خوش‌خلقی او تبلیغ دین است، وقت‌شناسی او تبلیغ دین است، احترام او به پدر و مادر تبلیغ دین است، برخورد او با همسر و فرزند تبلیغ دین است و حتی نحوه برخورد او با مخالف و منتقد نیز تبلیغ دین است.

وی در رابطه با رسالت حوزه‌های علمیه در تربیت نیروی انسانی مورد نیاز جامعه بیان کرد: رهبر معظم انقلاب در تبیین چشم‌انداز «حوزه پیشرو و سرآمد» بر این حقیقت تأکید کرده‌اند که حوزه باید در کنار تولید علم، انسان‌هایی مهذب و کارآمد برای ایفای رسالت‌های بزرگ دینی و اجتماعی تربیت کند. بنابراین حوزه، کارخانه انباشتن محفوظات نیست؛ حوزه، کارخانه ساختن انسان است. قرار نیست از اینجا فقط انسان‌هایی بیرون بیایند که خوب حرف می‌زنند، بلکه قرار است انسان‌هایی بیرون بیایند که وقتی مردم با آنان روبه‌رو می‌شوند، بگویند این انسان، دین را فهمیده است؛ نه فقط چون خوب سخن می‌گوید، بلکه چون خوب زندگی می‌کند؛ نه فقط چون پاسخ یک مسئله را می‌داند، بلکه چون برای درد مردم دل می‌سوزاند و نه فقط چون کتاب خوانده، بلکه چون با خدا ارتباط دارد.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان درخصوص برنامه‌ریزی طلاب برای سال تحصیلی جدید خاطرنشان کرد: امسال برای خودتان فقط برنامه درسی ننویسید، بلکه یک برنامه «شدن» بنویسید؛ بنویسید امسال می‌خواهم در علم، اخلاق، نظم، ارتباط با قرآن، نماز، رابطه با امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه و خدمت به مردم، یک قدم جلوتر بروم. در پایان سال نیز از خودتان نپرسید «چند امتحان را پاس کردم؟» بلکه بپرسید «چقدر از خودِ سال گذشته‌ام بهتر شده‌ام؟» اگر پاسخ این سؤال مثبت باشد، سال تحصیلی شما موفق بوده است؛ اما اگر فقط نمره‌هایتان بهتر شده و خودتان بهتر نشده‌اید، هنوز کار داریم.

وی در پایان با تأکید بر اینکه طلبگی باید از مرحله دانستن به مرحله شدن برسد، گفت: طلبگی، از «دانستن» شروع می‌شود؛ اما باید به «شدن» برسد. باید از خدا بخواهیم علمی به ما عطا کند که ما را به او نزدیک کند، قلبی عطا کند که عاشق او باشد و دستانی عطا کند که گره از کار بندگانش باز کند. نباید اجازه دهیم طلبگی ما فقط یک لباس، یک عنوان یا فقط چند سال تحصیل باشد؛ بلکه باید طلبگی ما به یک حقیقت تبدیل شود؛ عالم شویم، اما متواضع؛ عاشق شویم، اما عمیق؛ عامل شویم، اما مخلص و چنین باشد که هر روز، یک قدم بیشتر، «طلبه» شویم.

طلبگی؛ فراتر از دانستن، مسیری برای «شدن» و انسان‌سازی

طلبگی؛ فراتر از دانستن، مسیری برای «شدن» و انسان‌سازی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha