همه ما کودکان را دوست داریم و میخواهیم بهترینها را برایشان فراهم کنیم. اما در همین مسیر، اشتباهی مرتکب میشویم که شاید خودمان هم متوجه آن نباشیم. پیامبر (ص) در حدیثی کوتاه، به این اشتباه اشاره کرده و راه درست را نشان داده است.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، وقتی کودکی با چشمان معصومش به تو نگاه میکند و انتظار توجه دارد، چه میکنی؟ بسیاری از ما با جمله «وقت ندارم» یا «حوصله ندارم» از کنارش میگذریم. اما پیامبر (ص) در حدیثی کوتاه اما عمیق فرمودهاند: «مَنْ کَانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصَابَّ لَهُ»؛ هر کس که کودکی نزد اوست، باید برایش بچگی کند.
متن عربی حدیث که در کتاب «وسائل الشیعه» نقل شده، چنین است: «مَنْ کَانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصَابَّ لَهُ». ترجمه: پیامبر (ص) فرمود: هر کس که کودکی نزد اوست، باید برایش بچگی کند. این حدیث، نه فقط یک توصیه تربیتی، بلکه یک دستور عملی است که امروز بیش از هر زمان دیگری نادیده گرفته میشود.
نکته اول حدیث، «مَنْ کَانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ» است. پیامبر (ص) این حکم را برای همه کسانی صادر کرده که کودکی در اطرافشان است؛ پدر، مادر، پدربزرگ، مادربزرگ، معلم و هر بزرگسالی. یعنی مسئولیت توجه به کودک، فقط وظیفه والدین نیست؛ یک وظیفه اجتماعی است. هر کس در هر جایگاهی، اگر با کودک روبهرو شد، باید سهم خود را ادا کند.
نکته دوم، «فَلْیَتَصَابَّ لَهُ» است. این تعبیر، بسیار زیبا و عمیق است. «تصابی» یعنی خود را به شکل کودک درآوردن، در دنیای او واردشدن و با زبان او سخنگفتن. پیامبر (ص) نمیفرماید با کودک بازی کنید؛ میفرماید برای کودک، خودتان هم بچه شوید. یعنی از دنیای بزرگسالی خارج شوید و به دنیای معصومانه کودک وارد شوید.
نکته سوم، «سیره پیامبر (ص)» است. پیامبر (ص) خود با حسنین (ع) بازی میکرد، در کوچه میایستاد تا کودکان را ببیند و برخی را بر دوش میگرفت. این رفتار، فقط محبت پدری نبود؛ یک الگوی تربیتی بود. ایشان میخواستند به همه مسلمانان بیاموزند که توجه به کودک، یک عبادت است، نه یک کار حاشیهای.
نکته چهارم، «امروز اغلب نادیده گرفته میشود» است. در دنیای پرشتاب امروز، بسیاری از والدین با مشغلههای کاری و دغدغههای زندگی، فرصت بازی با کودکان را ندارند. اما این حدیث هشدار میدهد که غفلت از کودک، پیامدهای جبرانناپذیری دارد. کودکی که توجه نبیند، در بزرگسالی با مشکلات عاطفی و روانی روبهرو خواهد شد.
کاربرد این حدیث در زندگی فردی چیست؟ هر روز، حتی ده دقیقه، خود را به دنیای کودک برسانیم. با او بازی کنیم، به حرفهایش گوش دهیم، در خیالاتش شریک شویم و بخندیم. این ده دقیقه، نه تنها برای کودک ارزشمند است، بلکه برای ما نیز آرامش و شادی به ارمغان میآورد. بازی با کودک، داروی استرس بزرگسالی است.
کاربرد اجتماعی این حدیث نیز بسیار روشن است. جامعهای که در آن، بزرگسالان برای کودکان وقت بگذارند، از نظر عاطفی سالمتر، از نظر تربیتی قویتر و از نظر اجتماعی همدلتر است. کودکان امروز، بزرگسالان فردا هستند. اگر امروز به آنها توجه کنیم، فردا جامعهای سالم خواهیم داشت.
و در پایان، این حدیث به ما میآموزد که بچگیکردن برای کودک، نه یک اتلاف وقت، بلکه یک سرمایهگذاری عاطفی است. پیامبر (ص) با سیره خود به ما آموخت که این کار، سنت اوست. پس بیاییم از امروز، این سنت نبوی را در زندگی خود جاری کنیم. با کودکان بچگی کنیم، به دنیای آنها وارد شویم و با این کار، هم دل آنها را شاد کنیم و هم آینده جامعه را بسازیم.
انتهای پیام/
نظر شما